Nhà thơ Đỗ Trung Lai là thành viên Ban tổ chức ngày thơ đồng thời kiêm vai trò người dẫn chương trình ở sân thơ chính. Ông cũng là người đề xuất nhiều ý tưởng độc đáo cho các hoạt động của Ngày Thơ năm nay.
- Thưa nhà thơ Đỗ Trung Lai, là thành viên Ban tổ chức, ông có thể cho biết một vài nội dung nổi bật đáng chú ý nhất trong đại lễ hội thơ năm nay?
- Có thể nói Ngày Thơ Việt
Lần đầu tiên trong Ngày Thơ, lễ rước lửa thiêng từ đền Hùng về sân Văn Miếu, nơi diễn ra các hoạt động chính của Ngày Thơ, như một sự tiếp nối truyền thống văn hóa ông cha từ ngàn đời của con cháu hôm nay. Phần lễ còn có các hoạt động quan trọng khác là rước Chiếu Dời đô và cầu siêu cho các nhà văn đã hy sinh trong hai cuộc kháng chiến và các nhà văn mới qua đời.
"Vườn thơ trăm miền" tại Văn Miếu Quốc Tử Giám gồm 63 cây thơ của 63 tỉnh thành trên cả nước, trên mỗi cây là 4 bài thơ tiêu biểu. Tất nhiên 2 cây thơ đặc biệt nhất sẽ là của Hà Nội và TP HCM. Trước Khuê Văn Các sẽ là 2 câu thơ đối nhau “Hồn dân tộc sáng bừng trên giấy điệp" (Hoàng Cầm) và "Gỗ trăm cây đều muốn hóa nên trầm" (Chế Lan Viên). Cùng với đó sẽ là 54 câu dân ca của 54 dân tộc anh em sẽ được treo trang trọng.
- Một nội dung thu hút sự quan tâm của công chúng trong lễ hội thơ năm nay là triển lãm thơ trên gốm sứ mà ông là người đề xuất ý tưởng, ông có thể nói cụ thể về nội dung này?
- Tại khu vực dành cho hoạt động này sẽ trưng bày 15 bình gốm sứ lớn do nghệ nhân tài hoa bậc nhất của Bát Tràng là Vũ Đức Thắng chế tác. Trên mỗi chiếc bình lớn đó sẽ in một bài thơ cổ điển. Nếu là bài thơ chữ Hán thì sẽ gồm 4 bản in: nguyên tác, phiên âm quốc ngữ, bản dịch tiếng Việt và bản dịch tiếng Anh. Nếu là bài thơ chữ Nôm thì sẽ có 3 bản in.
Một số bài thơ cổ điển được lựa chọn là của các tác giả sau đây: Mãn Giác Thiền sư, Từ Đạo Hạnh Thiền sư, Trần Nhân Tông, Nguyễn Trãi, Nguyễn Bỉnh Khiêm, Lê Lợi, Nguyễn Công Trứ, Hồ Xuân Hương, Bà Huyện Thanh Quan, Tú Xương, Nguyễn Du, Nguyễn Khuyến, Hồ Chí Minh, và bài thơ "Nam quốc sơn hà".
Những bản thư pháp chữ Hán, chữ Nôm đều do nhà thư pháp cao tuổi nhất Việt
Theo như kế hoạch, Ban tổ chức dự định làm một đôi thạp lớn lập kỷ lục Việt Nam và in đầy đủ trên đó 15 bài thơ cổ điển hay nhất và sẽ bán đấu giá ngay tại lễ hội. Nhưng vì thời gian quá gấp nghệ nhân không làm kịp nên đành hoãn lại đến Đại hội Hội Nhà văn vào tháng 8 tới sẽ triển lãm và bán đấu giá đôi thạp này.
- Năm ngoái, những câu thơ hay được chọn để thả lên trời trong Ngày Thơ Việt
- 50 câu thơ thả lên trời được chọn năm nay theo tiêu chí là Hội đồng thơ chọn đưa lên, đích thân Chủ tịch Hội duyệt. Tôi tin là những câu thơ được chọn năm nay đích đáng và tiêu biểu.
- Sân chơi của các nhà thơ trẻ những năm gần đây bị cho là quá lạm dụng hình thức trình diễn, có khi gây phản cảm với người xem, năm nay thì sao, thưa ông?
- Sân Thơ trẻ năm nay có chủ đề "Chuyển động của cảm giác" với 3 nội dung Thơ Truyền thống, Thơ trình diễn và Thơ sắp đặt. Với các hoạt động phong phú như vậy, đây sẽ là không gian để các bạn trẻ khám phá và thể hiện chính mình. Những tìm tòi của nhà thơ trẻ, theo tôi là nên ủng hộ.
- Là thành viên Ban giám khảo cuộc thi Thơ Sinh viên, đồng thời là người tổ chức đêm thơ sinh viên trong khuôn khổ hoạt động của ngày thơ năm nay, ông có nhận xét gì về phong trào sáng tác thơ của các bạn trẻ trên ghế giảng đường hôm nay?
- Tôi thấy rằng các bạn sinh viên hôm nay vẫn còn rất yêu văn học. Cuộc thơ chỉ diễn ra trong mấy tháng mà mỗi trường đại học có hàng ngàn bài thơ gửi dự thi. Trong số đó có nhiều gương mặt đáng để chúng ta hy vọng. Các bạn sinh viên không chỉ làm thơ hay mà còn có khả năng trình diễn thơ rất tốt. Nhiều người kêu rằng bạn trẻ hôm nay đang quay lưng với thi ca nhưng cá nhân tôi thấy tình hình không đến nỗi bi quan như vậy.
- Từ chối truyền hình trực tiếp lễ khai mặc Ngày Thơ trên VTV, hình như Ban tổ chức chưa tự tin với cách thức tổ chức chuyên nghiệp của mình, thưa ông?
- Thực ra thì để truyền hình trực tiếp một ngày hội như Ngày Thơ theo tôi là rất khó. Cho dù Ban tổ chức có chuẩn bị chu đáo đến đâu đi nữa thì tình trạng lộn xộn vẫn có thể xảy ra. Vì các nhà thơ của chúng ta, như các bạn biết đấy, thường rất ngẫu hứng. Hơn nữa, các hoạt động lại diễn ra trong không gian rộng nên cũng khó để truyền hình trực tiếp...
- Theo ông thì Ngày Thơ Việt
- Trước tiên phải khẳng định rằng từ một ý tưởng ban đầu, Ngày Thơ Việt
Năm ngoái tôi làm triển lãm thơ trên gỗ, rất nhiều bạn yêu thơ đến và chép những câu thơ hay vào sổ tay. Tác động của thơ với đời sống, theo tôi là âm thầm nhưng vẫn rất mạnh mẽ. Nhờ có hoạt động như ngày thơ mà tính công chúng, tính lễ hội của thơ cao hẳn lên.
- Nhưng việc mở rộng ngày thơ trên khắp toàn quốc khiến cho không ít người lo ngại rằng tính lễ hội tăng lên thì tính thi ca sẽ nhạt đi, ý kiến của ông ra sao?
- Người Việt mình ai cũng yêu Thơ thì rõ rồi. Nhưng để Ngày thơ đậm đà tính lễ hội nhưng vẫn giữ được tính truyền thống, tính chuyên nghiệp là rất khó. Tôi nghĩ rằng Hội Nhà văn vẫn đang cố hết sức để làm được điều này, để Ngày Thơ thực sự có ý nghĩa đối với công việc sáng tạo của nhà thơ và làm giàu có đời sống tinh thần của người yêu thi ca Việt.
- Xin cảm ơn nhà thơ Đỗ Trung Lai
