Mexico: Các thị trưởng chỉ có thể lựa chọn “bạc hay chì”

Từ năm 2007, 84 thị trưởng bị giết chết ở Mexico cùng với 64 viên chức Tòa Thị chính và ít nhất 15 ứng cử viên thị trưởng. Mới đây nhất, nữ Thị trưởng Gisela Mato bị bắn một viên đạn vào đầu chỉ một ngày sau khi tuyên thệ nhậm chức.

Ở Mexico, những người can đảm đối đầu với các băng nhóm tội phạm ma túy chắc chắn sẽ có kết cục đau lòng như Maria Santos Gorrostieta - nữ Thị trưởng thành phố Tiquicheo gồm 13.000 dân thuộc bang Michoacan miền Tây nước này.

Trở lại năm 2008, lúc cao điểm của cuộc chiến tranh ma túy tại bang Michoacan, Santos cam kết chiến đấu chống lại các băng nhóm ma túy hung bạo hoạt động ngày càng lộng hành tại thành phố Tiquicheo. Đó là lý do thúc đẩy bọn tội phạm muốn ra tay sát hại bà ngay lập tức. Chúng bị thất bại 2 lần, nhưng cũng kịp…giết chết chồng của bà Santos ngay từ lần đầu tiên. Santos may mắn sống sót khi bị tấn công lần thứ hai với những vết sẹo khủng khiếp trên người. Sau đó, Santos chia sẻ những hình ảnh của cuộc nổ súng nhằm minh họa bi kịch của mình.

Phát biểu trong một cuộc phỏng vấn bà cho biết: "Thân thể tôi bị tổn thương nghiêm trọng. Nhưng tôi sẽ thức dậy vào mỗi buổi sáng nếu Thượng đế cho phép". Cuối cùng, Santos bị giết chết năm 2012 sau khi bà bị bắt cóc ngay giữa ban ngày ban mặt trên đường phố Morelia, thủ phủ bang Michoacan.

Bà Gisela Mota hôm tuyên thệ nhậm chức, 1-1-2016.
Bà Gisela Mota hôm tuyên thệ nhậm chức, 1-1-2016.

Từ năm 2006, bạo lực liên quan đến tội phạm ma túy gia tăng và lan rộng khắp các bang của Mexico. Sau Michoacan, đến lượt các bang khác như: Tamaulipas, Coahuila và Nuevo Leon - nơi diễn ra cuộc đối đầu đẫm máu giữa 2 băng đảng Zetas và Cartel Vùng Vịnh.

Hiện nay, bạo lực lan đến vùng tây nam, dọc bờ biển Thái Bình Dương của Mexico. Đầu tiên là bang Guerrerro, nơi các cartel ma túy kiểm soát nhiều thành phố và hối lộ chính quyền địa phương. Trung tâm bạo lực mới nhất ở Mexico hiện nay là Morales, bang gồm 1,8 triệu dân nằm giáp giới với thủ đô Mexico City. Đó là một địa phương xinh đẹp với thủ phủ Cuernavaca nổi tiếng là "thành phố của mùa xuân vĩnh cửu".

Nhà văn Anh Malcolm Lowry và trùm tội phạm khét tiếng Sam Giancana của thành phố Chicago (Mỹ) đều yêu mến Morales. Thế mà hiện nay Morales đã trở thành vùng đất chết chóc. Cũng giống như những nơi khác ở Morales, thành phố Temixco nằm ở phía nam Cuernavaca là chiến trường của 2 băng đảng ma túy nhỏ nhưng không kém phần tàn bạo, là bộ phận của 2 cartel lớn hơn - Los Rojos thuộc Cartel Vùng Vịnh và Guerreros Unidos thuộc tổ chức của trùm Beltran Leyva.

Bà Maria Santos Gorrostieta.
Bà Maria Santos Gorrostieta.

Ba năm qua, Los Rojos và Guerreros Unidos đã thành lập thành trì ở Morales - một bang có tầm quan trọng về mặt địa lý bởi vì nó kết nối thủ đô Mexico City với các nhà sản xuất và phân phối ma túy dọc theo vùng bờ biển. Trong bối cảnh tội phạm ma túy hoạt động bất chấp pháp luật, giới chức chính quyền địa phương trong khu vực này hiển nhiên trở thành nạn nhân của chúng. Đó là trường hợp của bà Gisela Mota, người phụ nữ đầu tiên được bầu vào chức vụ thị trưởng Temixco.

Bà Mota hứa hẹn sẽ mang lại nhiều đổi mới cho Temixco cũng như phát triển thành phố thành điểm đến du lịch hấp dẫn nhất Mexico. Nhưng Mota không có cơ hội để thực hiện những cam kết của mình với người dân thành phố. Băng nhóm nào đứng đằng sau vụ sát hại Gisela Mota?

Nhà báo Hector de Mauleon, người theo sát cuộc điều tra, cho biết các thành viên của Los Rojos cho rằng bà Mota có liên quan với nhóm Guerreros Unidos nên ra tay sát hại bà.

Người dân mang quan tài Gisela Mota trên đường phố Temixco.
Người dân mang quan tài Gisela Mota trên đường phố Temixco.

Thống đốc bang Morales Graco Ramirez cho rằng động cơ giết hại Mota theo hướng khác: Tân Thị trưởng Mota bị giết chết sau khi bà không chấp thuận yêu cầu của bọn tội phạm ma túy buộc phải hủy bỏ kế hoạch gọi là "Mando Unico" - một biện pháp gây tranh cãi, với nội dung chuyển giao quyền lực của hơn 2.500 lực lượng cảnh sát địa phương sang cho cảnh sát các bang.

Mục đích của kế hoạch là giảm bớt nạn tham nhũng của cảnh sát thành phố - vấn đề mà nhiều người cho đó là chướng ngại khó vượt qua được trong cuộc chiến chống lại các cartel ma túy quyền lực cùng chi nhánh của chúng ở Mexico. Theo tờ Reforma, bọn sát thủ được trả 29.000 USD để ra tay sát hại Gisela Mota.

Theo một nghiên cứu mới đây, trong 5 năm qua, các cartel ma túy đã tập trung mọi nỗ lực để triệt tiêu luật pháp ở mọi cấp chính quyền bang, liên bang và thành phố - đặc biệt là các địa phương nằm dưới sự cai quản của những người can đảm như Maria Santos Gorrostieta hay Gisela Mota.

Nếu luật pháp ở cấp địa phương không còn được tôn trọng thì cả nước Mexico sẽ rơi vào cảnh vô chính phủ. Câu "plata o plomo" (bạc hay chì) thực tế đã trở thành chuẩn mực mới cho đại đa số giới chức cấp thành phố ở Mexico.

Duy Minh (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.