Người đàn bà một thời oanh liệt Lã Thị Kim Oanh giờ đây mệt mỏi và đầy phiền muộn. Mặc dù đã quá quen với môi trường cải tạo, đã chấp nhận hiện tại, cố để sống bình an, tâm đạo hướng tới sự thiền định vô vi để mong cân bằng được chính những bão tố trong lòng mình, thế nhưng trước sau gì, muôn đời nguyên thuỷ thị vẫn là người phụ nữ yếu đuối đàn bà như bao phận đàn bà khác khi gặp nạn, khi đơn độc lẻ loi trong hoạn nạn của đời mình.
Đau ốm triền miên, sức khoẻ kém, sợ tiếp xúc, ngại gặp báo chí, Kim Oanh đang cố thu mình thật kín, thật yên để khâu kín những vết thương cũ. Khó khăn lắm tôi mới "trò chuyện" được với phạm nhân đặc biệt này. Một cuộc trò chuyện buồn bã và nhiều nước mắt như bất kỳ một cuộc trò chuyện khác với một phạm nhân nữ mang trọng tội.
Vẫn gặp ác mộng đêm đêm
Trong câu chuyện "tâm sự", Lã Thị Kim Oanh thở dài buồn bã: "Đã nhiều năm nay tôi chung sống với bệnh huyết áp cao. Ngày nào cũng phải uống thuốc. Thường thì mỗi ngày chỉ uống một viên. Nhưng đợt này, sức khỏe tôi yếu hơn, huyết áp thường xuyên tăng vọt nên phải uống tăng liều hoặc phải uống thêm các loại thuốc bổ trợ khác. Mỗi khi huyết áp cao thì chân tay tôi lại run rẩy. Tim đập nhanh. Năm ngoái khi thể trạng sức khỏe của tôi trở nên yếu hơn nhiều, tôi đã được cán bộ trại kết hợp cùng với gia đình đưa vào bệnh viện tỉnh Thanh Hóa để khám sức khỏe. Siêu âm bốn chiều kết luận tôi bị suy tim cấp độ 2 và gan nhiễm mỡ độ 1".
Liền một mạch, Kim Oanh kể cho tôi nghe về tình trạng sức khỏe hiện tại của mình. Bệnh huyết áp cao cộng với bệnh tim khiến nhiều đêm thị ngủ trong tình trạng mê sảng, miệng thường xuyên kêu ú ớ. Kim Oanh bảo tiếng kêu ú ớ của mình trong cơn mê sảng khiến nhiều chị em phạm nhân trong phòng phải giật mình. Điều này khiến thị rất ngại. Nhưng biết làm sao được vì bệnh tật là điều không ai muốn.
Tâm trạng phiền muộn, ủ rũ và mệt mỏi của Lã Thị Kim Oanh chỉ chợt tan biến đi khi tôi hỏi về công việc thường ngày của thị ở trại. Thì ra, với chính sách khoan hồng ở trại đối với những phạm nhân có sức khoẻ yếu, Kim Oanh được phân công một công việc vừa sức và mang lại cho thị niềm say mê vô hạn. Đó là công việc chăm sóc cây cảnh và ươm hoa. Nói rồi thị sung sướng chỉ cho tôi những bông hồng mới hé nở còn ngậm sương. Nhắc đến những bông hoa, gương mặt chưa khô nước mắt của thị thật sự rạng rỡ và sáng bừng lên một niềm hạnh phúc.
Tôi hiểu, thị yêu công việc này và thiên nhiên là những người bạn quý giá đã hoá giải những nỗi buồn u uẩn của thị, đồng thời mang đến cho thị một sự thanh thản trong tâm hồn mình. Nói rồi Kim Oanh ríu rít mời tôi ra thăm vườn hoa mà mình tự tay vun trồng. Kim Oanh khẽ khàng đi bên những khóm hoa, thỉnh thoảng lại nâng nhẹ một bông hoa vừa hé nở.
Lã Thị Kim Oanh bị Cảnh sát dẫn giải ra khỏi tòa án.
Thị mỉm cười với tôi, nụ cười hiếm hoi tôi bắt gặp: "Trông nó khá đẹp phải không?". Nhưng niềm vui ấy của Kim Oanh lại tắt lịm khi tôi đề cập tới tình trạng hôn nhân hiện tại. Giọng phạm nhân này như chùng hẳn xuống khi nói với tôi rằng, chồng thị đã làm đơn ly hôn và mọi thủ tục về ly hôn cũng đã giải quyết xong.
Hôn nhân đứt gánh
Hầu hết phụ nữ khi đã dính vào vòng lao lý ai cũng chuẩn bị sẵn cho mình tâm lý là chồng có thể bỏ mình bất cứ lúc nào. Ấy vậy mà riêng phạm nhân Lã Thị Kim Oanh lại chưa từng nghĩ về điều đó. Thị bảo thị thực sự có niềm tin vào chồng. Thế nên khi ban giám thị đưa tờ đơn đề nghị ly hôn của chồng thị cho thị thì thị đã thực sự rất sốc. Dù phạm tội, dù đang là một phạm nhân nhưng chưa bao giờ Kim Oanh nghĩ chồng thị sẽ bỏ thị để đi lấy một người phụ nữ khác.
Trong mắt phạm nhân này thì chồng là một người rất tốt và mẫu mực. Trong suốt những năm Kim Oanh ở trại giam, anh ấy đều vào thăm nuôi thị đều đặn. Bản thân gia đình nhà chồng lại rất bao dung nên phạm nhân này luôn hy vọng có thể một ngày nào đó chồng thị sẽ tha thứ cho thị. Khi cán bộ tòa án vào trại giam số 5 nơi Kim Oanh đang cải tạo để thực hiện các thủ tục ly hôn, thị cũng đã gọi điện về gia đình nhà chồng và trực tiếp hỏi ý kiến bố chồng.
Nhìn chung mọi người trong gia đình nhà chồng đều đã khuyên nhủ chồng Kim Oanh là không nên ly hôn. Dù chưa một lần gặp mặt và chưa biết người mà chồng mình đã chọn là người như thế nào. Song với những gì Kim Oanh nghe được thì gia đình nhà chồng thị không ưng thuận cho chồng thị lấy người phụ nữ đó. Trong suy nghĩ của họ thì người phụ nữ đó không xứng với chồng thị về nhiều mặt. Kim Oanh sợ nếu chồng thị quyết tâm lấy người phụ nữ đó thì sẽ tan nát gia đình.
Theo lý lẽ của Kim Oanh thì: "Nếu người đó tốt, thực sự yêu chồng tôi thì sẽ yêu được cả những đứa con của chồng. Ngược lại, nếu người đó xấu thì sẽ là mối hiểm họa để chia rẽ tình cảm bố con". Thế nên khi nhận tờ đơn ly hôn Kim Oanh đã không ký. Và ngay cả khi tòa xử ly hôn vắng mặt Kim Oanh cũng kháng cáo.
Tôi nói với Kim Oanh rằng: "Kim Oanh hành xử như vậy là quá ích kỷ. Sao bà không nghĩ rằng chồng bà đã đau khổ và thiệt thòi biết bao nhiêu..." thì Kim Oanh phản biện rằng: "Tôi không chấp nhận ly hôn vì tôi có lý do riêng của mình. Bây giờ tòa quyết thế nào thì tôi phải chịu thế, chứ tôi vẫn không đồng ý ly hôn".--PageBreak--
Kim Oanh kể, trước khi mất bà cô tổ nhà chồng bà có dặn lại một câu rằng: "Mẹ ghẻ con chồng, bát mắm cơm thiu". Bà cô tổ ấy đã phải chết vì sự độc ác của người mẹ ghẻ nên từ nhiều đời nay rồi, nếu ai đó trong gia đình chẳng may mất chồng mất vợ cũng đều không đi bước nữa. Và rằng, một khi đã về làm dâu trong gia đình, thị nói rằng mình cũng sẽ tuân thủ theo những quy ước của gia đình nhà chồng. Thế nên thị chẳng bao giờ đồng ý ly hôn chồng. Trừ khi chồng quyết tâm làm điều đó thì thị phải chịu. Kim Oanh bảo, thị không gây khó khăn gì cho chồng, cũng không có ý định ràng buộc nhưng thị thực lòng vẫn rất yêu chồng.
Kim Oanh nói vì mình đã thần tượng chồng mình như thế nên thị không muốn ly hôn một chút nào. Hơn nữa chắc gì người phụ nữ ở với chồng thị sau này sẽ đối tốt với chồng thị. Nói rồi Kim Oanh lại khóc khi nghĩ về quãng thời gian vợ chồng còn chung sống. Kim Oanh tiếc vì đã quá mải miết chạy trên con đường của mình mà quên mất rằng bên cạnh mình còn hai đứa con ngoan, học giỏi và một người chồng tốt, nhất mực yêu thương vợ. Nhưng giờ có tiếc, có đau thì cũng chả ích gì. Bởi lẽ mọi thứ mất đi không thể nào lấy lại. Dù ly hôn nhưng Kim Oanh không hận chồng.
Thị vẫn luôn nói với các chị em phạm nhân trong phòng rằng: "Nếu kiếp sau tôi vẫn làm đàn bà thì tôi vẫn lấy mẫu người như chồng tôi bây giờ".
Khi tôi đề cập đến một bài báo có đăng tải bức thư của chồng Kim Oanh gửi cho thị với những lời khuyên rất chân thành của người chồng dành cho vợ khi biết vợ mình đang đi không đúng đường thì Kim Oanh cười và bảo: "Sự thật hoàn toàn không phải thế. Đúng là trong thư chồng tôi có viết rằng: "Oanh thân mến!Hôm nay tôi viết thư này cũng là điều bất đắc dĩ. Vì cả tôi và mình đều không muốn. Nhưng con người sinh ra ai cũng có số phận. Đối với chúng ta tính đến nay đã có hơn 30 năm sống trong hôn nhân đầy thác ghềnh, sóng gió. Nhưng được sự thương yêu, giúp đỡ của hai bên gia đình mới tồn tại đến ngày hôm nay. Một điều hạnh phúc nhất của chúng ta là được hai con gái đều ngoan, học giỏi và rất thương bố mẹ. Đáng lẽ ra mình không "nổi tiếng" thì các con của chúng ta trưởng thành trong sự nghiệp thì sẽ được hưởng hạnh phúc tốt đẹp trong hôn nhân. Tôi biết mình ân hận lắm, khổ tâm lắm... Về nghĩa vợ chồng tôi nghĩ mỗi người đều có một thiếu sót riêng. Nếu tôi cứng rắn thì giờ này tôi đã không phải ngồi viết thư này cho mình. Mình thường nói: "Anh đừng xía vô vào công việc của tôi" và rồi mình càng trượt dài xuống vực mà mình không hề hay biết. Mình không có trình độ quản lý, sai lầm trong kinh doanh, không nghe ý kiến đóng góp của đồng nghiệp. Giờ sự việc xảy ra mình phải gánh chịu".
Kim Oanh nhớ là, hồi đó chồng mình học rất nhiều và lao vào nghiên cứu cũng rất nhiều nên không có nhiều thời gian để quan tâm đến công việc của thị: "Nói đúng hơn là chồng tôi không hề hay biết gì về những việc tôi đang làm. Bản thân tôi cũng chẳng khi nào chia sẻ cho chồng biết những gì đang xảy ra với công việc của mình. Thế nên những lời chồng tôi viết trong bức thư đó không hẳn đúng hoàn toàn".
Kim Oanh bảo, dù chồng thị quyết tâm ly hôn với thị và anh ấy đã làm được điều đó, song không vì thế mà Kim Oanh quên đi những ân tình mà chồng mình đã làm cho mình trong suốt những năm tháng đầu khi thị vướng vào vòng lao lý: "Chồng tôi đã tìm luật sư giỏi để minh oan cho tôi nhưng không được. Sau đó anh ấy lại tiếp tục nhờ luật sư làm đơn xin Chủ tịch nước ân xá tha tội chết cho tôi. Ân nghĩa đó tôi luôn ghi lòng tạc dạ. Giờ tôi không được làm vợ của anh ấy nữa âu cũng là do cái phúc của tôi chỉ được bấy nhiêu thôi".
Câu chuyện dừng lại vì tâm trạng Lã Thị Kim Oanh đang rất xúc động. Tôi giơ máy ảnh lên toan chụp thì thị đã xua tay và nói rằng: "Xin nhà báo đừng chụp ảnh tôi. Giờ trông tôi tàn tạ quá rồi. Nói thật, nhiều bạn bè vào thăm tôi mà tôi còn không muốn ra gặp. Tôi không muốn để mọi người thấy mình đã xấu và già đi quá nhiều".
Ai sinh ra trong đời cũng mang sẵn cho mình một số phận. Và số phận của phạm nhân "đặc biệt" Lã Thị Kim Oanh giờ này có lẽ cũng đã an bài. Ly hôn trong cơn bĩ cực, khi tuổi đã xế chiều cần một mái ấm gia đình và tình yêu thương của người chồng hơn bao giờ hết. Nghe thì có vẻ cay đắng bẽ bàng nhưng có lẽ đó là cái giá phải trả cho những lỗi lầm mà thị đã gây ra. Đau đớn, dằn vặt, hối hận và cô đơn có lẽ sẽ là người bạn đồng hành với thị trong suốt quãng đời còn lại… Tuy nhiên, mọi sự vẫn có thể bắt đầu lại dù muộn màng, chỉ cần Lã Thị Kim Oanh thực sự thấy mình cần phải sống tốt để trả nợ cho cuộc đời này
