Mafia Italia: Âm mưu lật đổ chính phủ bằng… bom

Phiên tòa được tổ chức ở Palermo tranh tụng về những cáo buộc một số quan chức chính phủ tham gia vào những cuộc đàm phán với mafia Sicilia trong một nỗ lực ngăn chặn chiến dịch đánh bom đẫm máu dẫn đến các vụ án đặc biệt nghiêm trọng: sát hại 2 vị thẩm phán dũng cảm chống tội phạm gồm Giovanni Falcone, Paolo Boresellino năm 1992, giết chết 10 người và phá hủy các bảo tàng mỹ thuật ở Rome, Florence và Milan năm 1993.

Ông Napolitano khẳng định các vụ đánh bom chính là "tối hậu thư" của bọn tội phạm nhằm khủng bố hệ thống pháp luật Italia, với yêu sách phải giảm "chế độ hà khắc" trong một nhà tù mới xây (trại giam số 41) khi đó đang giam giữ những tên cầm đầu băng đảng mafia Cosa Nostra.

Điều này đã được xác nhận và mở rộng vào ngày 31/10 trong hồ sơ dày 86 trang ghi lại toàn bộ lời làm chứng của Tổng thống Italia từ băng ghi âm. Các vụ đánh bom, ông Natopolitano nói với công tố viên Nino Di Matteo hôm thứ ba (28/10) là một hình thức "đe dọa hoặc gây áp lực mạnh nhằm gây bất ổn cho toàn bộ hệ thống, tạo tiền đề có thể gây ra tình trạng bất ổn, mâu thuẫn nội bộ giữa các cơ quan nhà nước''.

Ông cũng cho biết lúc bấy giờ Thủ tướng Carlo Azeglio Ciampi lo lắng sẽ xảy ra đảo chính. Một trong những nguồn tin lo sợ về một cuộc đảo chính có thể xảy ra vào thời điểm đó là vào tháng 4/1993, khi tòa nhà Palazzo Chigi- tức Văn phòng Thủ tướng bị mất điện trong khoảng 2 giờ 30 phút, và theo như lời ông Natopolitano gọi, đó chính là "dấu hiệu điển tích" thuộc phạm vi động thái trước khi tiến hành đảo chính.

Các công tố viên cũng hỏi ông Napolitano, người bấy giờ là Chủ tịch Hạ viện về nội dung một trong những lá thư được thu từ cố vấn pháp luật riêng là ông Loris D'Ambrosio, trong đó có nhắc đến "thỏa thuận bí mật riêng" và dường như ngầm ám chỉ ông Natopitano biết về những cuộc trao đổi đó.

Ông Natopolitano đã bác bỏ những lời tố cáo đồng thời trong bản ghi âm lời khai về vụ án mafia ám sát ông D'Ambrosio - một vị thẩm phán mẫn cán, dũng cảm đấu tranh vì sự thật - sau khi ông viết xong lá thư tố giác chúng. Tổng thống Italia cũng khẳng định ông và ông D'Ambrosio từng cộng tác với nhau.

Trong một bản ghi âm lời khai khác, ông Napolitano cho biết ông có phản ứng hoàn toàn bình tĩnh trước những thông tin trong năm 1993 từ người đứng đầu lực lượng cảnh sát Italia báo cáo bọn mafia đang lên kế hoạch tấn công ông khi đó đang giữ chức Chủ tịch Hạ viện. "Tôi không hề chợp mắt cũng bởi tôi luôn tâm niệm rằng làm một công bộc phục vụ tổ quốc đồng nghĩa với việc sẵn sàng hi sinh mạng sống của mình", dẫn lời ông Napolitano trong băng ghi âm làm chứng trước tòa.

Ông Napolitano cho biết thêm, có nhiều người tin rằng băng đảng mafia Cosa Nostra có mâu thuẫn nội bộ gay gắt giữa phe ưa bạo lực đẫm máu chiếm ưu thế do tên đồ tể khát máu Toto Riina cầm đầu và phe "bồ câu" do Bernado Provenzano cai quản. Tuy nhiên, ông Napolitano cho rằng có thể có sự chia rẽ nhưng không mấy ai biết nội bộ Cosa Nostra bất hòa.

Các bị cáo đứng trước vành móng ngựa gồm những đối tượng đã và đang cầm đầu Cosa Nostra gồm Riina và Provenzano, hiện cả 2 đang bị nhốt giam, và Dell'Utri-nguyên thị trưởng Marcello kiêm nguyên cố vấn cấp cao của cựu chính trị gia khét tiếng Silvio Berlusconi hiện đang phải thụ án tù 7 năm vì từng "đi đêm" với mafia. Ngoài ra, còn có Nicola Mancio, nguyên Bộ trưởng Nội vụ kiêm Chủ tịch Hạ viện cũng đang bị xét xử vì tội khai man.

Tuy nhiên, vụ án này có thể kéo dài trong nhiều năm. Phiên tòa có thể chưa đạt được một phán quyết nào cả cho đến cuối năm 2015 và theo hệ thống luật pháp Italia, khi đó các bị cáo có quyền kháng cáo đến 2 lần trước khi phán quyết có hiệu lực.