Lupe Valdez: Nữ cảnh sát trưởng gốc Mexico đầu tiên của Mỹ

• Cathy L. Lanier: Nữ Cảnh sát trưởng đầu tiên của Washington
• Cressida Dick: Nữ cảnh sát trưởng đầu tiên của London
• Zena Stephens: Nữ cảnh sát trưởng da màu đầu tiên của Texas

Con gái út của gia đình Mỹ

Lupe Valdez sinh ngày 11-10-1947 ở San Antonio,Texas, Mỹ. Bà là con út trong số 8 người con của một gia đình công nhân đồn điền người Mỹ gốc Mexico. Cha của bà là ông Plinio Valdez và mẹ là bà Teresa Valdez. Lupe và anh trai Ramiro chào đời muộn cách các anh chị khác đến 11 năm. Chính vì sinh Lupe muộn, nên mẹ bà rất thương con và quyết tâm cho cô con gái út học hành nên người, để sau này không phải làm một công nhân trong nhà máy hay nông dân vất vả trên các cánh đồng.

Trong khi bà Teresa Valdez khăng khăng phải cho con gái ăn học thành tài, ngược lại chồng bà cho rằng cô con gái út nên nghỉ học kiếm việc làm hoặc kết hôn sớm. Những tranh cãi gay gắt về việc học của Lupe đã diễn ra trong nhiều năm. Sau cùng, ông Plinio Valdez đã cùng 5 đứa con lớn đến Michigan lập nghiệp, để lại cô bé Lupe Valdez, anh trai Ramiro và bà Teresa Valdez ở quê nhà tại San Antonio.

Gia cảnh nghèo khó nhưng không thể nào ngăn cản ý chí học hành, cô bé Lupe Valdez đã làm thêm rất nhiều việc để kiếm tiền trang trải cho việc học của mình, nhất là những năm đại học. Lupe Valdez lấy bằng Cử nhân Quản trị Kinh doanh tại Đại học Nam Nazarene, Oklahoma. Sau đó, bà lấy bằng thạc sĩ về Tội phạm học và Tư pháp hình sự tại Đại học Texas ở Arlington. Anh trai Ramiro của bà lấy được bằng tiến sĩ. Đây là niềm vui tột cùng của mẹ Teresa Valdez.

Sau khi xong đại học, Lupe Valdez tham gia công tác trong lực lượng Quân đội Mỹ. Sự nghiệp của bà bắt đầu với tư cách là một sỹ quan an ninh nhà tù. Đầu tiên, bà công tác trong các nhà tù quận và sau đó là các nhà tù liên bang Mỹ. Với những thành tích xuất sắc trong công tác, Lupe Valdez đã được thăng quân hàm đại úy.

Sau đó, Lupe Valdez là một viên chức liên bang Mỹ, với vai trò cán bộ điều tra của Bộ Nông nghiệp và là cán bộ Hải quan. Năm 2002, Bộ An ninh Nội địa Mỹ được thành lập, và bà là một cán bộ cấp cao của bộ này.

4 nhiệm kỳ Cảnh sát trưởng hạt Dallas

Ngày 2-1-2004, Lupe Valdez ứng cử vào vị trí Cảnh sát trưởng hạt Dallas với tư cách là ứng viên của đảng Dân chủ. Trong cuộc bầu cử sơ bộ, bà chiến thắng 3 đối thủ và là người có số phiếu cao nhất với 13.867 phiếu bầu. Trong cuộc tổng tuyển cử, Lupe Valdez đánh bại đối thủ Chandler với kết quả 51,3% so với 48,7%, tỷ lệ khoảng 18.000 phiếu. Kết quả này đã làm nên lịch sử khi Lupe Valdez trở thành nữ Cảnh sát trưởng gốc Mexico đầu tiên ở Mỹ.

Ngày 1-1-2005, Lupe Valdez đã tuyên thệ nhậm chức Cảnh sát trưởng hạt Dallas. Từ đây bà phải đối mặt với hàng loạt tai tiếng của hệ thống nhà tù hạt Dallas - là nhà tù lớn thứ hai ở bang Texas, lớn thứ bảy của nước Mỹ: như cáo buộc về tham nhũng và điều kiện sinh hoạt tồi tệ, hệ thống chữa cháy không đảm bảo, chăm sóc y tế cực kỳ kém, nhiều tù nhân không bị kết tội vẫn bị giam giữ hoặc bị giam giữ quá lâu trong khi chờ kết tội chính thức của tòa án, lực lượng an ninh nhà tù quá ít ỏi…

Thế nhưng, nhờ những nỗ lực không mệt mỏi của nữ Cảnh sát trưởng Lupe Valdez, nhà tù hạt Dallas đã có những thay đổi tích cực. Năm 2010, hệ thống nhà tù hạt Dallas đã nhận được chứng nhận từ Ủy ban Tiểu bang Texas là hệ thống nhà tù đạt chuẩn lần đầu tiên kể từ năm 2003.

