Liệu pháp tế bào gốc chữa chứng mù ở người cao tuổi

Lần đầu tiên, đội ngũ bác sĩ Bệnh viện Mắt Moorfields ở London (Anh) đã tiến hành cuộc phẫu thuật kéo dài 45 phút để ghép tế bào gốc từ phôi thai chữa chứng mù mắt do thoái hóa điểm vàng (hoàng điểm) cho một phụ nữ cao tuổi. Các chuyên gia cho rằng, đây là "bước đột phá vĩ đại" trong điều trị chứng suy thoái hoàng điểm liên quan đến tuổi già (AMD).

AMD có hai dạng là "ướt" và "khô". AMD dạng khô là phổ biến nhất và dạng ướt thường ít gặp song được coi là hoàng điểm bị thoái hóa nặng. Bệnh nhân nữ 60 tuổi, được phẫu thuật ở Bệnh viện Mắt Moorfields do bị thoái hóa điểm vàng dạng "ướt" với đặc điểm là các mạch máu bất thường phát triển trong mắt gây rỉ máu, nhưng các bác sĩ tin rằng phương pháp phẫu thuật cho trường hợp này cũng áp dụng được cho dạng "khô" (các tế bào nhạy cảm với ánh sáng trong hoàng điểm bị vỡ từ từ). Bệnh nhân được phẫu thuật hồi tháng 8 vừa qua là người đầu tiên trong số 10 người tham gia cuộc thử nghiệm. Cuộc phẫu thuật thành công nhưng còn phải chờ vài tháng nữa mới biết rõ được tình trạng thị giác cải thiện đến mức nào.

AMD là nguyên nhân phổ biến gây mù mắt, tác động đến hơn 600.000 người cao tuổi ở Anh và hiện thời chưa có cách chữa trị hiệu quả. Giáo sư Khoa Phẫu thuật Lyndon Da Cruz ở Bệnh viện Mắt Moorfields - người tiến hành cuộc phẫu thuật thử nghiệm - đánh giá phương pháp ghép tế bào gốc từ phôi thai rất hứa hẹn và hy vọng sẽ sớm được sử dụng rộng rãi như phẫu thuật chữa chứng đục thủy tinh thể ở người cao tuổi.

Thoái hóa hoàng điểm gây mù mắt nơi người cao tuổi.
Thoái hóa hoàng điểm gây mù mắt nơi người cao tuổi.

AMD xảy ra khi một nhóm tế bào ở phía sau mắt - gọi là các tế bào biểu mô sắc tố võng mạc (RPE) - bị tổn hại. Trong kỹ thuật mới, một tế bào gốc từ phôi thai được nuôi trong phòng thí nghiệm để tạo ra một lớp tế bào thay thế nơi vùng tổn thương. Các tế bào lấy từ phôi thai hiến tặng tạo ra trong quá trình điều trị IVF (thụ tinh nhân tạo) nhưng chưa bao giờ được sử dụng. Đây là lần đầu tiên các chuyên gia phẫu thuật Anh sử dụng kỹ thuật "vá đắp" tế bào phôi thai giúp trả lại thị giác cho bệnh nhân AMD.

"Miếng vá" bao gồm 100.000 tế bào RPE được tiêm thẳng vào mắt qua một đường rạch nhỏ và sau đó được "trải rộng ra" đặt đằng sau võng mạc để thay thế các tế bào bị tổn hại. Kỹ thuật này khá an toàn và nó đang được thử nghiệm tính hiệu quả nơi nhóm bệnh nhân tình nguyện. Giáo sư Da Cruz bắt đầu thử nghiệm với các bệnh nhân AMD dạng ướt bởi vì khả năng phục hồi thị giác cho những đối tượng này nhanh hơn sau khi thị giác bị mất bất ngờ, với kết quả thấy được sau khoảng 3 tháng.

Giáo sư Chris Mason Khoa Y học Tái tạo Đại học London (UCL) mô tả cuộc thử nghiệm ở Bệnh viện Mắt Moorfields là "bước tiến vĩ đại để chữa trị căn nguyên chính của chứng mù lòa" nơi người cao tuổi. Chris Mason nói rằng: "Nếu như các cuộc thử nghiệm điều trị AMD thành công, các tế bào gốc phôi thai sẽ được sử dụng làm chất liệu khởi đầu và lúc đó liệu pháp có thể được sử dụng trên quy mô rộng".

Giáo sư Lyndon Da Cruz.
Giáo sư Lyndon Da Cruz.

Giáo sư Anthony Hollander, Khoa Sinh học Tế bào gốc Đại học Liverpool (Anh) đánh giá cuộc nghiên cứu giúp các nhà khoa học có thêm nhận thức mới về việc sử dụng tế bào gốc phôi thai. Hiện nay, phương pháp chữa trị AMD dạng ướt là tiêm kháng thể nhưng không phải lúc nào cũng thành công. Trong khi đó, AMD dạng khô không có cách điều trị hiệu quả mặc dù đây là dạng phổ biến nhất của bệnh. Theo các chuyên gia, những cuộc thử nghiệm lâm sàng rộng lớn hơn là cần thiết trước khi liệu pháp trở thành xu thế chủ đạo.

Cuộc phẫu thuật thử nghiệm nằm trong "Dự án chữa bệnh mù lòa ở London" được thành lập cách đây 10 năm dành cho các bệnh nhân AMD bởi nhiều đơn vị phối hợp, bao gồm: Bệnh viện Mắt Moorfields, Viện Nhãn khoa Đại học London, Viện Quốc gia Nghiên cứu Y tế (NIHR) và Tập đoàn Dược phẩm Pfizer có trụ sở tại thành phố New York (Mỹ).

Minh họa "miếng vá" tế bào gốc chữa AMD.
Minh họa "miếng vá" tế bào gốc chữa AMD.

Clara Eaglen, chuyên gia Viện Hoàng gia Quốc gia về người mù (RNIB) - tổ chức từ thiện Anh cung cấp thông tin, sự hỗ trợ và tư vấn cho 2 triệu người mù nước này, chia sẻ: "Chúng ta hy vọng rằng công nghệ tế bào gốc sẽ dẫn đến sự thay đổi đáng kể cách chữa trị chứng bệnh mù mắt trong thập niên kế tiếp. Cuộc thử nghiệm mới chỉ được tiến hành, song kết quả cho thấy các tế bào gốc có thể được cấy ghép thành công vào mắt. Chúng tôi đang theo dõi cuộc nghiên cứu với sự quan tâm rất lớn".

Nếu như cuộc thử nghiệm nơi bệnh nhân AMD dạng khô cũng có được thành công tương tự thì liệu pháp tế bào gốc phôi thai sẽ trở nên đầy hứa hẹn trong tương lai không xa.

An An (tổng hợp)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.