Báo cáo của UBND TP Hồ Chí Minh cho thấy, năm 2011, tổng sản phẩm nội địa (GDP) trên địa bàn ước đạt 514.635 tỷ đồng, tăng 10,3% so với năm 2010. TP Hồ Chí Minh đang hướng tới mức thu nhập bình quân đầu người 3.600 USD vào năm 2012. Với con số hơn 514 nghìn tỷ đồng (tương đương 24,4 tỷ USD), GDP của TP Hồ Chí Minh bằng 20,5% GDP cả nước (GDP cả nước năm 2011 ước đạt 119 tỷ USD). Như vậy, TP Hồ Chí Minh tiếp tục là đầu tàu kinh tế trong hiện tại và tương lai dài.
So sánh với Hà Nội, thành phố hiện có diện tích gấp gần 1,6 lần TP Hồ Chí Minh, số dân chỉ kém chưa đến 1 triệu người nhưng tiềm lực kinh tế rõ ràng có nhiều điều suy ngẫm. Tổng sản phẩm nội địa của Hà Nội năm nay ước đạt gần 81 nghìn tỷ đồng, tức chỉ bằng 15,6% GDP của TP Hồ Chí Minh. Thu nhập bình quân của TP Hồ Chí Minh cao hơn bình quân cả nước khoảng 2,5 lần, Hà Nội hơn 1,4 lần (bình quân cả nước hiện là 1.300 USD).
Về thu nhập bình quân đầu người, cả nước hẳn phải "ngả mũ chào" Bà Rịa - Vũng Tàu. Địa phương gắn với vựa dầu mỏ thu nhập đầu người năm ngoái đã đạt 5.800 USD, cao hơn 5 lần bình quân cả nước và cao gần gấp đôi TP Hồ Chí Minh. Đặc biệt, nếu như TP Hồ Chí Minh chỉ khiêm tốn đặt mức thu nhập bình quân đầu người đến năm 2015 là 4.800 USD, Hà Nội là 70 triệu đồng (khoảng 3.300 USD) thì Bà Rịa - Vũng Tàu đã mạnh dạn đặt chỉ tiêu tới 11.500 USD, nếu tính cả dầu thô là 15.000 USD.
TP Hồ Chí Minh, Bà Rịa - Vũng Tàu, Hà Nội là những địa phương dẫn đầu cả nước về tổng sản phẩm nội địa và top đầu về thu nhập đầu người. Mức tăng trưởng GDP của Hà Nội, TP Hồ Chí Minh năm 2011 tương đương nhau và đều trên 10%. Mức tăng đó là tích cực và đã cao gấp rưỡi so mức tăng chung của cả nước. Thế nhưng, với bước đi tốc độ như nhau, trong khi tiềm lực thành phố phía Nam đã gấp hơn 6 lần Thủ đô Hà Nội, vậy phải mất mấy chục năm nữa Hà Nội mới đạt ngưỡng của TP Hồ Chí Minh hiện nay? Rõ ràng khoảng cách ấy quá lớn.
63 tỉnh, thành phố, mỗi địa phương có đặc điểm khác nhau để thúc đẩy tăng trưởng. Câu lạc bộ 1.000 tỷ đề ra mấy năm trước giờ cũng đã lạc hậu so xu thế phát triển mạnh ở các tỉnh có lợi thế như Quảng Ninh, Lạng Sơn, Bình Dương, Đồng Nai… Thế nhưng, với những tỉnh vùng cao như Hà Giang, Lai Châu, Sơn La, Yên Bái, Bắc Kạn…, tiềm lực thiếu hụt nhiều bề, rõ ràng quá trình phát triển phải dựa vào lợi thế của các địa phương khác. Sự san sẻ ấy cũng thể hiện tính bền vững giữa các vùng, miền và khi những vùng kinh tế đầu tàu mạnh, tất sẽ thúc đẩy các "toa tàu" khác vượt lên chính mình.
Với Hà Nội, tìm bước đột phá vẫn là câu hỏi lớn. Rất nhiều ưu tiên đang dành cho Thủ đô, tuy nhiên sức bật một nền kinh tế không hẳn chỉ ở sự ưu tiên tài chính. GDP chỉ có 3,8 tỷ USD nhưng chi cho kế hoạch giao thông đến 2015 đã 7 tỷ USD (ban đầu dự tính tới 13 tỷ USD).
Khi soạn dự án Luật Thủ đô, các nhà soạn thảo đã đặt bút ghi những dòng như: "Thủ đô được sử dụng toàn bộ khoản thu ngân sách Trung ương vượt dự toán, trừ các khoản thu thuế giá trị gia tăng hàng nhập khẩu, chênh lệch thu, chi của Ngân hàng Nhà nước...". Chính vì sự ưu tiên vượt trội này khiến nhiều địa phương thấy… chạnh lòng, và có lẽ đó cũng là một trong các lý do khiến dự luật này tới nay vẫn bị Quốc hội gác lại
