Với ý nghĩa đó, ngày 1/7/1954 được lấy làm Ngày truyền thống của lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ Công an nhân dân. 72 năm qua, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ luôn kiên cường, mưu trí chiến đấu trên mặt trận thầm lặng nhưng không kém phần gay go, phức tạp và quyết liệt, đóng góp lớn cho sự nghiệp bảo vệ ninh quốc gia.
Kiên cường, mưu trí trong cuộc kháng chiến chống Mỹ và bảo vệ Tổ quốc
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ vừa ra sức phát triển, xây dựng lực lượng, đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ đấu tranh bảo vệ Đảng, giữ vững an ninh trật tự, bảo vệ công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc; vừa góp phần chi viện mọi mặt, có hiệu quả cho An ninh miền Nam, đánh thắng mọi âm mưu, hoạt động phá hoại của các cơ quan tình báo, gián điệp, cảnh sát Mỹ - Ngụy, lập nhiều thành tích vẻ vang.
Điển hình là vai trò đặc biệt quan trọng của biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ trong Kế hoạch khống chế đường giao thông và khu vực hoạt động của tổ chức gián điệp đế quốc "Kế hoạch M”.
Lực lượng thực hiện kế hoạch này gồm các thế hệ cán bộ, chiến sĩ đầu tiên của nhiều đơn vị An ninh (được đồng chí Bộ trưởng đặt tên là Đơn vị 19/5 vinh dự mang ngày sinh của Bác Hồ kính yêu), trong đó lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ là lực lượng nòng cốt. Đây là đơn vị đầu tiên trong lực lượng được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân năm 1973, được Chủ tịch nước Tôn Đức Thắng tặng thưởng lẵng hoa.
Trong suốt 14 năm thực hiện "Kế hoạch M", lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đã vượt qua bao khó khăn, tận tụy, mưu trí, sáng tạo, xâm nhập hàng trăm đợt, thức trắng 500 đêm, thu thập, xử lý hàng vạn trang tài liệu vô cùng quý giá báo cáo lãnh đạo Đảng, Nhà nước và Bộ Công an. Kế hoạch M" là một chiến công xuất sắc của ngành Công an nói chung và lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ nói riêng do được sử dụng tổng hợp sức mạnh của nhiều lực lượng nghiệp vụ trinh sát, sự cần cù, mưu trí, kết hợp tinh thần sáng tạo và sử dụng thành thạo phương tiện kỹ thuật.
Đầu năm 1975, tình hình cách mạng miền Nam diễn ra hết sức khẩn trương, chuyển biến mau lẹ, mở ra khả năng cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước của dân tộc sẽ đi đến thắng lợi hoàn toàn. Lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đã tích cực chuẩn bị về mọi mặt, sẵn sàng chi viện cho chiến trường miền Nam. Hàng trăm lượt cán bộ Kỹ thuật nghiệp vụ đã xung phong tình nguyện lên đường chi viện cho chiến trường miền Nam và nơi tuyến lửa Vĩnh Linh ác liệt.
Đây là lực lượng nòng cốt của An ninh miền Nam phục vụ chiến đấu cho các lực lượng đặc biệt của quân giải phóng miền Nam trong suốt cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đã có nhiều đóng góp quan trọng, góp phần đưa dân tộc ta đi tới chiến thắng cuối cùng ngày 30/4/1975.
Đã có 5 liệt sĩ thuộc lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ hy sinh anh dũng trên các mặt trận gồm: Liệt sĩ Nguyễn Minh Quang, hy sinh năm 1976 tại chiến trường Vĩnh Linh; Liệt sĩ Đỗ Thị Ngọc Bách, hy sinh năm 1968; Liệt sĩ Võ Thị Khoa, hy sinh năm 1972 tại Thường Tín, Hà Nội; Liệt sĩ Phan Văn Tiêm, hy sinh năm 1972 tại Quảng Bình; Liệt sĩ Nông Văn Hưởng hy sinh ngày 29/4/1975 tại sân bay Tân Sơn Nhất ngay trước ngày đất nước hoàn toàn giải phóng.
Sau chiến thắng lịch sử mùa xuân năm 1975 đất nước hoàn toàn thống nhất, Mỹ rắp tâm quay trở lại Việt Nam bằng "Kế hoạch hậu chiến" thực hiện chiến tranh tâm lý, gây bạo loạn và lật đổ chế độ ta. Trong tình hình đó, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ tích cực củng cố các biện pháp công tác ở phía Bắc và triển khai vào phía Nam, chi viện cho An ninh miền Nam.
Lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đã góp phần ổn định tình hình an ninh trật tự vùng giải phóng, tham gia đấu tranh làm thất bại "Kế hoạch hậu chiến" của Mỹ; cùng quân, dân cả nước đánh bại cuộc chiến tranh xâm lược của kẻ thù tại biên giới Tây Nam và biên giới phía Bắc; đấu tranh làm tan rã hoạt động của tổ chức FULRO ở Tây Nguyên...
Tháng 1/1980, trước yêu cầu cấp bách của tình hình, đồng chí Bộ trưởng Trần Quốc Hoàn ban hành chỉ thị về tăng cường công tác kiểm tra tài liệu trong tình hình mới, trong đó chuyển giao công tác kiểm tra tài liệu đến địa phương cho các sở, ty Công an.
Từ thời điểm đó, công tác kỹ thuật nghiệp vụ đã được hình thành, phát triển cả về biện pháp, lực lượng, phương tiện đặt dưới sự hướng dẫn về chuyên môn nghiệp vụ và thường xuyên kiểm tra, đôn đốc, giúp đỡ của Cục Kỹ thuật nghiệp vụ. Đây là biện pháp công tác hết sức quan trọng và hiệu quả của Công an các tỉnh, thành phố, góp phần bảo đảm an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội tại địa phương. Chỉ trong thời gian ngắn, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ từ Trung ương đến các địa phương ngày càng lớn mạnh về tổ chức, con người, phương tiện.
Bước vào giai đoạn đổi mới đến nay, với sự phát triển vượt bậc của khoa học kỹ thuật và công nghệ trên thế giới, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đã phát huy tối đa nội lực, tính năng động, sáng tạo của cán bộ chiến sĩ, cải tiến, nâng cấp, hiện đại hóa phương tiện để đáp ứng yêu cầu chiến đấu.
Những cán bộ kỹ thuật nghiệp vụ đã không ngừng phấn đấu, phát huy bản chất và truyền thống tốt đẹp để phát triển vững mạnh, tiến lên chính quy, hiện đại, hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới
Bước vào kỷ nguyên phát triển mới, Việt Nam đang vươn mình trở thành một quốc gia năng động, hiện đại, có tiếng nói ngày càng quan trọng trên trường quốc tế. Tuy nhiên song hành với sự phát triển ấy là những thách thức mới đối với công tác bảo vệ an ninh quốc gia và bảo đảm trật tự xã hội. Điều này đòi hỏi lực lượng CAND nói chung, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ nói riêng cần đổi mới mạnh mẽ tư duy, công tác, siết chặt kỷ cương, kỷ luật, để bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.
Dù bất cứ vị trí công tác nào, cán bộ, chiến sĩ Cục Kỹ thuật nghiệp vụ luôn phấn đấu cho mục đích, lý tưởng cách mạng của Đảng, nêu cao tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc và tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với sự nghiệp cách mạng của Đảng. Luôn kiên định trước mọi khó khăn, thử thách, có ý thức tổ chức kỷ luật cao, sẵn sàng nhận và phấn đấu hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao trong mọi tình huống.
Bên cạnh đó xây dựng những bộ phận công tác đặc biệt tinh nhuệ, được trang bị hiện đại, cơ động, có kinh nghiệm, năng lực phân tích, tổng hợp và nhạy bén với tình hình, được kinh qua và hiểu biết nhiều biện pháp kỹ thuật nghiệp vụ, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ.
Trong bối cảnh thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều diễn biến nhanh, phức tạp, yêu cầu nhiệm vụ cho lực lượng Công an nhân dân nói chung và lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ nói riêng sẽ hết sức nặng nề, đòi hỏi lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ phải thật sự trung thành, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, hành động quyết liệt.
Lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ xác định nhiệm vụ trước mắt là tập trung xây dựng lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại theo Nghị quyết số 20-NQ/ĐUCA, ngày 26/1/2024 của Đảng ủy Công an Trung ương về Chiến lược phát triển lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2045.
Với truyền thống anh hùng và tinh thần cách mạng kiên cường, lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ sẽ tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, thực hiện nghiêm các chuẩn mực đạo đức cách mạng, phát huy truyền thống vẻ vang của lực lượng ANND, góp phần giữ vững vai trò "thanh bảo kiếm" bảo vệ an ninh quốc gia trong kỷ nguyên phát triển mới.
Ghi nhận những cống hiến to lớn và những thành tích đặc biệt xuất sắc, Đảng, Nhà nước, lãnh đạo Bộ Công an đã 12 lần tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; 2 lần tặng Huân chương Hồ Chí Minh cùng nhiều phần thưởng cao quý khác cho tập thể và cá nhân lực lượng Kỹ thuật nghiệp vụ. Đặc biệt, trong dịp kỷ niệm 70 năm Ngày truyền thống (1/7/1954-1/7/2024), Cục Kỹ thuật nghiệp vụ vinh dự được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Chiến công hạng Nhì.
