Lạm phát vẫn trong tầm kiểm soát

Bà Nguyễn Thu Oanh, Trưởng ban Ban Thống kê dịch vụ và giá, Cục Thống kê cho biết, CPI tháng 6/2025 tăng 0,48% so với tháng trước. Nguyên nhân chủ yếu là do giá vật liệu bảo dưỡng nhà ở, đặc biệt là cát, đá, gạch tăng cao bất thường, cộng thêm giá xăng dầu tăng theo giá nhiên liệu thế giới. Bình quân 6 tháng đầu năm 2025, CPI tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân 6 tháng đầu năm 2025, lạm phát cơ bản tăng 3,16% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức tăng 3,27% của CPI bình quân chung. Nguyên nhân chủ yếu do giá lương thực, thực phẩm, điện sinh hoạt, giá dịch vụ y tế là yếu tố tác động làm tăng CPI nhưng thuộc nhóm hàng được loại trừ trong danh mục tính lạm phát cơ bản.

Theo bà Oanh, lạm phát trong 6 tháng đầu năm vẫn nằm trong tầm kiểm soát. Cụ thể, CPI trong nửa đầu năm 2025 đã tăng 3,27% so với cùng kỳ năm trước, thấp hơn mức mục tiêu lạm phát 4,5–5% mà Quốc hội đề ra cho cả năm. Điều này cho thấy dư địa để kiểm soát lạm phát trong thời gian còn lại của năm vẫn còn khá lớn. Tuy nhiên, áp lực lạm phát từ nay đến cuối năm sẽ không nhỏ, trong đó áp lực đến từ cả yếu tố trong nước lẫn tác động từ bên ngoài.

Về áp lực lạm phát từ nay tới cuối năm, theo các chuyên gia, trong ngắn hạn và trung hạn, lạm phát toàn cầu vẫn có khả năng chịu áp lực cao, dù đã giảm so với giai đoạn cao điểm 2022–2023. Cụ thể: Giá hàng hóa toàn cầu vẫn biến động mạnh, giá dầu có xu hướng tăng trở lại do bất ổn địa chính trị và OPEC+ tiếp tục cắt giảm sản lượng; giá vận chuyển đang tăng cao do ảnh hưởng của các cuộc xung đột; giá lương thực có khả năng chịu ảnh hưởng bởi biến đổi khí hậu. Bên cạnh đó, chi phí sản xuất gia tăng do xu hướng chuyển dịch chuỗi cung ứng, chính sách sản xuất tại chỗ làm chi phí sản xuất cao hơn.

Trong khi đó, Việt Nam phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu nguyên nhiên vật liệu nên biến động của giá hàng hóa thế giới sẽ ảnh hưởng đến chi phí, giá thành, tạo áp lực đối với sản xuất của doanh nghiệp và từ đó đẩy giá hàng hóa tiêu dùng trong nước tăng lên. Bên cạnh đó, USD tăng giá càng làm tăng chi phí nhập khẩu, gây sức ép lên mặt bằng giá hàng hóa ở trong nước. Các chương trình hỗ trợ phục hồi, thúc đẩy giải ngân đầu tư công, dịch vụ du lịch phát triển mạnh… cũng có thể gây áp lực lên mặt bằng giá. Ngân hàng Nhà nước đã giữ lãi suất điều hành thấp để hỗ trợ phục hồi kinh tế. Nên nếu tín dụng tăng mạnh trở lại, có thể kích thích cầu tiêu dùng và đầu tư, tạo áp lực cầu kéo.

Theo nhận định của các chuyên gia, thị trường dầu mỏ hiện đang có nhiều báo cáo với diễn biến trái chiều, làm gia tăng lo ngại về khả năng sụt giảm sản lượng toàn cầu. Điều này có thể tác động đến chi phí vận tải tại Việt Nam – lĩnh vực vốn đang duy trì sự ổn định và không gây áp lực lên chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong 5 tháng đầu năm. Bên cạnh đó, căng thẳng địa chính trị tại khu vực Trung Đông và biên giới Thái Lan – Campuchia cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng gián đoạn nguồn cung xăng dầu trong nước, đặc biệt khi Trung Đông được xem là "vựa dầu" của thế giới.

Tuy nhiên, ông Trần Ngọc Năm, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) cho biết, nhu cầu tiêu thụ năng lượng trong 6 tháng cuối năm dự kiến sẽ không tăng mạnh so với năm 2024. Thực tế, ngay cả trong những ngày đầu tháng 6, dù có ảnh hưởng từ các yếu tố địa chính trị, nguồn cung xăng dầu trên thị trường vẫn được đảm bảo và duy trì ổn định.

Cùng với đó, Bộ Công Thương cũng đã yêu cầu các đơn vị liên quan chủ động bảo đảm đầy đủ nguồn cung xăng dầu cho thị trường trong mọi tình huống. Đồng thời, cần giữ ổn định mặt bằng giá trong nước, bám sát biến động giá thế giới, đảm bảo hệ thống phân phối vận hành hiệu quả và hài hòa lợi ích giữa các bên.

Chuyên gia kinh tế, TS Nguyễn Quốc Việt, Trường Đại học Kinh tế, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, mặc dù lạm phát trong nước chịu ảnh hưởng từ nhiều yếu tố, nhưng nhìn chung chưa phải là mối lo lớn đối với nền kinh tế Việt Nam trong năm 2025. Nhưng, cần phải theo dõi sát diễn biến kinh tế toàn cầu để kịp thời đưa ra các biện pháp ứng phó nếu có biến động bất lợi. Đồng thời, ông cho rằng vai trò điều tiết của Chính phủ là rất quan trọng, đặc biệt trong việc kiểm soát giá các nhóm hàng hóa thiết yếu như dịch vụ y tế, thực phẩm và nhà ở. Việc duy trì sự ổn định trong các lĩnh vực này sẽ giúp hạn chế tác động tiêu cực đến người thu nhập thấp và lao động nghèo.

Để kiểm soát lạm phát năm 2025 đạt mục tiêu đề ra, bà Nguyễn Thị Hương, Cục trưởng Cục Thống kê cho rằng, từ nay đến cuối năm, Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương cần theo dõi chặt chẽ diễn biến giá cả, lạm phát trên thế giới, từ đó lên kịch bản ứng phó phù hợp, tránh để lạm phát tăng cao, ảnh hưởng tới các cân đối vĩ mô.

Về các giải pháp, bà Nguyễn Thu Oanh cho rằng, cần đảm bảo thông suốt hoạt động cung ứng, lưu thông, phân phối hàng hóa, dịch vụ, nhất là các mặt hàng chiến lược có khả năng bị ảnh hưởng từ sự đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu và xung đột căng thẳng địa chính trị. Các bộ, ngành, địa phương cần theo dõi sát diễn biến giá cả của các mặt hàng thiết yếu (lương thực, thực phẩm, thịt lợn, xăng dầu, gas...) để có giải pháp điều hành phù hợp và chủ động chuẩn bị các nguồn hàng vào dịp lễ nhằm hạn chế tăng giá. Đồng thời cần có các biện pháp kiểm soát, bình ổn giá, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, tránh để xảy ra hiện tượng tăng giá bất hợp lý, tung tin thất thiệt gây bất ổn thị trường.