Năm thảm kịch máy bay thương mại bị bắn rơi kinh hoàng nhất lịch sử

Hơn một ngàn người đã thiệt mạng khi những chiếc máy bay thương mại bị bắn rơi trong hơn 4 thập kỷ gần đây, cho thấy nguy cơ máy bay chở khách trở thành mục tiêu của tên lửa do lỗi của con người.

Máy bay Ukraine bị bắn rơi trên đất Iran

Chuyến bay mang số hiệu PS752 của hãng Hàng không Quốc tế Ukraine (UIA) sáng sớm 8-1 đã bốc cháy trên không rồi rơi chỉ hai phút sau khi cất cánh từ sân bay quốc tế Imam Khomeini ở thủ đô Tehran của Iran, vài giờ sau khi Tehran tấn công tên lửa vào căn cứ có lực lượng Mỹ đồn trú ở Iraq để trả thù vụ sát hại tướng Qassem Soleimani diễn ra vài ngày trước.

Phần đầu chiếc máy bay xấu số của Ukraine. Ảnh: Reuters
Phần đầu chiếc máy bay xấu số của Ukraine. Ảnh: Reuters

Sự cố khiến toàn bộ 176 người trên khoang thiệt mạng.

Dựa trên phân tích thông tin tình báo và các dữ liệu vệ tinh, radar, quân đội Mỹ nhận định Iran đã bắn nhầm chiếc phi cơ, cho rằng tên lửa Tor-M1 do Nga sản xuất là tác giả của vụ việc. Các đồng minh của Washington sau đó lên tiếng ủng hộ quan điểm này.

Iran ban đầu bác bỏ cáo buộc và tuyên bố sẽ mời chuyên gia Mỹ cùng các nước tham gia điều tra về vụ việc để làm sáng tỏ vụ việc. Ngày 11-1, Iran chính thức thừa nhận bắn rơi chiếc phi cơ và cam kết điều tra và trừng trị những người có trách nhiệm, song không giúp nước này tránh cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất từ khi căng thẳng với Mỹ bùng nổ năm 2018.

Thảm kịch MH17 ở Ukraine

Tháng 7-2014, chiếc Boeing 777 mang số hiệu MH17 của hãng hàng không Malaysia Airlines trên hành trình từ Amsterdam đến Kuala Lumpur đã trúng tên lửa và rơi ở vùng Donetsk, miền Đông Ukraine, nơi chiến sự giữa Kiev và lực lượng ly khai thân Nga diễn ra.

Một nhân viên cứu hộ tìm kiếm bên những mảnh vỡ của chiếc MH17. Ảnh: AP
Một nhân viên cứu hộ tìm kiếm bên những mảnh vỡ của chiếc MH17. Ảnh: AP

Toàn bộ 298 người trên máy bay thiệt mạng, 2/3 trong số đó là công dân Hà Lan. Những công dân còn lại đến từ Malaysia và một số nước khác.

Cuộc điều tra do các nước phương Tây tiến hành, không có sự hiện diện của Nga, ra kết luận rằng chiếc máy bay đã rơi sau khi trúng tên lửa phòng không BUK do Nga sản xuất và được vận hành bởi những người có liên hệ với Moscow. Bằng chứng của cáo buộc trên không được công bố, khiến Moscow phản ứng.

Một cuộc điều tra do Nga tiến hành cho thấy phòng không Ukraine đã bắn nhầm máy bay Malaysia. Trong khi đó, Thủ tướng Malaysia Mohamed Mahathir thì cho rằng những lời buộc tội nhằm vào Nga là vì mục đích chính trị và khẳng định Moscow không liên quan đến vụ bắn hạ.

Ukraine bắn nhầm máy bay Nga

Trớ trêu thay, Ukraine có liên quan đến ba thảm kịch máy bay thương mại bị bắn nhầm trong thế kỷ này, khi vào ngày 4-10-2001, một khẩu đội tên lửa phòng không của Kiev đã khai hỏa nhầm vào máy bay Tupolev Tu-154 số hiệu RA-85693 của hãng hàng không Siberia Airlines khiến chiếc máy bay nổ tung trên không.

Chiếc Tupolev 54 trước khi bị bắn rơi. Ảnh: AS
Chiếc Tupolev 54 trước khi bị bắn rơi. Ảnh: AS

Reuters cho biết, 78 người, đa phần là những người gốc Nga ở Israel, đang thực hiện hành trình từ Tel Aviv của Israel tới Novosibirsk của Nga, thiệt mạng khi máy bay chở họ cách bán đảo Crimea chưa đầy 300km.

Tổng thống Ukraine sau một tuần thừa nhận báo cáo của các nhà điều tra rằng quân đội nước này đã vô tình bắn rơi máy bay Nga trong một cuộc tập trận.

Mỹ bắn rơi máy bay thương mại của Iran

Ngày 3-7-1988, chính căng thẳng giữa Mỹ và Iran trên Eo biển Hormuz đã dẫn đến một trong những sự cố hàng không thảm khốc nhất lịch sử thế giới mà đến nay người Iran vẫn không thể quên và khiến họ khó lòng tha thứ: Sự cố máy bay IR655 bị bắn hạ.

