Lung linh đêm hội đèn nước của đồng bào Khmer Sóc Trăng

Trong khuôn khổ lễ hội Óoc Om Bóc – Đua ghe Ngo Sóc Trăng khu vực ĐBSCL lần thứ 6 và Tuần lễ VH-TT và DL Sóc Trăng lần thứ 1 năm 2024, tối 12/11, trên đoạn sông Maspero (sông Trăng, đoạn giữa cầu C247 và cầu 20/4), Sở VH-TT và DL tỉnh Sóc Trăng tổ chức Hội thi Lôiprotip (thả đèn nước); trình diễn đèn nước và ghe Cà Hâu. Đêm hội có sự góp mặt của 20 đèn nước và 5 ghe Cà Hâu đến từ các chùa trong tỉnh.

Theo truyền thuyết người Khmer Sóc Trăng tổ chức thả đèn nước dưới sông để cúng dấu chân còn lưu lại của Đức Phật trên sông Na Mi Thi hoặc làm mô hình tháp Mô La Mu Ni - nơi cất giữ búi tóc của Phật Thích Ca trên thượng giới. Nghi lễ này mang ý nghĩa đức Phật hạ giới độ trì chúng sinh, còn người dân thì tạ lỗi với Thần Đất và Thần Nước vì đã bị làm ô uế qua quá trình sản xuất trong năm.

Thả đèn nước mang tính thiêng hóa nguồn nước, thể hiện một sắc thái văn hóa, trong đó hàm chứa giá trị văn hóa dân gian mang tính nhân văn qua văn hóa ứng xử với nguồn nước, đồng thời phản ánh tính chất đặc thù của nền văn minh lúa nước, gắn chặt với tự nhiên bởi thiên nhiên vừa là nơi che chở, vừa nuôi dưỡng sự sống của mọi người, góp phần tăng cường ý thức của mọi người trong đó có người Khmer Sóc Trăng trong việc bảo vệ nguồn sống của cộng đồng.

Lung linh đêm hội sông Trăng -0
Hội thi thả đèn nước cũng không thể thiếu tại Lễ hội Óoc Om Bóc của đồng bào Khmer Sóc Trăng. 

Nghi lễ thả đèn nước trong lễ Óoc Om Bóc là hình thức mà người dân muốn bày tỏ lòng tri ân của mình đối với thiên nhiên, cụ thể là Thần Nước, Thần Đất. Đồng thời cầu xin sự tha thứ của các Thần về những hành động của con người đã làm tổn hại đến đất, nước, đến môi trường xung quanh. Bởi vì theo quan niệm của người dân, trải qua một năm lao động sản xuất và sinh hoạt hàng ngày, con người đã làm ô uế, tổn hại đến thiên nhiên nên phải làm lễ cúng để tạ lỗi. Mặt khác, thông qua nghi thức lễ thả đèn nước trong lễ hội Óoc Om Bóc, người dân muốn tưởng nhớ đến công ơn của đấng thiên nhiên đã phù hộ cho con người làm ăn sinh sống bình yên và mong muốn điều tốt lành trong năm sau.

Lung linh đêm hội sông Trăng -0
Ghe Cà Hâu có tuổi đời khoảng 300 năm của chùa Tum Núp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng. 

Sau nghi thức lễ cúng Trăng, đèn nước được rước một vòng phum sóc hoặc sân chùa với sự hộ tống của đội múa trống Sa-dăm và người trong phum sóc, rồi đặt trước chùa. Tiếp đến, các vị sư mang nhang, đèn đến cắm vào chiếc đèn nước và tiến hành nghi thức thả đèn bằng những câu tụng của các vị Achar với nội dung thể hiện lòng tạ ơn Mặt Trăng, Thần Đất, Thần Nước đã giúp đỡ cho con người được sinh tồn đến hôm nay và mong tha thứ lỗi lầm do đã làm ô uế Đất, Nước trong quá trình sản xuất. Sau đó, mọi người cùng rước đèn nước ra ao trong chùa hay con kênh, rạch ở gần chùa để thả cho đèn trôi theo dòng nước.

