Nghệ nhân thế giới đưa ca trù vào phố cổ

Đào đàn Phạm Thị Huệ vừa được công nhận danh hiệu Nghệ nhân thế giới của tổ chức World Master. Với danh hiệu mới, Giáo phường Ca trù Thăng Long do chị làm chủ nhiệm cũng mạnh dạn đưa ca trù vào trình diễn trong phố cổ Hà Nội.

Phạm Thị Huệ xưa nay vẫn được biết đến với danh xưng Đào đàn độc nhất vô nhị của làng ca trù. Vốn là giảng viên Khoa Nhạc cụ truyền thống của Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam, Phạm Thị Huệ từng nhiều năm theo học đàn đáy của nghệ nhân Nguyễn Phú Đẹ và học hát ca trù với ca nương Nguyễn Thị Chúc. Cho đến nay, chị vẫn là nghệ nhân duy nhất trong lịch sử ca trù Việt vừa hát ca trù vừa chơi đàn đáy. Năm 2005, chứng kiến hình ảnh đào đàn Phạm Thị Huệ làm lễ "Mở xiêm áo", GS Trần Văn Khê đã phải thốt lên là như tố nữ trong tranh dân gian bước ra cuộc đời...

Duyên may đến với Phạm Thị Huệ khi Giáo phường Ca trù Thăng Long tham gia Lễ hội Di sản văn hóa phi vật thể được tổ chức tại Hàn Quốc tháng 6/2011. Ấn tượng với tiếng đàn tùng dênh và giọng hát ứ ử, nảy hạt đâu ra đấy đầy mê hoặc của Phạm Thị Huệ, một nghệ nhân của Hàn Quốc ngỏ lời đề nghị chị tham gia tổ chức phi chính phủ này.

Về nước được ít hôm, Huệ hồ hởi làm hồ sơ gửi tổ chức World Master. Bên cạnh bảng trích yếu lý lịch hoạt động gần chục năm với Ca trù, hai đĩa phim của Huệ được tổ chức này đánh giá cao. Đó là một bộ phim về Giáo phường Ca trù Thăng Long do VTV sản xuất và một phim tài liệu ngắn do Đài Truyền hình NHK của Nhật Bản làm về đào đàn Phạm Thị Huệ. Đầu tháng 9/2011 vừa qua, Phạm Thị Huệ nhận được giấy chứng nhận World Master ghi danh tên tuổi vào danh mục Nghệ nhân thế giới của tổ chức này.

Phạm Thị Huệ cho biết: "Hiện tổ chức World Master ghi danh 85 nghệ nhân trên toàn thế giới, trong đó có 3 người Việt Nam". Bên cạnh Phạm Thị Huệ, hai nghệ nhân Việt Nam được tổ chức này chính thức trao danh hiệu này là NSND Xuân Hoạch - đàn Nguyệt và NSƯT Kim Chung - múa dân gian, đều là thành viên của Nhà hát Ca múa nhạc Việt Nam. Vừa mới được vinh danh nên Huệ chưa biết mình có những quyền lợi và nghĩa vụ gì khi tham gia tổ chức này nhưng với chị được giao lưu, học hỏi với những nghệ nhân trình diễn Văn hóa phi vật thể của nhiều nước chính là cơ hội để quảng bá ca trù Việt Nam với bạn bè thế giới.

Phạm Thị Huệ cùng hai người thầy.
Phạm Thị Huệ cùng hai người thầy.

Danh hiệu Nghệ nhân thế giới không chỉ là phần thưởng xứng đáng cho những đóng góp của Phạm Thị Huệ trong những năm qua với ca trù, mà còn là động lực để Phạm Thị Huệ đi tiếp với Di sản được UNESCO đưa vào danh mục cần được bảo vệ khẩn cấp này. Hiện Huệ là Chủ nhiệm Giáo phường Ca trù Thăng Long với gần 20 đào nương, kép đàn, quan viên. Đa phần thành viên của Giáo phường Ca trù Thăng Long đều là những người trẻ tuổi nhưng hoạt động của Giáo phường vẫn luôn được công chúng và giới nghiên cứu văn hóa đánh giá cao nhờ sự dìu dắt của hai "cây đa cây đề" là nghệ nhân dân gian Nguyễn Phú Đẹ và Nguyễn Thị Chúc. Là Giáo phường Ca trù đầu tiên xưng danh này trong thời hiện đại, nhóm của Huệ đã cống hiến cho ca trù nhiều hoạt động tiêu biểu như: Đưa ca trù trở lại với không gian hát cửa đình, tổ chức đêm ca trù tưởng nhớ ngày mất của danh ca Quách Thị Hồ, làm lễ "mở xiêm y" đầu tiên...

Tới đây, Giáo phường Ca trù Thăng Long do đào đàn trẻ tuổi này làm chủ nhiệm sẽ mạnh dạn đưa ca trù vào phố cổ Hà Nội để trình diễn, truyền dạy và phục vụ khách du lịch. Thực ra, những năm gần đây Giáo phường Ca trù Thăng Long đã thử nghiệm đưa ca trù trở lại không gian hát cửa đình khi thường xuyên tổ chức các đêm trình diễn và truyền dạy ca trù tại các đình - đền ở Hà Nội như đình Cống Vị, đình Giảng Võ...

Gần đây, Giáo phường chuyển về sinh hoạt thường xuyên tại Đền Quán Đế - số 28 Hàng Buồm, Hà Nội. Điểm diễn này một mặt vẫn "thân quen" với Giáo phường vì đều là không gian hát cửa đình nhưng mặt khác đặt ra cho các ca nương, đào đàn trẻ cơ hội tiếp cận với khách du lịch trong và ngoài nước khi tham quan phố cổ.

Đào đàn Phạm Thị Huệ cho biết: "Mỗi đêm diễn, Giáo phường thu phí 100.000 đồng với khán thính giả người Việt và 10 USD dành cho khách nước ngoài". Nguồn thu đó cũng tạm đem đến cho Giáo phường kinh phí nho nhỏ để duy trì hoạt động. Nhưng để ca nương, kép đàn và quan viên ca trù thực sự sống được với nghề, Giáo phường quyết định dấn thân đi thêm bước nữa. Vậy là từ tháng 9/2011, Giáo phường Ca trù Thăng Long khai trương thêm điểm diễn mới tại Nhà cổ 87 Mã Mây, Hà Nội.

Ngoài những bạn trẻ Việt Nam quan tâm đến ca trù, đối tượng khán thính giả chính mà Giáo phường hướng tới khi trình diễn ở đây chính là khách du lịch, người nước ngoài. Ngặt nỗi, kiếm được một thuyết minh viên vừa am hiểu ca trù lại có ngoại ngữ tốt không phải dễ nên hiện Huệ vừa đánh đàn đáy vừa hát ca trù lại kiêm luôn MC của chương trình. Ước muốn của Nghệ nhân thế giới Phạm Thị Huệ vào lúc này vì thế chỉ đơn giản là sớm có được một thuyết minh viên đồng hành với con đường khó khăn mà chị và Giáo phường Ca trù Thăng Long đã chọn - đưa ca trù vào phố cổ Hà Nội

Anh Bảo

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.