Ngăn chặn thực phẩm đông lạnh "3 không" xâm nhập vào thị trường nội địa

Thực phẩm được ngụy trang trong hành lý

Thời gian gần đây, lực lượng chức năng liên tiếp phát hiện và thu giữ hàng tấn thực phẩm đông lạnh "3 không": Không rõ nguồn gốc xuất xứ, không hóa đơn chứng từ và không xác định được chủ sở hữu. Có những lô hàng như lòng lợn đông lạnh, đang trên đường được đưa đi tiêu thụ đã bốc mùi hôi thối, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Điển hình, ngày 21/4, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai chủ trì, phát hiện và bắt giữ 180 kg thực phẩm các loại (90 kg lạp xưởng đông lạnh, 30 kg xiên thịt đông lạnh, 60 kg xúc xích khô ăn liền), không có hóa đơn chứng từ hợp pháp, vận chuyển từ Trung Quốc vào Việt Nam để tiêu thụ.

Trước đó, ngày 31/3, tại khu vực cách ly thuộc Trung tâm quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai chủ trì phối hợp với Trạm Biên phòng cửa khẩu quốc tế Lào Cai kiểm tra, phát hiện một lô hàng thực phẩm không rõ nguồn gốc.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng xác định có tổng cộng 271 kg thực phẩm gồm xúc xích khô, xúc xích đông lạnh, lạp xưởng đông lạnh và xiên thịt đông lạnh. Toàn bộ số hàng không có hóa đơn, chứng từ hợp pháp và không xác định được chủ sở hữu hay người chịu trách nhiệm quản lý.

Đáng lo ngại, nhiều sản phẩm trong lô hàng đã bị rã đông, mất an toàn vệ sinh thực phẩm, có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người tiêu dùng nếu đưa ra thị trường.

Một thủ đoạn đáng lưu ý là việc “xé lẻ” hàng hóa, ngụy trang trong hành lý cá nhân để vận chuyển qua biên giới.

Không chỉ ở khu vực biên giới, trong nội địa, thực phẩm bẩn vẫn len lỏi trên đường tiêu thụ. Tại Hưng Yên, vừa qua, lực lượng Quản lý thị trường (QLTT) phối hợp các đơn vị chức năng đã kịp thời phát hiện, ngăn chặn hơn 1 tấn lòng lợn bốc mùi hôi thối khi đang vận chuyển. Toàn bộ số hàng buộc tiêu hủy, tài xế bị xử phạt theo quy định.

Tại Quảng Ninh, chỉ trong chưa đầy một tuần (từ ngày 16 - 22/4/2026), tại khu vực cửa khẩu Hoành Mô, Móng Cái, các đơn vị thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII đã liên tiếp phát hiện nhiều vụ vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc, có nguy cơ thẩm lậu vào thị trường nội địa. Cụ thể, ngày 22/4, Hải quan cửa khẩu Hoành Mô bắt giữ đối tượng vận chuyển 266 kg xúc xích thịt lợn chế biến sẵn và 96 kg bánh quy có xuất xứ Trung Quốc, tổng trị giá hơn 47 triệu đồng. Trước đó một ngày, tại khu vực cảng Vạn Gia, lực lượng chức năng tiếp tục phát hiện một đối tượng dùng bè gỗ tự chế vận chuyển 300 kg xúc xích và lạp xưởng, trong đó nhiều sản phẩm đã mốc xanh, có dấu hiệu hư hỏng.

Đáng chú ý, ngày 18/4, lực lượng QLTT Quảng Ninh phối hợp Công an và Hải quan kiểm tra loạt kho lạnh tại xã Hải Sơn và phường Móng Cái 1, phát hiện hơn 25 tấn thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc, xuất xứ, không hoá đơn chứng từ gồm 10,5 tấn chân gà, 3,3 tấn cánh gà và 12 tấn chân lợn, đều không có nhãn mác, không giấy tờ hợp pháp.

Các vụ việc cho thấy thủ đoạn phổ biến của đối tượng là lợi dụng đường mòn, lối mở, chia nhỏ hàng hóa hoặc sử dụng phương tiện thô sơ để vận chuyển thực phẩm không rõ nguồn gốc từ nước ngoài vào nội địa nhằm né tránh kiểm soát. Những lô hàng này không chỉ vi phạm pháp luật mà còn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng.

