Mexico tái điều tra vụ 43 sinh viên mất tích

• Mexico thành lập lực lượng điều tra 43 sinh viên mất tích
• Mexico: Tái điều tra vụ 43 sinh viên mất tích

Trong tuyên bố tại cuộc họp báo ở Washington (hạ tuần tháng 4), người phát ngôn Văn phòng Cao ủy Liên hợp quốc về nhân quyền Rupert Colvill đã kêu gọi Chính phủ Mexico cho phép Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ tiếp tục theo dõi vụ 43 sinh viên Trường Sư phạm Ayotzinapa mất tích cách đây gần 2 năm.

Trước đó, Bộ Ngoại giao Mỹ cũng đề nghị Mexico tiếp tục điều tra làm rõ vụ án này. Liên hợp quốc và Mỹ đưa ra kiến nghị kể trên sau khi 5 thành viên của Ủy ban nhân quyền liên Mỹ (IACHR) công bố bản báo cáo dài 605 trang hôm 24-4.

Theo đó, cuộc điều tra độc lập kéo dài hơn 1 năm qua của họ đã vấp phải những cản trở từ nhà chức trách Mexico, nên không thể xác định được chính xác chuyện gì đã xảy ra đối với 43 sinh viên bị mất tích ngày 26-9-2014.

Trong bản báo cáo dài 605 trang kể trên, 5 thành viên của IACHR không đề cập tới vai trò của cảnh sát liên bang và binh lính trong vụ mất tích này, chỉ phàn nàn về việc họ ngăn cản phỏng vấn những nghi phạm, cũng như tìm cách làm mất uy tín cuộc điều tra của IACHR.

Theo những tài liệu được công bố, 5 thành viên của IACHR đã đến thành phố Iguala từ tháng 3-2015, và tới tháng 9-2015, họ bác bỏ giả thuyết mà chính phủ Mexico đưa ra trước đó. Bởi theo thông báo của chính phủ, cảnh sát địa phương đã bắt giữ 43 sinh viên này, sau đó giao họ cho băng đảng ma túy Guerreros Unidos và chúng đã giết rồi thiêu xác các nạn nhân tại bãi rác ở thành phố Cocula và thả tro cốt trôi sông. Nhưng dư luận và gia đình của 43 sinh viên kể trên đã nêu ra những nghi vấn xung quanh vụ án này.

Tuần hành tại Iguala, yêu cầu điều tra toàn diện về vụ 43 sinh viên mất tích.

Hơn 8 tháng trước (6-9-2015), IACHR từng trình bản báo cáo dài gần 500 trang về vấn đề này. Và khi đó, Bộ trưởng Tư pháp Mexico Arely Gomez tuyên bố, Mexico tôn trọng kết quả điều tra của IACHR và sẵn sàng hợp tác để giải quyết vụ án kể trên.

Trước đó (20-2-2015), nhiều nghị sĩ Liên minh châu Âu (EU) cũng từng kêu gọi Mexico điều tra và truy tố những người chịu trách nhiệm về vụ mất tích của 43 sinh viên. Thậm chí Tổng thống Enrique Pena Nieto còn giải tán lực lượng Cảnh sát trên cả nước sau vụ 43 sinh viên bị sát hại.

Ngày 20-10-2015, Chính quyền của Tổng thống Enrique Pena Nieto từng chấp thuận đề nghị của Ủy ban Nhân quyền liên Mỹ về việc thành lập một nhóm chuyên gia quốc tế độc lập để điều tra vụ việc.

Ngoài ra, Tổng thống Enrique Pena Nieto còn chỉ thị ông Eber Betanzos, Phó Tổng Công tố Liên bang Mexico phụ trách vấn đề nhân quyền, tiến hành một cuộc điều tra riêng, đồng thời phối hợp với nhóm chuyên gia kể trên để có thể đưa ra một bản báo cáo toàn diện về vấn đề này.

Tổng Công tố Liên bang Mexico Arely Gomez cũng cho công bố hơn 54.000 trang tài liệu liên quan tới cuộc điều tra, đồng thời cam kết tiếp tục mở rộng phạm vi điều tra. Và treo thưởng hơn 500.000 USD cho thông tin liên quan tới vụ việc này.

Theo thông báo của Văn phòng Tổng Công tố liên bang Mexico, số tiền thưởng 145.000 USD sẽ trao cho người cung cấp thông tin dẫn tới việc bắt giữ Felipe Flores Velazquez, cựu Cảnh sát trưởng thành phố Iguala. Lính đặc nhiệm từng bắt vợ chồng Thị trưởng thành phố Iguala, do tình nghi họ có liên quan với vụ việc này.

Thượng tuần tháng 2, nhiều tờ báo ở Mexico City đã đồng loạt dẫn lời tên Bernabe Sotelo, kẻ đứng đầu nhóm tội phạm Guerreros Unidos đang bị bắt giữ, khi tên này cho biết, có ít nhất 19/43 sinh viên bị mất tích hôm 26-9-2014 tại Iguala, đã bị giết hại và thi thể bị đốt tại bãi rác Cocula.

Theo lời khai của Bernabe Sotelo, khi xe tải chở số sinh viên từ Iguala đến bãi rác Cocula, 19 sinh viên vẫn còn sống bị đẩy xuống xe, số còn lại hầu như đã chết. Cuối năm 2014, Văn phòng Bộ trưởng Tư pháp Mexico từng kết luận, cảnh sát bắt giữ 43 sinh viên sau khi tấn công đoàn xe và giao họ cho băng đảng Guerreros Unidos, và thi thể các nạn nhân đã bị thiêu bằng lốp xe ôtô, rác thải và than củi…