PV: Sáng tác và quảng bá về chủ đề "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" đối với lực lượng văn nghệ sĩ, nhà báo đã bước sang năm thứ hai? Cảm nhận của ông về những tác phẩm được đề cử trao giải lần này?
Ông Đào Duy Quát: Thực hiện đường lối của Đại hội X, Ban Chấp hành TW có phát động Cuộc vận động đạo đức rất sâu rộng trong toàn Đảng, toàn dân là Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh". Bằng cuộc vận động này, chúng ta thực hiện đường lối xây dựng và củng cố Đảng theo tư tưởng của Lênin và Bác Hồ vĩ đại, thực sự là Đảng trí tuệ, Đảng đạo đức, Đảng văn minh, Đảng gắn bó máu thịt với dân tộc, với nhân dân. Để thực hiện được cuộc vận động này trên lĩnh vực văn hóa tư tưởng, chúng ta đã thực hiện tuyên truyền về tư tưởng đạo đức, tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ Chí Minh sâu rộng trong nhiều năm nay. Sau 1 năm phát động cuộc vận động, Ban Chỉ đạo Trung ương quyết định phát động cuộc vận động sáng tác, quảng bá về chủ đề "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" trong giới văn nghệ sĩ và lực lượng báo chí cả nước.
Rất vui là bước sang năm thứ hai của cuộc vận động, số lượng văn nghệ sĩ và báo chí tham gia đã tăng vọt cả về số lượng và chất lượng. Số lượng tác phẩm tăng gấp đôi năm đầu tiên (2008). Cả 4 loại hình báo chí đều tham gia tích cực; 9 hội văn học nghệ thuật ở Trung ương và 63 hội văn học nghệ thuật địa phương đều tham gia nhiệt tình, đóng góp nhiều tác phẩm có giá trị, phong phú về thể loại. Chính vì thế mà các tác phẩm văn học nghệ thuật hưởng ứng cuộc vận động này trong năm thứ hai đã có nhiều chuyển biến, chất lượng tiếp tục được nâng lên, nhiều tác phẩm tiêu biểu, nổi bật hơn.
PV: Với tư cách là Phó Ban chỉ đạo Trung ương Cuộc vận động sáng tác, quảng bá về chủ đề "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh" và là Chủ tịch Hội đồng thẩm định giải thưởng, ông đặc biệt ấn tượng với tác phẩm nào?
Ông Đào Duy Quát: Được đọc, được nghe, được xem các tác phẩm, tiếp cận hội đồng bình xét của 9 hội văn học nghệ thuật Trung ương và của 63 tỉnh, thành địa phương gửi lên, hội đồng của Tổng cục Chính trị, Tổng cục XDLL của Quân đội và Công an, tôi đã rất vui và cảm động. Sự tham gia đông đảo của lực lượng sáng tác đã khiến Ban chỉ đạo quyết định tăng số lượng giải dành cho báo chí lên gấp đôi: 10 tác phẩm báo chí Trung ương, 10 tác phẩm báo chí địa phương.
Điều làm tôi ấn tượng nhất là ở lĩnh vực âm nhạc. Nếu như năm trước có sự xuất hiện tác phẩm giao hưởng của nhạc sĩ Chu Minh thì một trong nét mới của các tác phẩm âm nhạc năm nay là sự xuất hiện của hợp xướng. Tác phẩm hợp xướng "Lời Bác-lời của non sông" của Thiếu tướng Hữu Ước và Liên khúc hợp xướng của một tác giả ở Huế được Hội đồng thẩm định đánh giá cao. Các loại ca khúc thì rất nhiều. Hợp xướng là thể loại có số lượng ca sĩ đông, hòa âm, phối khí công phu, thông qua nhiều bè hát, hiệu quả của tác phẩm sẽ lớn hơn, tạo ra hiệu quả mạnh, hoành tráng và hào sảng hơn. Đây cũng là năm thứ hai, cuộc vận động gặt hái được thành công này. Năm trước có vở chèo: "Vần thơ thép" rất xúc động, năm nay vở ca kịch "Hồ Chí Minh-hồi ức màu đỏ" của Nhà hát dân ca Huế cũng tạo lên được hiệu ứng lớn.
PV: Tổng kết lại những tác phẩm văn học nghệ thuật và báo chí viết về chủ đề này, ông nhận thấy lực lượng sáng tác cần khắc phục điều gì để có thể quảng bá tốt trong thời gian tới?
Ông Đào Duy Quát: Đối với văn nghệ sĩ, mảng đề tài họ xúc động thường tập trung chuyển tải tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức của Bác, mà chưa đi vào phản ánh sinh động cán bộ, đảng viên và nhân dân làm theo tấm gương đạo đức của Người - những con người đang làm sống lại tấm gương đạo đức của Bác trong đời sống hôm nay. Hàng bao tấm gương đi đầu trong công cuộc công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước, nếu được văn nghệ sĩ xúc động mà viết thì sẽ càng cổ vũ, thúc đẩy được nhiều người làm theo tấm gương Bác, cuộc vận động càng có tác dụng.
Ví dụ, chúng tôi đã từng tổ chức cuộc gặp các Đảng viên ở Tây Bắc, Đông Nam Bộ, TP HCM, Đồng bằng sông Hồng…, một cựu chiến binh từ lam lũ, nghèo khó, tích lũy được ít vốn đã vươn lên vay vốn ngân hàng, phát triển sản xuất, mở rộng sản xuất giờ giúp cho hàng trăm con người thoát nghèo… Đấy là những công việc họ làm gây xúc động. Văn nghệ sĩ gặp và hiểu những con người này, chắc chắn sẽ tạo được những tác phẩm nghệ thuật có sức lay động. Sáng tác các tác phẩm truyền tải tư tưởng đạo đức của Bác, tấm gương đạo đức của Bác một cách sống động hơn nữa. Quan trọng hơn là bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh sinh động những tấm gương của cán bộ, đảng viên, nhân dân làm theo Bác.
Riêng đối với báo chí thì đã làm rất tốt việc này. Tác phẩm báo chí truyền hình: Cuộc gặp giao lưu với các điển hình ở Tây Bắc, 15 tấm gương lên truyền hình, tạo được hiệu ứng tốt. Một số họa sĩ ở TP HCM, Đồng Nai đã bắt đầu tìm đến các Khu công nghiệp ký họa những gương mặt công nhân tiêu biểu làm theo lời Bác. Nhiếp ảnh: Chân dung những con người mới. Bám vào cuộc sống để sáng tác, chắc chắn sẽ động viên, nâng con người lên hướng đến chân, thiện, mỹ. Thông qua tác phẩm nghệ thuật tuyên truyền về tấm gương, đạo đức của Bác.
Sau lần trao giải này, chúng tôi sẽ tiếp tục động viên giới văn nghệ sĩ và báo chí tiếp tục hưởng ứng cuộc vận động này. Tháng 5/2010, Ban chỉ đạo Trung ương cũng sẽ tiếp tục sơ kết và trao thưởng lần thứ 3