Hình ảnh mô phỏng vụ nã tên lửa vào máy bay Iran do Mỹ tiến hành. Ảnh: ITN
Hình ảnh mô phỏng vụ nã tên lửa vào máy bay Iran do Mỹ tiến hành. Ảnh: ITN

Theo New York Times, sự việc khi đó xảy ra trong bối cảnh cuộc chiến tranh Iran – Iraq đang đi vào hồi khốc liệt nhất. Trong cuộc chiến này, Iraq tấn công Iran trước dưới sự hậu thuẫn của Mỹ.

Chiếc IR655 đã bị bắn rơi do hai tên lửa phóng từ tuần dương hạm USS Vincennes của Mỹ đang tuần tra ở eo biển Hormuz. Tàu tuần dương này đã nhầm lẫn chiếc máy bay thương mại trên một là chiến đấu cơ. Tất cả 290 người trên khoang đã thiệt mạng, trong đó có tới 66 trẻ em.

Gần 8 năm sau thảm họa, Chính phủ Mỹ mới miễn cưỡng chi hơn 60 triệu USD bồi thường cho các nạn nhân xấu số Iran. Nhưng đến nay, chưa có lời xin lỗi chính thức nào được đưa ra.

Liên Xô bắn rơi máy bay Hàn Quốc

Tháng 1-1983, khi Chiến tranh Lạnh giữa hai siêu cường Mỹ và Liên Xô ở giai đoạn căng thẳng nhất, một máy bay chiến đấu Liên Xô bắn rơi chuyến bay số hiệu 007 của hãng hàng không Korean Air Lines khi chiếc máy bay lạc vào không phận Liên Xô trên quần đảo Sakhalin.

Chiếc Boeing 747 trước khi bị bắn rơi. Ảnh: INT
Chiếc Boeing 747 trước khi bị bắn rơi. Ảnh: INT

Phương Tây nói rằng toàn bộ 269 hành khách và thành viên phi hành đoàn trên chiếc Boeing 747 thiệt mạng, trong khi Liên Xô khẳng định máy bay đang thực hiện nhiệm vụ gián điệp và không có hành khách ở trên. Mỹ bác bỏ giả thuyết này.

Trong nhiều tuần sau đó, Mỹ, Nhật và Liên Xô đã mở các chiến dịch tìm kiếm hộp đen máy bay trên biển Okhotsk nhưng không thành công. Sự việc gợi nhớ lại vụ Liên Xô bắn hạ chuyến bay 902 của Korean Air Lines hồi năm 1978 nhưng chỉ có hai hành khách thiệt mạng, tất cả những người còn lại đều sống sót.

Thiện Nhân (Tổng hợp)

Các tin khác

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Nhìn lại những lần IEA mở "van an toàn" kho dầu dự trữ

Tuyên bố xả 400 triệu thùng dầu của IEA ngày 11/3 đánh dấu đợt xả kho dầu dự trữ lớn nhất từ trước đến nay của cơ quan này. Tuy nhiên trong lịch sử, cơ chế trên đã từng được IEA kích hoạt tới 4 lần khi thị trường năng lượng toàn cầu đối mặt cú sốc lớn về nguồn cung.

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Nhìn lại những cú sốc giá năng lượng thế giới hơn nửa thế kỷ qua

Thế giới đang nín thở dõi theo những diễn biến mới nhất tại Trung Đông, nơi xung đột leo thang đã đẩy giá năng lượng chạm ngưỡng kỷ lục. Lịch sử hơn 50 năm qua đã chứng minh, mỗi biến động như vậy sẽ kéo theo những hệ quả sâu rộng đối với lạm phát, tăng trưởng và chính sách tiền tệ toàn cầu.

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hé lộ hồ sơ năng lực các thành phố tên lửa dưới lòng đất Iran

Hôm nay (6/3), xung đột giữa liên minh Mỹ - Israel và Iran bước sang ngày thứ bảy. Sau khi tuyên bố phá hủy hàng trăm bệ phóng tên lửa trên mặt đất của Tehran, quân đội Israel cho biết mục tiêu tiếp theo là các thành phố tên lửa dưới lòng đất. Trong hàng chục năm qua, Iran luôn coi hệ thống này là trụ cột của chiến lược răn đe quân sự. Nhưng ở bối cảnh hiện tại, nhiều chuyên gia và giới phân tích lại cho rằng các mạng lưới ngầm bắt đầu lộ ra các điểm yếu.

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Hé lộ cách thức Israel theo dõi hành tung của lãnh đạo Iran

Israel được cho là đã xâm nhập vào mạng lưới camera giao thông ở thủ đô Tehran để theo dõi hành tung của vệ sĩ thân cận với Lãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei và các quan chức cấp cao khác trước khi tung đòn tấn công quyết định ngay khi mở màn chiến dịch quân sự.

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Mỹ đã giúp Iran xây dựng chương trình hạt nhân thế nào?

Khi Mỹ mở chiến dịch tấn công vào chương trình hạt nhân Iran, nước này phải đối mặt với một nghịch lý: cuộc khủng hoảng hiện nay có một phần nguồn gốc từ chính quyết sách của Washington cách đây nhiều thập kỷ, khi họ chủ động cung cấp công nghệ hạt nhân cho Tehran.

