Ngày 8/11, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã thống nhất phương án tăng lương theo đề xuất của Chính phủ, dự kiến sẽ trình Quốc hội xem xét, quyết định vào ngày 10/11.
Theo phương án này, nếu được Quốc hội thông qua thì kể từ ngày 1/1/2015, Chính phủ sẽ dành khoảng 11,1 tỷ đồng từ khoản vượt thu năm 2014 để điều chỉnh tăng lương cho 3 nhóm đối tượng là người hưu trí, người có công và cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang có hệ số lương dưới 2,34. Như vậy, chỉ điều chỉnh tăng 8% đối với tiền lương hưu, trợ cấp ưu đãi người có công (số đối tượng do ngân sách nhà nước đảm bảo khoảng 2,9 triệu người) và tiền lương đối với bộ phận cán bộ, công chức, viên chức lực lượng vũ trang có hệ số lương từ 2,34 trở xuống (chiếm khoảng 35% tổng số cán bộ là trên 1,8 triệu người).
Đây là một trong 3 phương án tăng lương được Chính phủ trình UBTV Quốc hội.
Theo phương án 1, nhu cầu kinh phí tăng thêm khoảng 33 nghìn tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương bố trí khoảng 26 nghìn tỷ đồng, ngân sách địa phương bố trí khoảng 7 nghìn tỷ đồng để thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở từ 1,15 triệu đồng/tháng lên 1,24 triệu đồng/tháng (tương đương mức tăng 90 nghìn đồng/tháng, khoảng 8%); lương hưu và trợ cấp ưu đãi người có công tăng bằng tốc độ tăng lương cơ sở - mức tăng tương ứng mức lạm phát trong 2 năm 2014-2015.
Phương án này sẽ điều chỉnh mức lương cơ sở cho tất cả cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người hưởng lương hưu và trợ cấp ưu đãi người có công do ngân sách nhà nước đảm bảo.
Phương án 2, nhu cầu kinh phí tăng thêm khoảng 11,1 nghìn tỷ đồng, trong đó ngân sách Trung ương bố trí khoảng 10 nghìn tỷ đồng, ngân sách địa phương bố trí chỉ thực hiện điều chỉnh lương hưu, trợ cấp ưu đãi người có công và lương hưu đối với bộ phận công chức, viên chức, lực lượng vũ trang có thu nhập thấp tăng 8%.
Phương án 3, chỉ yêu cầu kinh phí tăng thêm khoảng 6,7 nghìn tỷ đồng, toàn bộ do ngân sách Trung ương đảm bảo nhưng không thực hiện điều chỉnh mức lương cơ sở đối với toàn bộ công chức, viên chức, chỉ thực hiện điều chỉnh lương hưu và trợ cấp ưu đãi người có công tăng 10%.
Trong 3 phương án trên thì phương án 1 được cho là xác đáng hơn cả vì đảm bảo được mức tăng lương tối thiểu cho tất cả cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, người hưởng lương hưu và trợ cấp ưu đãi người có công do ngân sách nhà nước đảm bảo. Tuy nhiên, ngân sách chi cho phương án này cao hơn 2 phương án còn lại (33 nghìn tỷ đồng). Việc UBTV Quốc hội lựa chọn phương án 2 để trình Quốc hội sẽ tiết giảm được ngân sách chi cho tăng lương so với phương án 1.
Theo lộ trình tăng lương, lẽ ra trong năm 2013, lương tối thiểu đã đạt mức 1,3 triệu đồng. Tuy nhiên, đến nay mức lương tối thiểu chỉ đạt 1,15 triệu đồng do ngân sách mấy năm nay eo hẹp hơn dự kiến so với lộ trình đặt ra ban đầu. Nếu Quốc hội thông qua phương án đã được UBTV Quốc hội lựa chọn trên thì chỉ có cán bộ hưu trí, người có công và bộ phận cán bộ, công chức được tăng, còn lại phần lớn cán bộ, công nhân viên chức không được tăng. Như vậy, đây sẽ là năm thứ hai liên tiếp, lương tối thiểu “dẫm chân”.
Liên quan đến vấn đề này, bên lề nghị trường Quốc hội, nhiều đại biểu đề nghị cần tính toán để tăng lương theo lộ trình, nếu không đạt mức đề ra trước đây thì cũng bù đắp phần nào trượt giá. Nếu chúng ta siết chặt chi, đặc biệt là những khoản chi không cần thiết thì việc tăng lương có thể thực hiện được theo phương án 1 (chi 33 nghìn tỷ đồng) để đảm bảo mọi người hưởng lương đều được tăng. Ngân sách năm 2014 dự kiến vượt thu khoảng 63 nghìn tỷ đồng. Nếu tăng lương tối thiểu thêm 100 nghìn đồng như đã làm trong năm 2013 thì 63 nghìn tỷ này đủ chi cho khoản vượt thu trong cả năm 2015. Tuy nhiên, trong trường hợp không sử dụng khoản vượt thu này thì nếu chúng ta siết chặt lại các khoản chi thường xuyên đảm bảo tiết kiệm hơn cũng sẽ bù đắp được đáng kể