Ngày nay, lễ nghi và đồ cúng trên đèn nước vẫn như ngày xưa, chỉ khác về hình thức là những chiếc bè, kiệu nay được làm mô phỏng theo kiến trúc chánh điện chùa, tháp Khmer và được trang trí rực rỡ, lộng lẫy bằng hoa lá, giấy kiếng bóng và những dây đèn chớp đủ màu, góp phần làm cho chiếc đèn nước tăng thêm nét thẩm mỹ, sinh động, lung linh trên mặt nước…

Lung linh đêm hội sông Trăng -0
Lung linh đêm hội sông Trăng -2
Lung linh đêm hội sông Trăng -3
Những chiến đèn nước làm cho một khúc sông Maspero trở nên lung linh hơn. 

Cũng trên sông Maspero, bên cạnh những chiêc Đèn nước lung linh còn có sự xuất hiện của những chiêc ghe Cà Hâu mang hình dáng độc đáo, thu hút sự chú ý của du khách gần xa. Theo các cụ cao niên, ghe Cà Hâu (tên khác là Ka hâu) được hiểu là ghe hầu, loại thuyền độc mộc sử dụng cho các vị cao tăng đi tụng kinh, dùng cho Thượng tọa, Đại đức, người có uy tín ngồi và chỉ đạo các đội ghe thi đấu trong các cuộc đua ghe ngo. Ngoài ra, ghe Cà Hâu còn dùng để chuyên chở lương thực, nước uống, dàn nhạc… phục vụ, tiếp hậu cần cho đội ghe Ngo trong những cuộc đua.

Cũng như ghe Ngo, ghe Cà Hâu được trang trí với nhiều họa tiết, hoa văn đặc trưng của đồng bào Khmer. Người được chọn thực hiện công việc này thường là những đôi tay tài hoa, có nhiều năm kinh nghiệm, am hiểu về văn hóa truyền thống. Ghe Cà Hâu là hình ảnh đại diện cho tư duy thẩm mỹ của mỗi ngôi chùa.

V.Đức - C.Xuân

Các tin khác

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Bảo vệ tài sản trí tuệ có ý nghĩa sống còn với điện ảnh Việt thời AI

Khi tác phẩm có thể bị sao chép, cắt ghép, phát tán trái phép chỉ trong vài phút; khi AI có thể tạo ra nội dung dựa trên dữ liệu thu thập từ hàng triệu tác phẩm; khi ranh giới giữa sáng tạo của con người và sản phẩm do máy móc hỗ trợ ngày càng trở nên phức tạp, thì bảo vệ tài sản trí tuệ trở thành vấn đề có ý nghĩa sống còn đối với ngành điện ảnh.

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Ji Chang Wook: Việt Nam luôn mang lại rất nhiều năng lượng

Tại buổi giao lưu với báo chí trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) vào ngày 30/6, Ji Chang Wook cho hay, anh rất vui và hạnh phúc khi được trực tiếp gặp gỡ các fan Việt Nam. Tài tử xứ Hàn cũng khẳng định, Việt Nam luôn là nơi mang lại cho anh rất nhiều năng lượng mỗi khi ghé thăm.

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Minh tinh Hollywood Jane Seymour chia sẻ hậu trường phim tại DANAFF IV

Trong khuôn khổ Liên hoan phim (LHP) châu Á Đà Nẵng (DANAFF) IV, ngày 29/6, tại rạp chiếu phim Lê Độ - Đà Nẵng, đã diễn ra chương trình mở màn Tiêu điểm điện ảnh Hoa Kỳ với buổi chiếu tác phẩm Somewhere in Time (Ngược dòng thời gian). Minh tinh Hollywood Jane Seymour - nữ chính của phim đã chia sẻ với khán giả nhiều câu chuyện từ hậu trường của tác phẩm này.