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Học thuyết Begin và lịch sử “từ bạn hóa thù” giữa Israel-Iran

Từ chỗ Iran là trụ cột trong chiến lược “liên minh ngoại vi” giúp Israel phá thế cô lập thời lập quốc, hai nước sau đó coi đối phương là kẻ thù sống còn. Sự đảo chiều ấy bắt nguồn từ Cách mạng Hồi giáo Iran 1979, gắn chặt với một nguyên tắc an ninh cốt lõi của Israel là học thuyết Begin – quyết tâm không cho phép bất cứ đối thủ khu vực nào sở hữu vũ khí hạt nhân.

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Vì sao âm mưu ám sát Hitler bị bại lộ?

Thiếu tướng Hans Paul Oster (9/8/1887 - 9/4/1945) là một tướng quân trong Các lực lượng vũ trang quân đội Đức Quốc Xã (ĐQX) và cũng là một nhân vật lãnh đạo trong phong trào kháng ĐQX giai đoạn 1938-1943.

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Vụ án mất tích trên cao tốc ám ảnh nước Pháp

Suốt gần 4 thập kỷ, bóng tối bao trùm cao tốc A6 của nước Pháp, nơi hàng chục thiếu nữ và phụ nữ trẻ lần lượt biến mất hoặc bị sát hại, tạo nên nỗi ám ảnh đối với cộng đồng, phía sau là chuỗi sai lầm tư pháp, trong đó có quyết định tiêu hủy tang chứng của tòa án.

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Maria Dobrova - nữ điệp viên bất khuất giữa lòng nước Mỹ

Năm 1963, tại Hoa Kỳ, nữ điệp viên mật Liên Xô, Đại úy Maria Dobrova bất ngờ mất tích. Sau 4 năm tìm kiếm, đến năm 1967, Tổng cục Tình báo quân sự kết luận: hiện tại không thể xác định được nguyên nhân mất tích của bà. Có khả năng bà đã rơi vào tay các cơ quan tình báo Mỹ, hoặc đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm vụ.

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Lịch sử ít biết về những “chú voi” của quân đội Nga diễu binh trên Quảng trường Ba Đình

Trung đoàn Cận vệ Độc lập số 154 Preobrazhensky tham gia lễ diễu binh, diễu hành nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám thành công và Quốc khánh Nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam 2/9 trên Quảng trường Ba Đình ở thủ đô Hà Nội là đơn vị có bề dày truyền thống, được ví như “biểu tượng của vinh quang và danh dự quân sự” của Liên bang Nga.

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Black Axe - băng nhóm tội phạm đáng sợ

Ra đời năm 1977 ở Nigeria, châu Phi nhưng hoạt động chủ yếu ở nước Anh và một số các quốc gia châu Âu với hơn 130.000 thành viên, băng nhóm Black Axe (Lưỡi rìu đen) mỗi năm kiếm được 3,8 tỉ bảng Anh (tương đương 5 tỉ USD) thông qua các hoạt động buôn bán ma túy, buôn người, mại dâm, bắt cóc, tống tiền, hãm hiếp và giết người…

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Từ ghế Bộ trưởng đến lệnh đỏ Interpol

Ken Ofori-Atta, cựu Bộ trưởng Tài chính Ghana, bị cáo buộc liên quan việc sử dụng quỹ công cho dự án Nhà thờ Quốc gia trị giá khoảng 58 triệu USD. Từng là gương mặt đại diện cho chính sách tài chính quốc gia, ông hiện phải đối diện những cáo buộc nghiêm trọng cùng lệnh truy nã đỏ của Interpol.

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Trùm “Tam giác vàng Nam Mỹ” đã sa lưới như thế nào?

Giữa vùng biên giới đầy cạm bẫy của “tam giác vàng Nam Mỹ” sau nhiều tháng bị truy lùng khắp lục địa, một trong những nghi phạm ma túy khét tiếng nhất đã sa lưới trong chiến dịch mật phối hợp nhiều quốc gia.

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Những phi vụ của điệp viên W. Stanley Moss

Ivan William Stanley Moss (15/6/1921 - 9/8/1965, còn có các tên gọi khác là W. Stanley Moss hoặc Billy Moss) là một sĩ quan quân đội Anh trong Thế chiến II, và sau này ông trở thành nhà văn, phát thanh viên, ký giả, và nhà du hành hết sức thành công. Ông Stanley Moss từng phục vụ trong Lực lượng cận vệ Coldstream và Ban điều hành các hoạt động đặc biệt (SOE).

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Chuyên viên tình báo bị cáo buộc rò rỉ tài liệu mật

Một chuyên viên công nghệ tại cơ quan phân tích tình báo Mỹ bị cáo buộc đã làm rò rỉ tài liệu chiến lược an ninh quốc gia. Theo cáo trạng, người này bị nghi đã sao chép dữ liệu mật vào USB, sau đó giấu tại một công viên để chuyển cho đối tượng mà anh ta tin là đại diện của chính phủ nước ngoài.