Hiện đền tọa lạc tại bản Piếng Chào (xã Châu Kim, huyện Quế Phong). Đền Chín Gian theo tiếng Thái gọi là Tến Cau Hoong. Ban đầu đền được xây dựng vào đầu thế kỷ XIV tại Pú Chò Nhàng, 9 gian tượng trưng cho 9 mường: mường Tôn, mường Pắn, mường Chừn, mường Hin, mường Puộc, mường Quáng, mường Pha Quèn, mường Miểng và mường Chón.
Cuối thế kỷ XVIII đền được chuyển đến Pú Căm (núi Vàng), tục gọi là Pú Quái (núi trâu, hay còn gọi là đền Hiến Trâu). Hiện tại, trước cửa đền có tượng 9 con trâu gồm 3 trâu trắng, 6 trâu đen và 9 vạc đồng.
Lễ khai hội bằng lễ dâng trâu. Ngày xưa, trâu tế thường là trâu trắng do người dân 3 bản là mường Tôn, mường Quáng và mường Puộc dâng tế. Nhưng nay vì hiếm trâu trắng nên dâng cúng trâu đen.
Từ sáng sớm tinh mơ trâu đã được đưa ra bến Tà Tạo tắm, sau đó đưa về cột trước đền làm lễ hiến tế. Sau lễ chém trâu, những phần ngon nhất của trâu như tim, gan,… sẽ được luộc rồi đem dâng lên đặt tại 9 mâm ở 9 gian trong đền, cùng với những sản vật không thể thiếu là lợn con, gà con, cá sông,… dâng lên thần linh tiên tổ.
Quang cảnh lễ hội trước cửa đền hiến Trâu.
Đúng giờ đẹp, thầy mo bắt đầu làm lễ, xin Thẻn Phà (trời), Náng Xỉ Đả (con gái trời), Tạo Ló Ỳ (người có công khai mường lập đất),… về chứng giám và vui cùng con cháu. Lễ xin xong, mọi người không kể già trẻ gái trai tập trung lại, mỗi người ăn một vài miếng, uống một vài ly rượu để cầu may. Tiếp đó, những phần thịt còn lại của trâu sẽ được đem chia đều cho 9 mường.
Trong lễ hội đền Chín Gian mọi người còn được hòa mình vào dòng người Thái, cùng những cô gái Thái xinh đẹp đi rước lễ. Và không thể không ngây ngất, bâng khuâng với những điệu múa của các chàng trai, cô gái Thái trong những câu hát mê ly: "Ước sao được hứng sương trên đền Trâu cho bông lau gặp gió. Ước được làm vợ, làm chồng người mường Nọc (Quế Phong bây giờ) đẹp nổi tiếng 9 mường…". Không thể không rạo rực cùng nhón chân trong những bước sạp mê say.
Đến với người Thái còn được thưởng thức những món ăn nổi tiếng của người Thái như cơm lam, hỏ mọc, nem lá,…; có thể mua các loại trang sức, trang phục của người Thái về làm kỷ niệm….