Siết chặt kiểm soát, ngăn thực phẩm bẩn từ “gốc”

Trước thực trạng trên, các lực lượng chức năng đang tăng cường kiểm tra, kiểm soát từ biên giới đến nội địa nhằm kịp thời phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm.

Trao đổi với PV Báo CAND chiều 25/4, ông Phạm Quang Trường, Đội phó Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai (Chi cục Hải quan khu vực VII) cho biết, thực phẩm bẩn, nhập lậu không chỉ đe dọa trực tiếp sức khỏe người dân mà còn tác động tiêu cực đến kinh tế, du lịch và trật tự xã hội. Vì vậy, các lực lượng chức năng trong khu vực cửa khẩu đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp, từ siết chặt kiểm soát tại cửa khẩu đến tăng cường tuyên truyền trong cộng đồng.

Tại khu vực biên giới, Hải quan, Biên phòng và các lực lượng liên ngành đã xây dựng phương án kiểm tra, kiểm soát chặt chẽ hơn, đặc biệt với hành lý cá nhân. Các đối tượng thường lợi dụng hình thức “xé lẻ”, trà trộn hàng hóa vào hành lý của người qua lại, thậm chí thuê người xách tay để qua mặt lực lượng chức năng.

“Điểm chung của các vụ việc tại Lào Cai là thực phẩm thường được ngụy trang tinh vi trong hành lý, chia nhỏ để vận chuyển qua biên giới nhằm né tránh sự kiểm soát”, ông Phạm Quang Trường nhấn mạnh.

Trước thực trạng này, đơn vị đã đẩy mạnh việc soi chiếu hành lý, kiểm tra ngẫu nhiên, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.

Song song với đó, công tác đấu tranh cũng được đẩy mạnh theo hướng chủ động. Lực lượng Công an, Hải quan, Biên phòng tập trung nắm tình hình, nhận diện các đường dây, ổ nhóm để triệt phá từ sớm; đồng thời kiểm soát chặt chuỗi từ vận chuyển đến tiêu thụ, không để hàng hóa vi phạm “lọt lưới”.

Đáng chú ý, công tác tuyên truyền được xác định là giải pháp then chốt. Các lực lượng chức năng phối hợp với cán bộ kiểm dịch và chính quyền địa phương đẩy mạnh vận động người dân khu vực biên giới nhận diện rõ tác hại của thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc. Nhờ đó, nhiều người từng tham gia vận chuyển thuê đã chủ động dừng lại khi hiểu được rủi ro và hệ lụy khi vi phạm pháp luật.

Khi tuyên truyền được triển khai sâu rộng, nhận thức của người dân được nâng lên rõ rệt. Bà con không chỉ hiểu rõ nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe mà còn chấp hành nghiêm các quy định, không tiếp tay cho việc vận chuyển, tiêu thụ thực phẩm không đảm bảo an toàn.

“Triển khai đồng bộ các kế hoạch, giải pháp, phương án đấu tranh từ trước, trong và sau Tết đến nay, tình trạng vận chuyển thực phẩm bẩn qua khu vực cửa khẩu có nhiều chuyển biến. Người dân cơ bản chấp hành tốt, hạn chế tiếp tay cho các hành vi vi phạm”, ông Trường cho biết.

Theo Đội phó Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai, thời gian tới, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các lực lượng liên ngành, trong đó có Công an để siết chặt kiểm tra tại cửa khẩu và các tuyến trọng điểm. Tại khu vực cửa khẩu, các lực lượng sẽ tiếp tục duy trì cao điểm kiểm tra, kết hợp tuyên truyền sâu rộng, nhằm ngăn chặn từ gốc tình trạng buôn lậu, vận chuyển thực phẩm nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng.

Theo cơ quan chức năng, thủ đoạn của các đối tượng ngày càng tinh vi, lợi dụng địa hình phức tạp, đường mòn lối mở để vận chuyển hàng hóa trái phép. Do đó, việc tăng cường phối hợp liên ngành, kiểm soát chặt từ biên giới đến thị trường nội địa là giải pháp then chốt. Những động thái quyết liệt này không chỉ góp phần ngăn chặn thực phẩm bẩn thẩm lậu vào thị trường, mà còn bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, giữ vững kỷ cương pháp luật và ổn định môi trường kinh doanh.