Dùng 2 hãng truyền hình lớn “dọn đường”
Gần đây nhất là việc ngày 6/8 Ủy ban Quốc gia đảng Cộng hòa (RNC) cho biết sẽ không phối hợp với Đài Truyền hình CNN hoặc NBC trong các cuộc tranh luận bầu cử tổng thống năm 2016, trừ khi hai đài này ngưng chiếu phim tài liệu về cựu Ngoại trưởng Hillary Clinton, như thông báo.
Tháng trước, NBC nói họ sẽ chiếu một loạt phim tài liệu ngắn có tựa đề "Hillary", nói về cuộc đời cựu đệ nhất phu nhân và cũng là cựu thượng nghị sĩ Mỹ. Sau đó vài ngày, CNN cho biết họ sẽ sản xuất một phim tài liệu về bà. CNN dự trù trình chiếu loạt phim vào năm tới và NBC sẽ chiếu vào năm 2015.
Trong hai lá thư riêng rẽ, một gửi cho chủ tịch NBC, Robert Greenblatt, và một gửi cho Chủ tịch CNN, Jeff Zucker, ông Reince Priebus, Chủ tịch RNC, gọi việc làm phim tài liệu này là "một dự định khéo léo xía vào cuộc bầu cử tổng thống năm 2016". "Sự đối xử đặc biệt này (làm phim về bà Clinton) là không công bằng đối với những ứng cử viên khác của đảng Dân chủ, những người có thể ra tranh cử với cựu Ngoại trưởng Clinton" - ông Priebus viết, và liệt kê các ứng cử viên có tiềm năng của Dân chủ như Phó tổng thống Joe Biden, các thống đốc: Martin O'Malley (Maryland), Andrew Cuomo (New York), John Hickenlooper (Colorado) và Thượng nghị sĩ Amy Klobuchar (Minnesota).
"Nếu bà Clinton đại diện đảng Dân chủ ra ứng cử, các chương trình của NBC và CNN cũng sẽ gây bất lợi cho ứng cử viên đảng Cộng hòa" - ông Priebus viết tiếp.
"Thật là khó tin khi biết các hệ thống truyền hình lớn như NBC và CNN, từng đóng góp tranh cử cho các ứng cử viên đảng Dân chủ và bà Hillary Clinton, lại tham gia vận động cho bà. Tôi hy vọng người dân Mỹ sẽ thắc mắc uy tín của hai cơ quan truyền thông này, và rằng NBC và CNN nên xem xét hành động mang tính đảng phái của họ và hủy bỏ những quảng cáo chính trị này, một loại sản phẩm giải trí đầy thành kiến" - ông Priebus nói qua một bản tuyên bố.
Ông Priebus cũng đề cập đến vụ ồn ào của phe Dân chủ hồi năm 2008 khi nhóm bảo thủ Citizens United dự định phát hình một phim tài liệu về bà Clinton ngay vào đêm trước ngày bầu cử. "Thế nhưng bây giờ không hiểu tại sao họ lại im lặng khi các đài truyền hình lớn chiếu một phim tài liệu của riêng họ. Những người này có lẽ tin chắc rằng quý vị (đài truyền hình) đang làm lợi cho bà (Clinton)" - ông Priebus viết.
Trong một tuyên bố, Chủ tịch RNC đưa ra thời hạn 9 ngày để hai đài truyền hình này quyết định. "Nếu họ không đồng ý ngưng chiếu các phim này trước khi có cuộc họp mùa hè của RNC vào ngày 14/8, tôi sẽ tiến hành một cuộc bỏ phiếu mang tính bắt buộc là RNC sẽ không phối hợp với hai đài truyền hình này cho các cuộc tranh luận của các cuộc bầu cử sơ bộ tổng thống vào năm 2016, cũng như chấm dứt các cuộc tranh luận mà hai đài này bảo trợ" - ông Priebus nói.
Sau tuyên bố của ông Priebus trên Twitter, Chủ tịch đảng Cộng hòa các tiểu bang Florida, South Carolina, New Hampshire, Nevada và Iowa cho biết họ ủng hộ ý định của ông. Trong khi đó, theo một bản tin của CNN, đài này và NBC vẫn tiến hành dự án của họ. "Thay vì đưa ra những quyết định vội vàng về một dự án vẫn còn trong thời kỳ phôi thai và phải mất hàng tháng trời để hoàn tất, chúng tôi khuyến khích thành viên RNC nên suy nghĩ lại và đợi cho tới khi biết thêm chi tiết bộ phim" - tuyên bố của CNN viết.
Tuyên bố viết tiếp: "Nếu họ rút lui khỏi các cuộc tranh luận của CNN, chúng tôi nghĩ đó có thể là một hành động giới hạn sự tham dự, dẫn đến hệ quả không phục vụ cử tri một cách đúng mức". Còn tuyên bố của NBC cho biết như sau: "NBC News hoàn toàn độc lập với NBC Entertainment (nơi thực hiện bộ phim tài liệu) và không liên quan đến dự án này".
Phản ứng về chuyện này, ông David Plouffe, cựu cố vấn cao cấp của Tổng thống Barack Obama, viết trên Twitter như sau: "RNC nên có một cuộc tranh luận tốt hơn, quay trong studio đóng cửa kín mít của Đài Truyền hình Fox, và đừng để cử tri chưa quyết định bầu cho ai xem". Luật bầu cử liên bang Mỹ bắt buộc các đài truyền hình phát hình đồng đều các ứng cử viên chính trị. Tuy nhiên, luật không áp dụng trong trường hợp đưa tin.
Nhân vật chính vẫn im lặng
Đó là chuyện ồn ào mới đây, còn hồi cuối tháng 7 vừa qua cũng có một chuyện rất thu hút dư luận Mỹ. Đó là việc bà Hillary được Tổng thống Obama gọi điện mời ghé Nhà Trắng ăn trưa hôm 29/7, sau đó bà được Phó tổng thống Biden mời ăn sáng hôm sau. Dư luận Mỹ tò mò: Liệu có phải bà cựu Ngoại trưởng cùng ông số 1 lẫn ông số 2 tính chuyện tranh cử tổng thống 2016 hay không?
Mặc dù phát ngôn viên Nhà Trắng nói đi nói lại rằng "cuộc gặp gỡ diễn ra chỉ vì lâu ngày các sếp không gặp nhau chứ không có chuyện gì khác cả" nhưng hầu như chẳng ai tin, vì chỉ một ngày trước khi bà Clinton đặt chân trở lại Washington, ông cựu cố vấn David Axelrod cho hay "bà Clinton sẽ ra tranh cử và sẽ là đại diện cho đảng Dân chủ" dự cuộc đua chính trị 2016. Dù nhắc đi nhắc lại nhiều lần những gì ông nói đều là ý kiến cá nhân, nhưng ông Axelrod nói rằng "trong trường hợp bà Clinton không ra tranh cử, lúc đó Phó tổng thống Biden mới nhảy vào vòng chiến".
Cho đến giờ cả bà Clinton lẫn ông Biden đều không nói gì về chuyện tương lai, nhưng mọi lời đồn đãi ở Washington đều nhắm vào một chỗ: hình như đang có dàn xếp chính trị để lần này phía đảng Dân chủ sẽ công bố danh tính người ra tranh cử sớm hơn thường lệ. Ðồn đãi này đi kèm với dự đoán đầu năm tới hoặc bà Clinton hoặc ông Biden sẽ thông báo tranh cử, khởi đầu cuộc vận động rất quy mô để tiếp tục giữ Nhà Trắng.
Ðiều đáng chú ý là không ai nhắc tới liên danh Biden-Clinton hay Clinton-Biden, có lẽ vì họ nghĩ 8 năm làm phó đã quá đủ cho ông Biden, còn bà Clinton đã từng ra tranh cử -và hụt - ghế tổng thống, chắc chắn sẽ không gật đầu để giữ vị trí số 2.
Không biết những đồn đãi, dự đoán chính trị này đúng sai như thế nào, chỉ thấy vài ngày sau buổi ăn trưa giữa bà Clinton với Tổng thống và buổi ăn sáng với Phó tổng thống, một số cuộc thăm dò cử tri đã được thực hiện. Kết quả cho thấy nếu cuộc tranh cử diễn ra trong lúc này, bà Clinton sẽ thắng tất cả những chính trị gia nằm trong danh sách "sáng giá của đảng Cộng hòa", và... thắng luôn cả ông Biden.
Theo cuộc thăm dò của ABC/The Washington Post, tới 67% người dân Mỹ có cảm tình với bà, cuộc thăm dò do Quinnipiac University thực hiện có kết quả bà sẽ được 60% cử tri tín nhiệm trong vai trò của người lãnh đạo quốc gia. Những con số thật ấn tượng đó mang ý nghĩa bà chính là người đảng Dân chủ cần có để tiếp tục làm chủ Nhà Trắng.
Cũng chính vì tin tưởng bà Clinton xứng đáng làm chủ Nhà Trắng nên từ tháng 4 vừa qua, một số người đã quyết định thành lập tổ chức vận động mang tên "Ready for Hillary", kêu gọi những người khác ủng hộ và thúc đẩy bà cựu Ngoại trưởng dự cuộc đua tranh chức tổng thống vào năm 2016.
Trên trang mạng www.readyforhilllary.com, những người khởi xướng cho hay tổ chức vận động chính trị này cũng như người dân Mỹ "đã sẵn sàng" chờ ngày bà Clinton loan báo quyết định tranh cử, đồng thời kêu gọi mọi người cùng lên tiếng để nhân vật đang được cả thế giới chú ý đến "cũng sẵn sàng và thêm phấn khởi khi đồng ý nhận thử thách chính trị quan trọng nhất" và trở thành nữ tổng thống đầu tiên của Mỹ. Tổ chức đã đăng ký với chính phủ liên bang, cho biết thêm "trung bình mỗi ngày có cả ngàn người từ mọi địa phương tham gia, ủng hộ", đồng thời cũng nói rõ tổ chức được thành lập trong tinh thần "tự phát", không phải là tổ chức vận động chính thức của bà Clinton.
Trang mạng này có nhiều hình ảnh của bà Clinton đi kèm với những phát biểu của các nhân vật nổi tiếng thế giới, như cựu Thủ tướng Anh Tony Blair gọi người từng điều khiển ngành ngoại giao của nước Mỹ là chính trị gia "có lập trường và đường lối hoạt động rất rõ rệt", đi kèm với câu kết luận cho rằng ông tin "hoạt động của bà Clinton sẽ không dừng lại ở đây". Một số tài tử, nghệ sĩ nổi tiếng của Mỹ cũng lên tiếng ủng hộ bà Clinton, chẳng hạn như nữ tài tử lừng danh Sarah Jessica Parker trong bộ phim nổi tiếng "Sex and the city" nói rằng bà Clinton có quá nhiều tài năng, "có quá nhiều điều để cống hiến" cho quốc gia và cho thế giới.
Nhưng đến giờ, nhân vật chính vẫn chưa lên tiếng gì cả. Kể từ khi rời Bộ Ngoại giao, bà Clinton không hề đưa ra một dấu hiệu nào liên quan đến việc liệu có ra tranh cử hay không, trên trang mạng cá nhân, bà cũng không nói gì về chuyện sẽ tham gia hoạt động chính trị, trong những cuộc phỏng vấn bà đều bảo muốn có thì giờ nghỉ ngơi, đọc sách và lo cho gia đình. Mãi tới đầu mùa hè rồi bà mới cho phổ biến đoạn video thông báo ủng hộ hôn nhân đồng tính, tức khắc được đồn đãi là "một quyết định mang tính chính trị" trong lúc - cũng theo dự đoán - bà "tiếp tục dọn đường trở thành người phụ nữ đầu tiên nắm chức tổng thống Mỹ".
Trước đó, cựu Tổng thống Bill Clinton và cô con gái cưng Chelsea cùng nhau gửi e-mail cho những người ủng hộ, đề nghị "gửi thư cám ơn bà Ngoại trưởng vì những công sức đã góp phần giúp quốc gia ổn định và thế giới hòa bình", e-mail với ý kiến này cũng dấy lên dự luận cho rằng "cha con nhà Clinton đang dọn đường để bà mẹ lấy chìa khóa mở cửa Nhà Trắng".
Nhưng chẳng phải ai cũng muốn thấy bà Clinton trở thành tổng thống. Một trong những người đang dựng hàng rào cản đường là ông Matt Rhoades, từng là thành viên Ủy ban tranh cử của ứng viên Cộng hòa Mitt Romney. Một tháng trước đây, ông này cùng với một số người đồng chí hướng dựng một tổ chức siêu vận động mang tên America Rising và trang mạng StopHillary2016.org, mục đích được ghi rất rõ "nhằm ngăn chặn, không để cho một Clinton nữa vào Nhà Trắng" vì "qua thời gian bà ta làm ngoại trưởng, chúng ta đã biết những gì sẽ xảy ra nếu bà ta làm tổng thống", do đó "chúng ta không thể để cho một chính phủ Clinton thành hình sau 8 năm trời của Tổng thống Obama"
