Mỹ - Anh: Máy bay do thám chống tội phạm gây tranh cãi về quyền riêng tư

Công ty Các hệ thống Giám sát liên tục (PSS) của Mỹ phát triển một hệ thống giám sát phát hiện tội phạm sử dụng công nghệ máy bay không người lái - gọi là "gián điệp trên bầu trời" - được triển khai mạnh mẽ trong những cuộc chiến mới đây ở Iraq và Afghanistan. Trong khi lực lượng cảnh sát rất phấn khích trước hiệu quả của công nghệ do thám thì các nhà hoạt động nhân quyền lại coi đây là mối đe dọa nghiêm trọng cho quyền riêng tư của công dân được hiến pháp quy định.

Sau phát súng nổ, nạn nhân gục chết, cảnh sát được báo động nhưng hung thủ đã biến mất tăm! Những vụ giết người như thế xảy ra như cơm bữa trên đất Mỹ, nhưng nếu không có sự hợp tác của nhân chứng thì cảnh sát rất khó buộc tội hung thủ. Công ty PSS giới thiệu một sản phẩm công nghệ có thể giúp ích hữu hiệu cho lực lượng cảnh sát. Máy bay do thám không người lái (UAV) của PSS ghi nhận mọi thứ diễn ra trên mặt đất trong khu vực trải dài 40km.

Hệ thống camera trên chiếc Hawkeye II của PSS.

Hệ thống camera trên chiếc Hawkeye II của PSS.

Được trang bị 12 camera, dữ liệu hình ảnh giống như bản đồ "Google Earth" được UAV của PSS thu thập sẽ được gửi về trung tâm phân tích của công ty để xử lý. Ross McNutt, cựu sĩ quan Không quân Mỹ về hưu và chủ tịch PSS, cho biết: "Độ phân giải không đủ cao để hiện rõ đối tượng là ai, và đó chỉ là một điểm chấm xám trên màn hình". Nhưng, một điểm nhỏ cũng đủ để những chuyển động của đối tượng được theo dõi một cách chính xác trong thời gian 6 giờ liền UAV hoạt động trên không.

UAV của PSS hoạt động ghi hình từ trên không và truyền dữ liệu về trung tâm phân tích của công ty.

UAV của PSS hoạt động ghi hình từ trên không và truyền dữ liệu về trung tâm phân tích của công ty.

Khi PSS phóng UAV lên bầu trời Compton, bang California, vào đầu năm 2012 trong thời gian 9 ngày, máy bay ghi hình được những kẻ giết người, những vụ cướp và nhiều tội phạm khác. Nhờ vào dữ liệu hình ảnh mà PSS cung cấp, cảnh sát và chuyên gia phân tích có thể "nhìn thấy" được thời điểm tội phạm diễn ra. Sau đó, cảnh sát theo dõi được nghi phạm vào trước và sau thời điểm này.

UAV do thám tội phạm được sử dụng ở Anh.

UAV do thám tội phạm được sử dụng ở Anh.

Trong khoảng thời gian thử nghiệm UAV trong một số khu vực - bao gồm Dayton, Ohio, Compton và thành phố Juarez của Mexico - PSS đã ghi nhận được 34 vụ giết người. Không chỉ nhìn thấy tội phạm mà UAV của PSS cũng quan sát đường phố và mọi hoạt động hàng ngày của người dân ngay cả trong vườn nhà riêng! Tuy nhiên, việc nhấn mạnh rằng những cận cảnh thu được có độ phân giải thấp của PSS vẫn không đủ sức xoa dịu những nhà hoạt động coi công nghệ của công ty này như là mối đe dọa cho quyền riêng tư của công dân Mỹ.

Jennifer Lynch, nữ luật sư trưởng Tổ chức Ranh giới Điện tử (EFF), tuyên bố: "Hệ thống của PSS không chỉ xâm phạm sự riêng tư của công dân, việc theo dõi mọi hoạt động trong các cộng đồng cũng đặt ra mối đe dọa cho nền dân chủ". Khi cảnh sát thử nghiệm hệ thống PSS ở Compton năm 2012, công chúng không được thông tin. Lynch nói thêm: "Cũng như hành động bí mật giám sát các sinh viên Hồi giáo vô tội của Sở Cảnh sát New Yord đã khiến người dân không tin tưởng cảnh sát". Trong khi đó, giới chức PSS cam đoan họ có biện pháp kiểm soát chặt chẽ các chuyên gia phân tích với "chính sách bảo vệ quyền riêng tư.

Chuyên gia phân tích của PSS.
Chuyên gia phân tích của PSS.

Một số cơ quan chính quyền và lực lượng cảnh sát Anh hiện cũng đang tăng cường sử dụng các hệ thống máy bay được điều khiển từ xa (RPAS) trong việc phát hiện tội phạm, song hành động này cũng được cảnh báo là bất hợp pháp nếu như các công ty an ninh lưu giữ hay sử dụng dữ liệu do thám một cách tùy tiện. Tuy nhiên, các nhà hoạt động nhân quyền và nghị sĩ phe đối lập Anh yêu cầu mở một cuộc điều tra toàn diện về việc sử dụng RPAS.

Rachel Robinson, nữ quan chức của tổ chức nhân quyền hàng đầu Anh Liberty, tuyên bố: "Việc chính quyền và tư nhân sử dụng máy bay gián điệp không người lái làm gia tăng sự lo ngại về tính hợp pháp của công nghệ có chức năng xâm lấn này. Chúng ta cần biết những ai đang gián điệp chúng ta trong bóng tối".

Nhóm giám sát việc sử dụng UAV trong Nghị viện Anh (APPG) cũng cảnh báo việc sử dụng UAV để do thám là bất hợp pháp và không phù hợp với những quy định về quyền riêng tư theo Công ước Nhân quyền châu Âu. Tháng 9/2014, báo The Independent tiết lộ có hơn 300 tổ chức - bao gồm vài lực lượng cảnh sát - được cấp phép vận hành UAV trên không phận nước Anh.

Trong khi đó, Bộ Nội vụ Anh từ chối khẳng định việc Cơ quan tình báo phản gián MI-5 hay bất cứ cơ quan an ninh mật nào khác ở Anh có sử dụng loại RPAS này. Theo APPG, hệ thống sinh trắc học và camera hồng ngoại được sử dụng trên UAV ở Anh có khả năng thu thập một số lượng lớn thông tin cá nhân chưa từng có từ trước đến nay.

Ủy ban châu Âu (EC) cũng bày tỏ mối lo ngại về việc gia tăng sử dụng công nghệ UAV trong thời gian gần đây và đang xem xét một chính sách cũng như tiêu chuẩn bảo vệ dữ liệu cá nhân mới có tính ràng buộc chặt chẽ hơn đối với việc sử dụng UAV để áp dụng cho toàn khối Liên minh châu Âu (EU). Các nghị sĩ Anh cũng kêu gọi chính quyền nước này xem xét một số biện pháp cần thiết - bao gồm, một hệ thống "biển số" dành riêng cho UAV, một cơ sở dữ liệu để cung cấp thông tin công khai về tổ chức vận hành, sứ mạng của UAV và thông tin được thu thập.

Thiên Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.