Cuối năm 2007, Lupe Valdez nộp đơn tái cử chức Cảnh sát trưởng nhiệm kỳ thứ hai, và bà đã giành được số phiếu là 50,85%, chiến thắng 4 ứng cử viên khác. Ngày 4-11-2008, Lupe Valdez đã được bầu làm Cảnh sát trưởng của hạt Dallas nhiệm kỳ thứ hai. Ngày 1-1-2009, Lupe Valdez nhậm chức Cảnh sát trưởng hạt Dallas nhiệm kỳ thứ hai.

Công việc ưu tiên của nữ Cảnh sát trưởng là xây dựng lại một nhà tù mới đạt chuẩn quốc gia. Năm 2009, một nhà tù mới đã hoàn thành. Nhà tù mới hạt Dallas đã được Tiểu bang Texas kiểm tra và chứng nhận đạt chuẩn một lần nữa vào năm 2011. Năm 2010, bà Lupe Valdez được Tổng thống Barack Obama bổ nhiệm là thành viên của Ủy ban về Cải cách nhập cư.

Tháng 11-2012, Valdez đã giành được chiến thắng nhiệm kỳ Cảnh sát trưởng lần thứ ba, đánh bại đối thủ của đảng Cộng hòa Kirk Launius. Năm 2015, Valdez thay đổi chính sách giao nộp những người nhập cư trong nhà tù quận Dallas cho các quan chức liên bang.

Tháng 11-2016, Valdez tiếp tục giành chiến thắng nhiệm kỳ Cảnh sát lần thứ tư với 58% phiếu bầu. Như vậy, bà đã lập một kỷ lục là nữ Cảnh sát trưởng gốc Mexico làm 4 nhiệm kỳ Cảnh sát trưởng liên tiếp của nước Mỹ.

Nữ Cảnh sát trưởng gốc Mexico đầu tiên

Cảnh sát trưởng Lupe Valdez là nhân viên thực thi pháp luật cấp cao nhất tại hạt Dallas. Nhưng hình tượng bà Cảnh sát trưởng hoàn toàn khác xa với những gì mọi người nghĩ về các “Cảnh sát trưởng Texas”, một thương hiệu lịch sử lẫy lừng trong quá khứ. Đó là hình ảnh những nam Cảnh sát trưởng cao bồi hào hùng lãng mạng, bắn súng thiện xạ, ngồi trên lưng ngựa rong ruổi khắp nơi để bắt tội phạm.

Lupe Valdez không chỉ là một trong 4 nữ Cảnh sát trưởng ở bang Texas và là nữ Cảnh sát trưởng gốc Mexico duy nhất ở Mỹ. Bà còn là một diễn giả nổi bật tại các Hội nghị Quốc gia của đảng Dân chủ. Thông điệp của Cảnh sát trưởng Lupe cho các sĩ quan và cộng đồng rất rõ ràng: “Cách duy nhất để phục vụ cộng đồng là bạn phải biết rõ cộng đồng của mình”.

Lupe Valdez là một người ủng hộ cho quyền bình đẳng bất kể dân tộc, khuynh hướng tình dục, hoặc tôn giáo, trình độ học vấn. Bà tin tưởng vững chắc rằng làm quen và hiểu lý lịch của một người là bước đầu tiên để thiết lập các mối quan hệ tích cực trong cộng đồng; đồng thời cũng giúp giảm tỷ lệ tội phạm trong khu vực mình quản lý.

Tháng 12-2017, bà Lupe Valdez tuyên bố ứng cử vào chức thống đốc Texas trong cuộc bầu cử thống đốc năm 2018, cạnh tranh với Thống đốc Cộng hòa đương nhiệm Greg Abbott. Ngày 6-3-2018, trong cuộc bầu cử sơ bộ, bà nhận được 43% phiếu bầu, trong khi ứng cử viên Mark White - con trai của cựu Thống đốc Mark White chỉ nhận được 16% phiếu bầu, buộc phải phải rút lui khỏi cuộc đua.

Ngày 22-5-2018, Lupe Valdez chính thức là ứng cử viên của đảng Dân chủ cạnh chạy đua vào ghế thống đốc bang Texas, và trở thành người Mexico đầu tiên được đề cử làm thống đốc một bang lớn của Mỹ.  Tuy nhiên, Thống đốc Cộng hòa đương nhiệm Greg Abbott đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử.

Năm nay 72 tuổi, cựu Cảnh sát trưởng Lupe Valdez vẫn không ngừng cống hiến cho nước Mỹ bằng các bài diễn thuyết. Lupe Valdez từng tuyên bố bà là người gốc Mexico, nhưng những điều này không ảnh hưởng đến nhiệm vụ Cảnh sát trưởng hạt Dallas. Đặc biệt, những rào cản trên không hề ảnh hưởng đến khao khát phục vụ nhân dân và phục vụ nước Mỹ của bà.