Ngăn chặn tình trạng tự chế pháo nổ sát Tết Nguyên đán

Xử lý nghiêm vi phạm về pháo nổ

Trước kỳ nghỉ Tết dương lịch, Công an tỉnh Nghệ An phối hợp với Cục Cảnh sát hình sự – Bộ Công an và Công an TP Hà Nội triệt xóa thành công đường dây sản xuất, buôn bán pháo nổ tại nhiều tỉnh, thành trên cả nước, thu hơn 3 tấn thuốc pháo, pháo thành phẩm và tiền chất, bắt giữ 13 đối tượng liên quan.

Theo đó, Nguyễn Phú Đại (SN 1996), trú tại xã Thường Tín, TP Hà Nội, là đối tượng chuyên sản xuất, cung cấp, phân phối thuốc pháo và tiền chất, nguyên liệu để phục vụ việc chế tạo pháo nổ rồi bán cho nhiều đối tượng trong cả nước. Tại tỉnh Nghệ An, Đại đã móc nối với một số đối tượng trú tại xã Đại Đồng và một số địa phương khác để mua tiền chất, nguyên liệu và thuốc pháo để chế tạo, sản xuất pháo nổ dưới danh nghĩa sản xuất phân bón để qua mặt cơ quan chức năng.

Từ ngày 22 đến ngày 28/12/2025, Công an Nghệ An đã phối hợp cùng các đơn vị nghiệp vụ triển khai nhiều tổ công tác đồng loạt bắt giữ, khám xét khẩn cấp 13 đối tượng về hành vi sản xuất, buôn bán pháo nổ, thu giữ hơn 3 tấn thuốc pháo, pháo thành phẩm và tiền chất cùng nhiều tang vật liên quan.

Trước đó, vào rạng sáng ngày 24/12/2025, Công an xã Tam Hợp (Nghệ An) bắt quả tang nhóm 3 đối tượng có hành vi tự chế pháo nổ rồi mang đi bán. Danh tính các đối tượng gồm hai bố con Ngân Văn Quyết (SN 1984), Ngân Minh Quân (SN 2009) cùng trú tại xóm Khe Mèn, xã Tam Hợp và Nguyễn Trung Kiên (SN 2007), trú tại xã Châu Hồng (Nghệ An). Tang vật thu giữ gồm 8 gói pháo nổ dạng pháo bi; 28 khối pháo nổ dạng pháo giấy với tổng khối lượng tang vật thu giữ là 11,8kg. Tại cơ quan Công an, các đối tượng khai nhận đã mua các nguyên liệu thông qua các trang mạng xã hội, sau đó đã tự cuốn pháo tại nhà rồi mang đi tiêu thụ.

Dịp này, Công an phường Cửa Lò (Nghệ An) cũng đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn 2 trường hợp N.V.M. và N.T.T., cùng sinh năm 2012, hiện đang là học sinh một trường THCS trên địa bàn đang chuẩn bị chế tạo pháo nổ với số lượng lớn, thu giữ gồm 3,5kg bột hỗn hợp các loại dùng để chế tạo pháo nổ, gần 400 vỏ pháo cuốn và pháo bi.

Ngày 31/12/2025, Công an xã Hợp Minh (Nghệ An) cũng phát hiện, bắt quả tang P.Đ.T.S (SN 2012), học sinh lớp 8 tại một trường học trên địa bàn đang có hành vi bán pháo nổ cho bạn học cùng trường. Tại cơ quan Công an, S khai nhận đặt mua thuốc pháo và thân vỏ trên mạng xã hội rồi chế tạo pháo để bán. Kiểm tra tại nhà S., Công an xã Hợp Minh phát hiện thu giữ thêm 2.700 quả pháo nổ, 3kg tiền chất thuốc pháo với tổng khối lượng 45kg.

Dịp trước Tết Nguyên đán hằng năm, tại nhiều địa phương trong cả nước, trong đó có Nghệ An lại rộ lên tình trạng mua bán, vận chuyển, tàng trữ và sử dụng pháo nổ trái phép. Chỉ tính riêng trong đợt ra quân tấn công trấn áp tội phạm từ ngày 15/12/2025 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn Nghệ An đã phát hiện, xử lý hàng chục đối tượng liên quan đến hành vi chế tạo pháo nổ trái phép, thu giữ hàng trăm kg pháo tự chế thành phẩm đang được vận chuyển đi tiêu thụ.

Theo nhận định của ngành chức năng, so với những năm trước đây, để chuẩn bị nguồn hàng phục vụ nhu cầu Tết Nguyên đán Bính Ngọ, dịp này không chỉ đối tượng tự chế pháo nổ là học sinh, sinh viên, thanh thiếu niên như trước mà xuất hiện nhiều đối tượng, đường dây chuyên nghiệp, hoạt động liên tỉnh với quy mô lớn để kiếm lời.

Đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật

Nguyên nhân của việc rộ lên pháo tự chế là do nguồn hàng của pháo lậu đã bị cơ quan chức năng tăng cường đấu tranh, ngăn chặn ngay từ cửa ngõ biên giới nên đã gây ra sự khan hiếm nguồn hàng. Cùng với đó, mặc dù lượng pháo quốc phòng từ Nhà máy Z121 đủ nguồn cung nhưng một bộ phận người dân vẫn ưa chuộng pháo lậu, pháo tự chế. Có cầu ắt có cung, các đối tượng hám lợi đã bất chấp quy định của pháp luật, lén lút chế tạo pháo nổ rồi giao dịch tinh vi trên các nền tảng mạng xã hội với nhau để qua mặt lực lượng chức năng.

Số lượng pháo tự chế ngày càng lớn hơn, đa dạng hơn so với trước đây, mạng lưới giao dịch cũng được mở rộng ra nhiều tỉnh, thành phố trong cả nước và hình thức buôn bán cũng tinh vi hơn khi các đối tượng sử dụng nền tảng mạng xã hội như Facebook, Zalo, Telegram... để trao đổi, khiến cho việc phát hiện, đấu tranh, triệt xóa gặp rất nhiều khó khăn.

Hậu quả của việc chế tạo và sử dụng pháo tự chế là rất lớn. Quá trình chế tạo pháo không chỉ để lại những di chứng nặng nề mà tai nạn chẳng may xảy ra trong quá trình tự chế thường rất nghiêm trọng, nhẹ thì hư hỏng tài sản, nặng thì thương tích cơ thể, thậm chí cướp đi sinh mạng.

Ngày 17/8/2024, trong lúc chế tạo pháo nổ tại nhà riêng, hai vợ chồng ông Hoàng Văn Quang (SN 1964) và vợ là bà Hoàng Thị Hương (SN 1970, trú tại huyện Quỳ Hợp cũ) đã bị phát nổ khiến hai vợ chồng tử vong. Quá trình thu dọn hiện trường, do thuốc pháo còn sót lại đã gây ra vụ nổ thứ 2 khiến tài xế máy múc là anh Trần Cao Huy (SN 1987) bị thương nặng. Hai vụ nổ liên tiếp đã gây thiệt hại nặng nề về tài sản của nhiều hộ dân lân cận, khi có ít nhất 4 ngôi nhà bị hư hỏng.

Cũng liên quan đến chế tạo pháo, ngày 23/12/2024, tại nhà ông Lô Văn H. ở bản Kẻ Bọn, xã Quỳ Châu xảy ra vụ nổ kinh hoàng khiến ông H. bị thương, con trai Lô Văn T. (SN 1999) và anh Lô Văn T. (SN 1977) tử vong.

Thực tế hằng năm, nhất là dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán đều có các vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến chế tạo pháo thủ công gây ra. Không ít vụ nổ trong quá trình này đã cướp đi sinh mạng của nhiều người, nhưng phần vì kém hiểu biết, phần nữa là do hám lợi nên nhiều người vẫn sản xuất, kinh doanh với “tử thần”. Điều đáng báo động là tình trạng học sinh, thanh thiếu niên mua tiền chất trên mạng xã hội rồi tổ chức chế tạo pháo để sử dụng và bán kiếm lời ngày càng diễn biến phức tạp. Học sinh không chỉ chế tạo để sử dụng mà còn giao dịch, mua bán để kiếm lời.

Trước dịp Tết Nguyên đán hàng năm, lực lượng Công an các cấp đã tăng cường phối hợp với nhà trường và gia đình để phổ biến pháp luật, tuyên truyền dưới nhiều hình thức đa dạng, phong phú như tuyên truyền trực tiếp, tổ chức ký cam kết, thông qua các phiên tòa giả định kết hợp tăng cường đẩy mạnh các chế tài xử phạt, quy định pháp luật liên quan đến các hành vi mua bán, sử dụng, chế tạo, tàng trữ, vận chuyển pháo nổ. Mặc dù vậy, một bộ phận học sinh vẫn lén lút chế tạo pháo, tiềm ẩn nhiều nguy cơ về ANTT trong học đường.

Để hạn chế tình trạng sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng pháo nổ trái phép nói chung và chế tạo pháo để sử dụng, kinh doanh nói riêng, từ nay đến Tết Nguyên đán Bính Ngọ, Công an các đơn vị, địa phương tiếp tục tăng cường đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến về các hành vi bị nghiêm cấm và chế tài xử lý đối với hành vi sản xuất, mua bán, tàng trữ, sử dụng trái phép pháo nổ. Đồng thời, tăng cường đấu tranh, xử lý nghiêm các trường hợp liên quan đến pháo nổ, nhất là hành vi chế tạo pháo trái phép. Qua đó, quyết tâm hạn chế pháo nổ trên địa bàn và đảm bảo an ninh, an toàn cho nhân dân vui Tết, đón Xuân.