Tham dự Hội thảo có các đồng chí: Đinh Thế Huynh - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương; Nguyễn Hồng Vinh - Chủ tịch Hội đồng LLPB VHNT Trung ương; Đào Duy Quát - Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng LLPB VHNT Trung ương; Nhà thơ Hữu Thỉnh - Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội văn học nghệ thuật Việt Nam, Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam. Ngoài ra còn có hơn 100 đại biểu là các nhà khoa học, giáo sư, tiến sĩ các viện nghiên cứu khoa học, các trường đại học quốc gia; đại diện văn nghệ sĩ các Hội văn học, nghệ thuật ở Trung ương và địa phương; các cán bộ làm công tác nghiên cứu lý luận, phê bình và hoạt động thực tiễn trong lĩnh vực văn hóa, văn học, nghệ thuật.
Cuộc Hội thảo khoa học với ý nghĩa đặc biệt quan trọng này được tổ chức nhằm tiếp tục triển khai có hiệu quả Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị (khóa X) về Phát triển văn học, nghệ thuật trong thời kỳ mới. Mục tiêu hướng tới của Hội thảo là đưa ra những kiến nghị, những giải pháp mang tính đột phá, nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả của hoạt động phê bình văn học trong thời gian tới.
Phát biểu chỉ đạo Hội thảo, Chủ tịch nước Trương Tấn Sang nhất trí với mục đích, yêu cầu đặt ra của Hội thảo và yêu cầu các đại biểu tham dự Hội thảo đánh giá đúng thực trạng của hoạt động phê bình văn học trong thời gian qua; nêu rõ những thành tựu và cả những mặt hạn chế, khuyết điểm, chỉ ra nguyên nhân cụ thể của những hạn chế đó để tìm ra những giải pháp hữu hiệu. Chủ tịch nước cũng mong muốn Hội đồng LLPB VHNT Trung ương sẽ tiếp tục phát huy tốt vị trí, vai trò của mình, tạo động lực thúc đẩy mạnh mẽ việc thực hiện Nghị quyết 23 của Bộ Chính trị. Hội đồng LLPB VHNT Trung ương nên tổ chức nhiều cuộc Hội thảo để từ đó nâng cao chất lượng, hiệu quả của phê bình văn học, đóng góp xứng đáng cho sự nghiệp xây dựng nền văn học nước nhà và cũng là cho sự nghiệp xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Phát biểu tại Hội thảo, đồng chí Đinh Thế Huynh nhấn mạnh: Phê bình văn học chính là một bộ phận cấu thành của đời sống văn học, của quá trình vận động và phát triển văn học. Phê bình văn học giữ vai trò vừa đồng hành với sáng tác để hiểu và đồng cảm với sáng tác, vừa góp phần rất quan trọng trong việc đánh giá, dự báo, góp phần định hướng cho sáng tác và dư luận xã hội. Phê bình văn học không chỉ là tiếng nói của các nhà phê bình mà còn phản ánh thái độ, ý thức của công chúng xã hội đối với các giá trị và khuynh hướng văn học, nêu lên những đòi hỏi chính đáng của công chúng, của xã hội đối với các nhà văn, nhà thơ, với cả nền văn học và những tác phẩm văn học cụ thể.
Tại Hội thảo, với phương châm nhìn thẳng vào sự thật, các đại biểu đã chỉ rõ nguyên nhân, mặt được, chưa được, kiến nghị hệ thống các giải pháp khả thi để góp phần đẩy mạnh hoạt động, nâng cao chất lượng, hiệu quả của phê bình văn học trong thời gian tới. Nhiều bản tham luận công phu, mang đậm tính lý luận và thực tiễn được đánh giá cao như: Phê bình văn học, bao giờ có tín hiệu lạc quan (TS. Lê Thành Nghị); Phác họa tình hình phê bình và kiến nghị (GS. Mai Quốc Liên); Góp phần nâng cao chất lượng phê bình văn học, nghệ thuật hiện nay (PGS.TS Phạm Quang Trung); Phê bình - một hình dung sơ bộ về hiện trạng (GS. Phong Lê); Mấy hạn chế cản trở sự phát triển của phê bình hiện nay (PGS.TS La Khắc Hòa); Phê bình văn học - bạn đồng hành cùng người đọc và nhà văn (PGS.TS Nguyễn Ngọc Thiện)…
Hầu hết các bản tham luận sau khi phân tích thực trạng phê bình văn học thời gian qua đã đưa ra được những kiến nghị mang tầm vĩ mô nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả phê bình văn học như: Cải tiến chế độ nhuận bút; vấn đề đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ trẻ có năng lực, đam mê công tác phê bình; trách nhiệm của các nhà phê bình đối với sự phát triển của nền văn học nước nhà…
Tổng kết Hội thảo khoa học, đồng chí Nguyễn Hồng Vinh - Chủ tịch Hội đồng LLPB VHNT Trung ương nêu rõ những giải pháp cần thiết trong thời gian tới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả phê bình văn học là: Đề cao nhận thức trách nhiệm định hướng của các cơ quan lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý; Xây dựng kế hoạch chương trình đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ phê bình có năng lực và phẩm chất nghề nghiệp; Phát huy trí tuệ tập thể và ý thức trách nhiệm cá nhân, từng bước thực hiện chương trình "Xây dựng hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam" làm cơ sở cho hoạt động sáng tạo; Nâng cao chất lượng sáng tác văn học, chất lượng các giải thưởng văn học, tạo ra sức hấp dẫn và các yếu tố kích thích, mời gọi phê bình; Cần có thái độ rõ ràng đối với những biểu hiện vụ lợi, phi văn chương, thói háo danh và tệ a dua trong hoạt động phê bình; Quan tâm đầy đủ hơn đến phương tiện vật chất trong phạm vi có thể để những người gắn bó với phê bình yên tâm làm việc, cống hiến cho sự nghiệp văn học…
Vấn đề Hội thảo hôm nay tuy không mới, nhưng lại hết sức ngổn ngang, bề bộn. Hội thảo kết thúc, nhưng không có nghĩa là đã khép lại, mà đang mở ra nhiều vấn đề phải suy nghĩ, nhiều việc phải làm. Với nỗ lực của cả giới, với sự quan tâm của Đảng, Nhà nước, tin tưởng sau Hội thảo sẽ có những chuyển biến tích cực trong hoạt động phê bình văn học, lấy lại niềm tin của công chúng, đáp ứng sự mong đợi của toàn xã hội
