Ngăn chặn hiểm họa ma túy ẩn danh người lao động

Cạm bẫy bủa vây người lao động

TP Hải Phòng đang có hàng chục cụm công nghiệp, khu công nghiệp, khu đô thị đang được triển khai xây dựng. Chỉ riêng tại một số phường xã, như Thuỷ Nguyên, Đông Hải, An Phong, Đồ Sơn có nhiều dự án lớn đang xây dựng, cao điểm tập trung đến 30 – 40 nghìn lao động. Trong đó công nhân lao động chủ yếu đến từ các tỉnh Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình, Hà Giang, Lào Cai… Số ít người lao động thuê nhà trọ trong các khu dân cư, còn lại ăn ở tập trung tại các lán trại trong công trường.

Do nhu cầu sử dụng lao động tăng đột biến, các nhà thầu tuyển dụng không thể kiểm soát hết lý lịch của từng người, nhất là các trường hợp người dân tộc miền núi phía Bắc. Nhiều người trong số này đã từng tiếp xúc với ma tuý, hoặc trong môi trường ăn ở tập trung đã bị lôi kéo, dụ dỗ sử dụng trái phép chất ma tuý. Và để thu hút, thậm chí là khống chế người lao động phải làm việc cho mình, có tình trạng “đầu cai”, chủ sử dụng lao động đã trả công bằng… ma túy.

Điển hình như trên địa bàn phường Thuỷ Nguyên, qua công tác nắm tình hình, Công an điều tra làm rõ đối tượng Nguyễn Bá Khánh (SN 1991, quê tỉnh Hưng Yên) là chủ thầu xây dựng, đã có hành vi “trả lương” bằng ma túy cho nhóm công nhân đang làm thuê tại công trình xây dựng do mình làm cai thầu.

Đối tượng trợ giúp đắc lực cho Khánh là Lường Văn Cường (SN 1994, quê tỉnh Sơn La) khai nhận bản thân Cường nghiện ma túy từ trước, khi đến Hải Phòng được Khánh giao quản lý hơn 50 lao động tỉnh ngoài. Hàng ngày, Khánh ứng một số tiền để Cường đi mua ma túy về chia nhỏ phát cho những “con nghiện” cùng làm việc, sau đó số tiền này sẽ bị Khánh khấu trừ vào khoản tiền công hàng tháng…

Tương tự trên địa bàn phường Đồ Sơn, Phạm Văn Hải (SN 1990) với vai trò là chủ thầu xây dựng, đã thuê nhóm công nhân, hầu hết là người dân tộc thiểu số nghiện ma túy. Thay cho việc quản lý, giáo dục trong quá trình hành nghề, Hải đã “trả lương” cho các công nhân của mình bằng cách tạm ứng tiền để nhóm này mua ma túy về sử dụng. Công an triệt phá tại phường An Dương (TP Hải Phòng) cũng đã phát hiện cùng lúc 17 đối tượng người dân tộc thiểu số (cùng quê tỉnh Điện Biên) do Quàng Văn Đảo (SN 1993) tổ chức sử dụng ma túy ngay trong nhà trọ.

Xử lý nghiêm và ngăn chặn từ xa

Trước nguy cơ ma túy len lỏi, xâm nhập vào môi trường lao động, Công an TP Hải Phòng đã phát động 28 tổ công tác với hơn 2.000 CBCS gồm các phòng nghiệp vụ và Công an 114 xã, phường, đặc khu đồng loạt ra quân, tổng kiểm tra hàng nghìn cơ sở kinh doanh có điều kiện và khu nhà ở công nhân. Tại buổi đầu ra quân tổng kiểm tra khu nhà ở công nhân ngày 11/9, riêng khu nhà ở công nhân Vũ Yên 1 (phường Thuỷ Nguyên), lực lượng chức năng đã phát hiện 19 trường hợp dương tính trên tổng số 1.646 người lao động được kiểm tra.

Vào cuối tháng 8 vừa qua, tiến hành xét nghiệm đối với người lao động từ tỉnh ngoài đến làm việc, Phòng Cảnh sát ĐTTP về Ma túy, Công an tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện 29 người lao động trong khu vực lán trại gần khu công nghiệp Sông Khoai (phường Hiệp Hòa, tỉnh Quảng Ninh) dương tính với chất ma túy.

Trước đó, Công an tỉnh Quảng Ninh đã triển khai nhiều đợt kiểm tra tương tự và đã phát hiện hàng trăm đối tượng sử dụng ma túy là lao động nhập cư, điển hình là vụ việc phát hiện tới 55 công nhân dương tính với ma túy tại 1 công trường xây dựng phường Hạ Long (tỉnh Quảng Ninh). Tính từ đầu năm 2025 đến nay, Công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đã bắt giữ 496 vụ với 978 đối tượng liên quan đến ma túy, trong đó có trên 20% số đối tượng bị bắt là lao động nhập cư. 

Tình trạng người lao động nhập cư tụ tập thành ổ nhóm sử dụng ma túy có dấu hiệu tổ chức là đáng báo động, dẫn đến những hệ lụy hết sức tiêu cực không chỉ về ANTT mà còn liên quan đến chất lượng lao động và môi trường xã hội. Trước thực trạng này, song song với công tác đấu tranh với tội phạm ma túy, Công an TP Hải Phòng và tỉnh Quảng Ninh đã tăng cường công tác tuyên truyền đối với nhóm lao động nhập cư tại các khu công nghiệp, doanh nghiệp và công trường xây dựng.

Theo Thiếu tá Phạm Văn Trọng, cán bộ Phòng Cảnh sát ĐTTP về Ma túy,  Công an tỉnh Quảng Ninh, phần lớn người lao động nhập cư thiếu thông tin về tội phạm ma túy và nguy cơ từ ma túy. Hơn nữa vì sống xa nhà, một bộ phận thiếu bản lĩnh, công việc căng thẳng, nên dễ nảy sinh tâm lý buồn chán, cần được giải tỏa... đã tìm đến ma túy hoặc lợi dụng mua bán ma túy để kiếm lời.

Để tăng hiệu quả phòng ngừa, từ đầu năm đến nay, nhiều hội nghị tuyên truyền đã được Phòng Cảnh sát ĐTTP về Ma túy phối hợp với Liên đoàn Lao động tỉnh Quảng Ninh tổ chức. Nội dung tuyên truyền tập trung vào phổ biến kiến thực pháp luật về ma túy; kỹ năng nhận diện tội phạm; về một số loại ma túy mới và tác hại của ma túy... qua đó, giúp nâng cao nhận thức cho công nhân lao động, giữ gìn môi trường sống, làm việc lành mạnh, góp phần giữ vững ANTT.

Tương tự tại Hải Phòng, Thượng úy Đào Trọng Việt, cán bộ Phòng Công tác chính trị - Công an TP Hải Phòng chia sẻ, khi được giao nhiệm vụ báo cáo viên tuyên truyền về phòng, chống ma túy tại các khu công nghiệp, anh đã dành rất nhiều thời gian để trau dồi kiến thức và kỹ năng truyền đạt, sao cho trong khoảng thời gian ngắn có thể truyền tải hiệu quả nhất những nội dung cốt lõi đến người lao động.

Thượng úy Việt chia sẻ thêm: “Phần lớn các cuộc tuyên truyền được tổ chức sau giờ tan ca nhưng hầu như không có tình trạng công nhân bỏ về giữa chừng, điều đó cho thấy nội dung tuyên truyền thật sự thiết thực, thu hút sự quan tâm của người lao động”.

Chia sẻ tại buổi tuyên truyền về phòng, chống tác hại của ma tuý cho công nhân khu công nghiệp An Dương, anh Hà Văn Tuyến (SN 1988, công nhân đến từ tỉnh Sơn La) cho biết, trước đây làm thợ xây xa nhà. Bị rủ rê sử dụng ma tuý, anh Tuyến dính vào ma túy. Cuộc đời anh từ đó trượt dài, vợ con, người thân xa lánh, nhiều lúc anh Tuyến chán nản, nghĩ đến cái chết…

Nghĩ đến vợ con, đến người mẹ già, đến hạnh phúc gia đình, anh Tuyến quyết tâm cai nghiện. Với ý chí sắt đá, anh đã cai nghiện thành công, sau đó tìm được việc làm ổn định tại một doanh nghiệp, có thu nhập, tìm lại sự bình yên trong gia đình. “Từ khi cai được ma túy, tôi cảm thấy rất thoải mái. Tôi có lời khuyên với mọi người đừng dính vào ma túy. Nếu ai đã trót dính vào ma túy thì phải từ giã ma túy, mới có thể làm lại được cuộc đời”, anh Tuyến nói.

Theo Đại tá Bùi Trung Thành, Phó Giám đốc Công an TP Hải Phòng, Công an TP luôn xác định, việc xây dựng Hải Phòng trở thành TP không ma túy là một quá trình bền bỉ, lâu dài. Bởi vậy, bên cạnh công tác đấu tranh chống tội phạm ma túy, Công an TP luôn chú trọng phối hợp tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền, nâng cao nhận thức, cảnh báo trong nhóm người sử dụng lao động, chủ nhà trọ, nhà nghỉ, khách sạn và đội ngũ công nhân về hiểm họa ma túy; các hành vi vi phạm pháp luật và hình phạt liên quan đến ma túy để nêu cao tính răn đe.

Đặc biệt trong thời gian gần đây, Công an các đơn vị, địa phương trên địa bàn TP Hải Phòng đã phối hợp với Công đoàn các khu kinh tế, khu công nghiệp, quản lý các cơ sở lưu trú… xây dựng và nhân rộng các mô hình phong trào “Toàn dân tham gia phòng, chống ma túy”.

Có thể kể như "Câu lạc bộ công nhân nhà trọ", "Tổ công nhân tự quản", "Khu nhà ở công nhân văn minh, an toàn"…  qua đó khuyến khích công nhân có thể hỗ trợ, nâng cao ý thức cảnh giác và phát hiện, tố giác tội phạm ma túy, nỗ lực xây dựng môi trường sống và làm việc không có tệ nạn ma túy.