Một chuyến thăm đầy tế nhị

Chuyến thăm của Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari tới hai nước châu Âu là Anh và Pháp diễn ra trong bối cảnh vô cùng khó khăn và nhạy cảm: Đất nước Pakistan đang phải gánh chịu trận lũ lụt tồi tệ nhất trong lịch sử; quan hệ ngoại giao Anh - Pakistan trở nên căng thẳng sau phát biểu chỉ trích Pakistan "xuất khẩu khủng bố" của Thủ tướng Anh khi ở thăm Ấn Độ.

13/08/2010 15:15

Nếu như trong chuyến thăm Pháp ngày 2/8 của Tổng thống Zardari đã không có một đề tài gây mất lòng nào được nêu ra, thì tại Anh, ông Zardari phải đối mặt với sự phản đối mạnh mẽ từ dân chúng nước Anh cũng như những hoài nghi của London về tính trung thực của chính quyền Pakistan trong hợp tác chống khủng bố.

Tại Paris, ông Zardari được tiếp đón long trọng và rình rang. Đây là cuộc gặp thứ tư giữa ông Nicolas Sarkozy và ông Asif Ali Zardari. Trong cuộc hội kiến lần này, phía Pháp đã không đưa ra bất cứ lời lẽ nào gây mất hòa khí giữa hai nước, mặc dù trước đó có những tiết lộ cáo buộc Islamabad bảo trợ cho phiến quân tại Afghanistan, nơi mà quân đội Pháp cũng đang tham chiến cùng liên quân.

Chủ đề về vụ khủng bố ở Karachi, Pakistan làm 11 người Pháp bị chết năm 2002 cũng không được nhắc đến. Lãnh đạo hai bên trước hết chỉ nhắc đến chuyện Pháp hỗ trợ tài chính cho các nạn nhân bị lũ lụt hiện nay tại Pakistan, kế đến là vấn đề hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực năng lượng và an ninh. Pháp hiện là nhà cung cấp công nghệ hạt nhân dân sự hàng đầu cho Pakistan .

Trước khi rời Paris sang London, ông Zardari đã nhận những lời chỉ trích mạnh mẽ nhất từ giới truyền thốg nước Anh và người Anh gốc Pakistan . Hầu hết báo chí Anh đều trách móc ông Zardari đã không hủy chuyến thăm Anh mà ở lại chăm lo người dân đang phải gánh chịu những tổn thất nặng nề từ lũ lụt. Hơn 3 triệu dân Pakistan đang bị ảnh hưởng tai hại của trận lụt nặng nhất tính từ 80 năm nay, làm cho gần 1.500 người thiệt mạng. Họ cũng trách chuyện ông thuê phòng khách sạn 5 sao ở London với giá 8.000 euro/đêm...

Tuy nhiên, đó chỉ là những chuyện râu ria, cái chính là chuyến thăm London lần này của ông Zardari diễn ra trong lúc quan hệ Pakistan - Anh bị phủ bóng đen bởi những cáo buộc của Anh rằng Pakistan bảo trợ cho khủng bố.

Trong bối cảnh Anh muốn tăng cường quan hệ với Ấn Độ, trong lúc đến thăm thành phố Bangalore của Ấn Độ ngày 28/7, Thủ tướng David Cameron nói rằng Anh muốn thấy một nước Pakistan vững mạnh, ổn định, dân chủ và không "thúc đẩy việc xuất khẩu khủng bố" sang Ấn Độ, Afghanistan hay bất kỳ nơi nào khác trên thế giới.

Thủ tướng Cameron nói: "Chúng ta không thể chấp nhận theo bất cứ một nghĩa nào cái ý tưởng cho rằng Pakistan được quyền đi nước đôi và có thể, theo một cách nào đó, thúc đẩy việc xuất khẩu khủng bố tới Ấn Độ hay Afghanistan hoặc bất cứ nơi nào trên thế giới".

Ông Cameron đưa ra lời cảnh cáo như trên sau khi những tài liệu mật của Mỹ bị tiết lộ mới đây cho thấy Pakistan hỗ trợ các nhóm nổi dậy ở Afghanistan và có sự dính líu của Cơ quan Tình báo liên quân Pakistan (ISI) với Taliban.

Tổng thống Pakistan Asif Ali Zardari và Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy.

Theo một số nhà quan sát thì chính vì muốn xoa dịu mối căng thẳng này nên ông Zardari mới quyết không hủy chuyến đi London . Việc hạ nhiệt mối căng thẳng này là rất cần thiết vì có thu xếp ổn thỏa trục trặc này thì 2 nước mới có thể tập trung thực hiện lợi ích chung và riêng trong quan hệ song phương. Ông Cameron dành ưu tiên cho quan hệ với Ấn Độ nhưng cũng chủ trương coi trọng quan hệ đặc biệt trong Khối thịnh vượng chung nên không thể tạo ấn tượng bên trọng bên khinh với Pakistan . Ông cũng biết không thể thành công ở Afghanistan nếu không có sự hợp tác của Pakistan . Trong khi ông Zardari thì phải tranh thủ chính phủ mới ở Anh để ổn định tình hình trong nước và đối phó hiệu quả với Taliban cũng như không để Anh nghiêng về phía Ấn Độ.

Chả thế sau cuộc hội kiến, ông Cameron cho biết hai người đã bàn về điều mà ông gọi là "mối quan hệ không thể đổ vỡ" giữa hai nước. Ông nói thêm rằng ưu tiên hàng đầu là bảo vệ cho công dân Anh, cả ở nước Anh lẫn ở Afghanistan, nơi mà binh sĩ Anh đang phục vụ dưới quyền của liên minh NATO. Ông cũng cho biết chính phủ của ông sẽ ra sức tăng cường quan hệ đối tác hợp tác với Pakistan trong công tác chống khủng bố. Tổng thống Zardari cũng bày tỏ một nhận định tích cực như vậy và nói rằng quan hệ giữa Pakistan và Anh là "một tình bạn không bao giờ tan vỡ".

Tuy nhiên, bài xã luận của tờ Le Monde số ra ngày 7/8 nhận định chuyến thăm châu Âu lần này của Tổng thống Zardari đã cho thấy, để đối phó với tính hai mặt của Islamabad trong cuộc chiến chống khủng bố sau tiết lộ của trang mạng Wikileaks, châu Âu đã thể hiện một thái độ đạo đức giả. Theo tờ báo, rõ ràng là tại Paris, 2 chủ đề lớn liên quan trực tiếp tới quan hệ giữa Pháp và Pakistan (vụ khủng bố Karachi và số phận 2 nhà báo Pháp bị Taliban bắt giữ từ 9 tháng nay) lại chẳng hề được đề cập.

Ngoài chuyện chống khủng bố một cách chung chung, điện Élysée cho biết hai bên còn bàn thảo tới tình hình lũ lụt ở Pakistan . Trong khi tại Anh, trong bầu không khí căng thẳng như thế, hai nhà lãnh đạo Pakistan và Anh lại có thể nói với nhau được những từ hoa mỹ, đặc tính ngoại giao thì thật là đáng khâm phục!

Quốc Hùng (tổng hợp)