Lời xin lỗi hiếm hoi từ Tổng thống Obama

Hôm 7/10, Tổng thống Mỹ Barack Obama đã chính thức xin lỗi Tổ chức Thầy thuốc không biên giới (Medecins Sans Frontier - MSF) về vụ máy bay Mỹ ném bom nhầm vào bệnh viện do tổ chức này bảo trợ ở Afghanistan làm chết nhiều người. Lời xin lỗi bất ngờ và hiếm hoi này đã khiến dư luận đặt câu hỏi: Tại sao?

Theo báo chí, vụ ném bom nhầm vào bệnh viện của MSF xảy ra vào ngày 3-10 tại thành phố Kunduz, miền Bắc Afghanistan. Đó là nơi diễn ra tranh chấp quyết liệt giữa Taliban với quân đội Afghanistan được Mỹ hỗ trợ. Theo lý giải của Bộ Quốc phòng Mỹ, quân đội nước này khi triển khai đợt ném bom hỗ trợ quân đội Afghanistan đã nhầm bệnh viện MSF với một căn cứ của Taliban.

Vụ tấn công đã phá hủy nặng nề bệnh viện, hơn 20 người đã thiệt mạng và hàng trăm bệnh nhân và y bác sĩ đã phải sơ tán khẩn cấp. Cả thế giới đã lên án vụ tấn công quá tàn nhẫn của máy bay Mỹ.

Hai ngày sau khi xảy ra vụ ném bom nhầm được báo chí đưa tin rộng rãi khắp thế giới, đích thân Tổng thống Obama đã gọi điện thoại cho lãnh đạo MSF để bày tỏ "lấy làm tiếc" cho sự việc đã xảy ra, đồng thời bày tỏ sự "cảm thông sâu sắc" đối với gia đình các nạn nhân.

4 ngày sau vụ ném bom, lời xin lỗi chính thức mới được người phát ngôn Nhà Trắng Josh Earnest phát đi. Khoảng thời gian "chờ" khá lâu này được các quan chức Nhà Trắng lý giải là do công tác điều tra vẫn đang diễn ra.

Lời xin lỗi chính thức của Tổng thống Obama sau vụ ném bom ở Kunduz là một hành động hiếm có, nhưng nó xuất phát từ lời cáo buộc của Tổ chức MSF. Kể cả sau khi lời xin lỗi được phát đi, bác sĩ Joanne Liu, Chủ tịch Tổ chức MSF, vẫn nhắc lại yêu cầu của mình là phải tổ chức một cuộc điều tra độc lập do Ủy ban Tìm kiếm dữ liệu nhân đạo Quốc tế (IHFFC) thực hiện để "xác định những gì đã xảy ra ở Kunduz, xảy ra như thế nào và tại sao nó xảy ra".

Trong khi đó, các quan chức Mỹ cho biết hiện có 3 cuộc điều tra đang diễn ra, một do chính Bộ Quốc phòng Mỹ tiến hành, một do NATO thực hiện và một do một nhóm điều tra viên hỗn hợp Mỹ-Afghanistan thực hiện, và MSF không tin tưởng vào tính khách quan, trung thực của các điều tra viên do Mỹ cử.

Tổng thống Barack Obama lên truyền hình nói lời xin lỗi với tư cách cá nhân.
Tổng thống Barack Obama lên truyền hình nói lời xin lỗi với tư cách cá nhân.

Theo các quan chức Nhà Trắng, đích thân Tổng thống Obama đã cam kết sẽ buộc các cá nhân liên quan phải chịu trách nhiệm đầy đủ cho sự việc đáng tiếc này. Tuy nhiên, lời xin lỗi cá nhân lẫn chính thức và những cam kết nêu trên của Tổng thống Obama có vẻ chưa đủ để MSF chấp nhận rút lại yêu cầu của mình.

Bác sĩ Liu cho biết, LHQ đã đồng ý mở cuộc điều tra độc lập do IHFFC tiến hành. Bác sĩ Liu khẳng định, chỉ có ủy ban điều tra do LHQ bảo trợ thì mới bảo đảm tính khách quan thật sự của cuộc điều tra và những dữ liệu điều tra mới được bảo đảm an toàn, nguyên vẹn và chính xác. Và IHFFC chính là ủy ban điều tra được bác sĩ Liu chọn vì tính khách quan của nó.

IHFFC là tổ chức được thành lập vào năm 1991 theo Công ước Geneva, có khả năng điều tra các vụ việc được điều chỉnh bởi luật pháp nhân đạo quốc tế, nhưng chỉ khi các quốc gia liên quan cho phép IHFFC tiến hành. Trong vụ việc này, Mỹ và Afghanistan cho phép thì IHFFC mới được tiến hành điều tra vụ việc, mà Mỹ thì chắc chắn không đồng ý, vì biết rõ tính khách quan của tổ chức này.

Ủy ban điều tra của IHFFC bao gồm 15 thành viên được tuyển chọn từ 76 quốc gia đồng bảo trợ tổ chức này, trong đó không có cả Mỹ lẫn Afghanistan. Và đây chính là nguyên do sâu xa khiến Mỹ không chấp nhận cho IHFFC điều tra vụ ném bom.

Theo luật pháp quốc tế về nhân đạo, việc tấn công bằng bất cứ hình thức nào nhằm vào các cơ sở y tế đều được xem là tội phạm chiến tranh, nếu có đủ bằng chứng chứng minh "có chủ ý".

Tuy nhiên, việc xác định "chủ ý" này hiện rất khó, do tính cấp bách trong tình huống chiến tranh tại Afghanistan, và việc giải trình của các quan chức quân đội Mỹ cũng sẽ làm cho việc đưa ra kết luận có chủ ý hay không trở nên vô nghĩa.

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.