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Mỹ nhân Myanmar đăng quang Miss Multicultural World 2026

Sau một tuần diễn ra với nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch và trải nghiệm di sản tại Việt Nam, cuộc thi Miss Multicultural World 2026 (Hoa hậu Văn hóa thế giới 2026) đã khép lại với lễ đăng quang của người đẹp Myanmar Soe Myintzu Lwin vào tối 28/6 tại Nhà hát Hồ Gươm, Hà Nội.

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Nhạc sĩ Trần Tiến đối thoại với nghệ sĩ trẻ

Lần đầu tiên, nhạc sĩ Trần Tiến xuất hiện trong một concert đặc biệt, đối thoại - kết nối với 3 thế hệ nghệ sĩ trẻ. Đó cũng là tinh thần xuyên suốt của chuỗi live concert mà nhạc sĩ Dương Cầm khởi xướng, “Phòng khách ba thế hệ”- âm nhạc của ký ức, yêu thương và sự thấu hiểu.

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Khai mạc Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026

Ngày 28/6, Vườn ươm dự án DANAFF Talents 2026 – điểm hẹn chuyên môn trong khuôn khổ Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV) đã chính thức khai mạc tại Đà Nẵng.

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Tiếp nhận và trưng bày nhiều tư liệu về Bác Hồ trên đất Pháp

Cùng với Trưng bày “Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh: Hành trình vì hòa bình và độc lập dân tộc trên nước Pháp” khai mạc tại Paris, nhiều ảnh tư liệu được các gia đình Việt kiều đã từng đón Chủ tịch Hồ Chí Minh trong chuyến thăm nước Pháp năm 1946 trao tặng Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch.

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Trường đua F1 Mỹ Đình “bùng nổ” với Concert Thanh Xuân

Tối 27/6, tại Trường đua F1 Mỹ Đình, hơn 20.000 khán giả đã cùng hòa mình vào Concert Thanh Xuân – Đại nhạc hội do Báo Tiền Phong tổ chức, Trung ương Đoàn chỉ đạo, chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc Đoàn TNCS Hồ Chí Minh lần thứ XIII.

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Điện ảnh châu Á hội tụ tại Đà Nẵng

Quy tụ hơn 100 bộ phim cùng hàng trăm nhà làm phim, nghệ sĩ, chuyên gia điện ảnh trong nước và quốc tế, Liên hoan Phim châu Á Đà Nẵng lần thứ IV (DANAFF IV) không chỉ khẳng định vị thế ngày càng vững chắc của một sự kiện điện ảnh mang tầm khu vực mà còn mở ra không gian kết nối mới giữa điện ảnh Việt Nam với thế giới.

 Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Sôi động âm thanh lung linh sắc màu văn hóa Chăm

Trong cộng đồng 54 dân tộc anh em trên đất nước Việt Nam, dân tộc Chăm có bề dày lịch sử và đời sống văn hóa phong phú, độc đáo, có nhiều đóng góp quan trọng vào tiến trình hình thành, giao thoa và phát triển của văn hóa Việt Nam

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Người đứng sau loạt phim bom tấn Hollywood dự Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng

Nhà sản xuất phim kỳ cựu Bill Mechanic, người từng giữ vai trò Chủ tịch kiêm CEO của Fox Filmed Entertainment, góp phần tạo nên thành công của nhiều phim bom tấn của Hollywood như Titanic, Independence Day (Ngày độc lập), Cast Away (Một mình trên hoang đảo), Hacksaw Ridge (Người hùng không súng) sẽ tham dự Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần thứ IV.

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Tuyên dương 126 gia đình văn hoá tiêu biểu của Thủ đô

Ngày 25/6, tại Hà Nội, TP Hà Nội đã tổ chức Hội nghị tuyên dương các gia đình văn hóa tiêu biểu Thủ đô năm 2026. Đây là hoạt động nhiều ý nghĩa nhân dịp kỷ niệm 25 năm Ngày Gia đình Việt Nam (28/6/2001 – 28/6/2026), tôn vinh các gia đình văn hóa tiêu biểu, lan tỏa những giá trị tốt đẹp của gia đình Việt Nam.