Xây dựng luật phải bám sát thực tiễn
Kiên quyết không đưa vào những dự án luật không đạt yêu cầu, kiên quyết không trình dự án luật chưa đầy đủ, không lấy số lượng luật, pháp lệnh để đánh giá hoạt động của Quốc hội. Đại biểu Chu Sơn Hà (Hà Nội) nhấn mạnh khi đánh giá về chất lượng xây dựng luật. Theo ông Hà, cán bộ soạn thảo phải làm nhiều việc khác nhau, làm ảnh hưởng đến chất lượng soạn thảo, chương trình xây dựng luật hằng năm không nghiêm, dễ làm khó bỏ.
“Nhiệm kỳ QH khóa XII (2007-2011) là 4 năm nhưng phải điều chỉnh chương trình tới 5 lần, thể hiện tính không nghiêm, dễ dãi. Khi cần đưa dự án luật nào đó thì cho rằng “hết sức quan trọng”, khi không cần thì lại tìm mọi lý lẽ để rút”, đại biểu Trần Ngọc Vinh (Hải Phòng) đánh giá.
Vì vậy, chương trình pháp luật khóa XIII chỉ nên xem xét những khâu đột phá, những dự án luật chưa được khóa XII xem xét. Phân tích sâu về sự cần thiết ra đời của một dự án luật, đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP Hồ Chí Minh) lý giải: Khi đưa vào chương trình chính thức hay chuẩn bị, phải xuất phát từ nhu cầu của người dân, của đất nước. Ta phải xác định luật là của các tầng lớp nhân dân, nhu cầu quản lý Nhà nước. Ưu tiên những dự án luật thực sự cần thiết, phải chuẩn bị kỹ càng không để tình trạng luật vừa ban hành đã phải “sửa đổi”.
Đồng tình cao với ý kiến trên, đại biểu Đỗ Thị Hoàng (Quảng Ninh) cho rằng, ưu tiên xây dựng luật xuất phát từ thực tiễn đòi hỏi, cụ thể hóa quan điểm đường lối của Đảng, kế thừa khóa trước, trải nghiệm cuộc sống. Theo bà, hiện nay rất cần thiết là luật đất đai, nhà ở, bất động sản, quy hoạch, luật liên quan đến lao động việc làm… đó là những vấn đề xã hội. Các cơ quan xây dựng luật cần bám sát thực tiễn, bám sát lợi ích của người dân, tính khả thi các dự án luật để có quyết sách đúng.
Bức xúc trước hiện tượng luật “nằm trên giấy”, đại biểu Trần Thị Hoa Sinh (Lạng Sơn) nhấn mạnh: “Thời gian qua, nhiều cử tri kiến nghị, luật ban hành mà tính khả thi không cao. Có nhiều vấn đề vướng mắc mà luật không giải quyết được, không đáp ứng được nhu cầu cuộc sống”.
Trên thực tế một số luật mang tính “chồng chéo”, thì nên gộp vào một đầu mối, đại biểu Vũ Xuân Trường (Nam Định) kiến nghị. Cần phải sắp xếp thứ tự ưu tiên cho từng luật, nhằm đáp ứng yêu cầu tái cấu trúc nền kinh tế, tổ chức bộ máy Nhà nước, đảm bảo an sinh xã hội. Muốn vậy các Bộ, ngành cần phải có khung chiến lược xây dựng pháp luật cho phù hợp, không để bị động khi tình trạng “mạnh ai nấy làm, dẫn tới tình trạng các ngành, các lĩnh vực có luật cho…oai”, Đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) tỏ rõ băn khoăn.
Luật còn chậm đi vào cuộc sống
Luật phải đáp ứng được yêu cầu cuộc sống người dân. Tình trạng số lượng luật nhiều nhưng chất lượng không cao đang tồn tại, chậm đi vào cuộc sống, đại biểu Phương Thị Thanh (Bắc Kạn) đánh giá. Có ý kiến cho rằng, xây dựng luật phải phù hợp với sự phát triển của xã hội thì tính khả thi cao. Cần ưu tiên những luật giải quyết những bức xúc trong cuộc sống đương đại như vấn đề quy hoạch, đất đai và trước đó cần lấy ý kiến rộng rãi tại các địa phương. Chương trình xây dựng luật phải bám sát nhu cầu cuộc sống, đó là ý kiến của nhiều đại biểu QH.
Về vấn đề này, đại biểu Đỗ Văn Đương phân tích, những vấn đề cần điều chỉnh thì tiếp tục rà soát. “Vấn đề tạm giam, tạm giữ nên để luật hình sự (sửa đổi) điều chỉnh. Luật Thủ đô thì đặt lồng ghép trong Luật Đô thị”, ông Đương nêu ví dụ cụ thể. Và ông cũng đề nghị có những luật cần thiết như “luật từ chức”. Theo ông, có người chân trong dài hơn chân ngoài, làm việc không hiệu quả thì nên giảm bớt đi. Người đứng đầu cơ quan Nhà nước nếu không đáp ứng được năng lực thì cũng “treo ấn từ quan”.
Một trong những bức xúc từ hệ quả của lạm dụng bia rượu, gây nhiều tệ nạn xã hội nghiêm trọng, gây mất an ninh trật tự, bạo lực gia đình và bệnh tật nguy hiểm…Việc điều chế rượu bia có nơi không đảm bảo, gây ngộ độc, làm trẻ hóa đội ngũ uống rượu bia gây bức xúc xã hội. Trước tình hình trên, có địa phương, cơ quan ra chỉ thị cấm nhưng chưa hiệu quả. Từ những lý lẽ trên, đại biểu Huỳnh Văn Tính (Tiền Giang) đề nghị đưa phòng, chống rượu bia vào xây dựng dự án luật là cần thiết.
Đánh giá về chất lượng xây dựng luật, đại biểu Trần Du Lịch (TP Hồ Chí Minh) khẳng định chất lượng không cao, một nửa là sửa đổi. Theo ông, càng nhiều luật càng rối, mất thiêng. Ông Lịch đánh giá quá trình hoàn thiện thể chế luật Việt
Buổi chiều, Quốc hội thảo luận về dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật
