Kỳ cuối: Giải pháp nào ngăn chặn, giảm thiểu tai nạn thương tâm

Tăng cường phạt nguội

Thời gian qua, Phòng CSGT Công an các địa phương ở miền Trung phối hợp Công an các xã, phường đẩy mạnh công tác tuyên truyền phổ biến Luật Đường sắt và các văn bản pháp luật có liên quan; đồng thời triển khai nhiều biện pháp thực hiện Quyết định 358/QĐ-TTg ngày 10/3/2020 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề án đảm bảo trật tự ATGT và xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt. Hàng loạt lối đi tự mở đã được đóng chắn bằng trụ bê tông, thế nhưng một số người dân thiếu ý thức chấp hành pháp luật, tháo dỡ rào chắn, tái lập lối đi tự mở qua đường sắt chỉ vì muốn rút ngắn thời gian và chặng đường đi lại mà không dự báo hiểm họa có thể xảy ra.

Sau các cuộc kiểm tra, khảo sát trung tuần tháng 4/2026, Trạm CSGT Tuy An thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk cùng Công ty CP Đường sắt Phú Khánh và Công an, chính quyền xã Tuy An Bắc, Ô Loan, Tuy An Nam lần lượt tiến hành đóng trụ bê tông rào chắn 11 lối đi tự mở qua các địa phương này và đang tiếp tục triển khai quyết liệt tại 29 lối đi tự mở ở các xã, phường còn lại.

Tại Khánh Hòa, hàng chục lối đi tự mở qua địa phận các phường Bắc Nha Trang, xã Phước Hậu, Thuận Bắc… đã và đang được CSGT phối hợp Công ty CP Đường sắt Phú Khánh, Công ty CP Đường sắt Thuận Hải cùng các địa phương rà soát, đóng chắn bằng trụ bê tông hoặc gia cố những nơi người dân nới rộng.

Bên cạnh đó, để ngăn chặn tình trạng vi phạm trật tự ATGT đường sắt, Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk, Khánh Hòa đã phân công nhiều tổ tuần tra kiểm soát khu vực có đường ngang và hành lang ATGT đường sắt để tuyên truyền, hướng dẫn người dân chấp hành pháp luật, trích xuất camera, kiên quyết xử lý nghiêm minh những trường hợp cố tình vi phạm.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Cục CSGT (Bộ Công an) và Công an các địa phương đã huy động hàng ngàn lượt CBCS thực hiện hàng trăm ca tuần tra, kiểm soát. Qua đó, phát hiện, nhiều trường hợp ô tô, xe máy dừng, đỗ xe trong hành lang ATGT đường sắt, vượt rào chắn đường ngang khi chắn đang dịch chuyển, khi đèn đỏ đã bật sáng…

Trong 9 tháng qua, Phòng CSGT Công an tỉnh Khánh Hòa đã lập biên bản 318 trường hợp vi phạm, xử phạt gần 251 triệu đồng, tước giấy phép lái xe có thời hạn 74 người vi phạm. Trong quý 1/2026, Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk cũng đã xử phạt 33 trường hợp gồm 32,1 triệu đồng, tước giấy phép lái xe có thời hạn 32 người vi phạm.

Trong gần 4 tháng đầu năm, Phòng CSGT Công an TP Huế xử lý hơn 550 trường hợp vi phạm đường sắt, dự kiến phạt tiền hơn 350 triệu đồng và tước giấy phép hàng chục trường hợp. Các lỗi vi phạm chủ yếu: không chấp hành hiệu lệnh của đèn tín hiệu khi vượt đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng, cần chắn chưa hạ tại đường ngang; dừng, đỗ xe không đúng quy định trong phạm vi an toàn đường sắt (dưới 5m tính từ ray gần nhất)… Điều đáng nói, nhiều lái xe cố tình vi phạm vì chủ quan cho rằng, tại hiện trường không có lực lượng chức năng giám sát. Tuy nhiên, qua trích xuất camera, các trường hợp vi phạm đều bị lực lượng chức năng xử lý phạt nguội.

Phát huy hiệu quả của mô hình tự quản

Thời gian qua, Cục CSGT - Bộ Công an, Phòng CSGT Công an TP Huế phối hợp với Công ty CP đường sắt Bình Trị Thiên thường xuyên tổ chức tuyên truyền, phổ biến pháp luật về bảo đảm trật tự an toàn giao thông cho học sinh của nhiều trường học trên địa bàn TP Huế.

Tại Trường THCS Thủy Dương ở phường Thanh Thủy, TP Huế, học sinh toàn trường được phổ biến quy định của Luật Đường sắt; các hành vi bị nghiêm cấm cũng như quy định về quyền và nghĩa vụ của công dân trong việc bảo vệ hành lang ATGT đường sắt; lưu ý về những hành vi vi phạm thường gặp, như: vượt rào chắn đường ngang khi chắn đang dịch chuyển; không chấp hành hiệu lệnh, chỉ dẫn của nhân viên gác đường ngang; vượt qua đường ngang khi đèn đỏ đã bật sáng; để vật liệu, hàng hóa trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình đường sắt...

Tương tự, tại Trường THCS Trần Phú ở phường Thuận Hóa, TP Huế, lực lượng chức năng đã tuyên truyền, phổ biến pháp luật và xây dựng “Mô hình tự quản về bảo đảm trật tự ATGT đường sắt”. Qua các buổi tuyên truyền đã giúp học sinh nắm vững các quy tắc tham gia giao thông khi qua nơi giao cắt giữa đường bộ với đường sắt, các hệ thống biển báo, đèn tín hiệu, các tình huống dễ gây TNGT trên đường sắt. Qua đó, nâng cao ý thức của học sinh trong việc chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về đảm bảo ATGT đường sắt.  

Cũng nằm trong những nỗ lực tích cực phòng ngừa, kéo giảm đến mức thấp nhất những vụ TNGT đường sắt thương tâm, từ tháng 3/2025, UBND xã An Phú – nay là phường Bình Kiến, tỉnh Đắk Lắk chủ động lập chắn gác đường sắt bán chuyên nghiệp tại lý trình km1189+00, giao cho lực lượng tham gia bảo vệ ANTT ở cơ sở đảm trách. Mỗi ngày đêm có 4 ca thường trực, mỗi ca 1 người đảm nhiệm trong 6 giờ, mỗi người được chi trả tiền lương 5 triệu đồng/tháng từ nguồn ngân sách đia phương.

Công ty CP Đường sắt Phú Khánh hướng dẫn nghiệp vụ, cung cấp thông tin thời gian tàu lửa vận hành, điện thoại, chuông điện, đèn tín hiệu… Đây cũng là chắn gác đường sắt bán chuyên nghiệp đầu tiên ở Đắk Lắk do địa phương tự xây lắp, phân công người thực hiện.

Theo Đại tá Lê Quang Dũng, Phó Giám đốc Công an tỉnh Khánh Hòa và Trung tá Phạm Ngọc Lam, Trưởng Trạm CSGT Tuy An thuộc Phòng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk, việc xử phạt hành chính là biện pháp cấp thiết, nhưng để ngăn chặn, giảm thiểu TNGT đường sắt cần phải có những giải pháp căn cơ. Bên cạnh việc tiếp tục đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng đến các khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp để nâng cao nhận thức chấp hành nghiêm túc các quy định của pháp luật về giao thông đường sắt, cấp ủy, chính quyền các xã, phường có đường sắt đi qua cần phải huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc thật sự quyết liệt, thường xuyên giám sát, không để phát sinh hoặc tái lập lối đi tự mở băng qua đường sắt.

Trước thực trạng, gần như năm nào trên địa bàn TP Huế cũng ghi nhận các vụ TNGT đường sắt gây thiệt hại về người và tài sản đã đặt ra yêu cầu cấp bách cần có những giải pháp căn cơ, đồng bộ, thay vì chỉ dừng lại ở tuyên truyền hoặc rào chắn các đường ngang băng đường sắt một cách tạm thời.

Từ thực tế này, UBND TP Huế cùng các sở, ngành liên quan đã rà soát, đề xuất Bộ Xây dựng xây dựng 5 hầm chui và 4 đường ngang và hình thành khoảng 20 tuyến đường gom dài gần 12km để kết nối các hầm chui và đường ngang trên toàn tuyến đi qua địa bàn TP Huế. Những tuyến đường này sẽ được bố trí chắn gác hoặc hệ thống cảnh báo tự động, cần chắn tự động, góp phần nâng cao mức độ an toàn. Mục tiêu là từng bước xóa bỏ tất cả các lối đi tự mở, giảm thiểu TNGT, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân lưu thông khi băng qua đường sắt an toàn.

Trạm CSGT Phú Lộc thuộc Phòng CSGT Công an TP Huế khuyến cáo, mỗi người dân khi tham gia giao thông cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; tuyệt đối tuân thủ tín hiệu đèn, rào chắn tại các điểm giao cắt đường sắt; quan sát kỹ trước khi đi qua và không cố tình vượt qua khi tàu đang đến gần. Việc chấp hành nghiêm các quy định không chỉ bảo đảm an toàn cho bản thân mà còn góp phần giữ gìn trật tự ATGT cho toàn xã hội. Mọi hành vi vi phạm đều có thể bị phát hiện thông qua hệ thống camera giám sát và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật.