Kiến trúc sư Nguyễn Nga và dấu ấn "Ngôi nhà nghệ thuật"

Festival cầu Long Biên 2010 đã thực sự để lại một dấu ấn trong lòng người dân cả nước và cả bạn bè thế giới. Cây cầu Long Biên với chiều dài lịch sử hàng trăm năm tuổi đã thực sự được đánh thức, trở thành điểm nhấn của nhiều hoạt động nghệ thuật trên cây cầu lịch sử này. Và, người có ý tưởng khởi xướng sự kiện này là một Việt kiều người Pháp, bà Nguyễn Nga…

Từ Ngôi nhà nghệ thuật (Maison des Arts)...

Ngôi nhà nghệ thuật (Maison des Arts) ở địa chỉ 31A - Văn Miếu được sáng lập bởi bà Nguyễn Nga - một kiến trúc sư ngành Quy hoạch Đô thị, bằng tầm mắt của một nhà chuyên môn, đã đưa nơi ấy trở nên một địa chỉ văn học nghệ thuật quen thuộc của Thủ đô Hà Nội. Phố Văn Miếu có Quốc Tử Giám - trường đại học đầu tiên của Việt Nam, một địa chỉ khoa bảng của quá khứ được kết nối qua Ngôi nhà nghệ thuật để giới thiệu văn hóa Việt Nam đến bạn bè thế giới.

Sang Pháp từ khi còn trẻ, nhưng chất giọng Hà Nội của bà Nguyễn Nga không hề thay đổi. Kiến trúc là nghề của bố, kết hợp sự đam mê văn học nghệ thuật bắt nguồn từ người mẹ - một người phụ nữ vùng kinh Bắc đã truyền lại cho con gái một tâm hồn yêu văn học nghệ thuật. Chính vì thế mà mặc dù xa quê từ nhỏ, nhưng lúc nào bà cũng nhớ tới quê hương - Tổ quốc.

Đến với Ngôi nhà nghệ thuật, ta sẽ thấy một không gian đầy chất nghệ thuật. Bà Nguyễn Nga tâm sự: Ban đầu khi có ý tưởng, bà về Việt Nam tìm địa điểm. Và thật may mắn, ngôi nhà 31A Văn Miếu khi đó cũng là của một người Việt Nam đang định cư ở nước ngoài cho thuê lại. Khi đến xem ngôi nhà, bằng con mắt tinh tường của một kiến trúc sư cùng sự cảm nhận tinh tế của một người có con mắt nghệ thuật, bà đã nhận thấy đây là một vị trí rất thích hợp để làm nghệ thuật.

Căn nhà ở ngay mặt phố Văn Miếu, có 5 tầng và chiếc cầu thang gỗ giữa nhà, theo bà, đó là xương sống của ngôi nhà, cũng là tâm của các hoạt động nghệ thuật. Đặc biệt, đứng trên tầng thượng, nhìn ra xung quanh sẽ thấy toàn cảnh Văn Miếu - Quốc Tử Giám trang nghiêm, rêu phong mà trầm mặc.

Địa chỉ 31A Văn Miếu sau khi được cải tạo và sửa sang đã là địa chỉ nổi tiếng đối với các văn nghệ sĩ cũng như du khách quốc tế và đã được giới thiệu trong hầu hết các cuốn sách hướng dẫn du lịch. Hằng tháng ở đây thường xuyên diễn ra các triển lãm, các buổi tọa đàm về văn học nghệ thuật, các buổi hát ca trù, chầu văn, quan họ...

Tôi còn nhớ một lần chúng tôi đến xem cuộc triển lãm đã gây được tiếng vang rất lớn trưng bày những bức ảnh của các nghệ sĩ chụp về vụ sập nhịp dẫn cầu Cần Thơ cách đây vài năm: những bức ảnh của những em bé thơ ngây mất bố, những ánh mắt thất thần của những công nhân luyện thép. Ngoài sự tham gia của các nghệ sĩ trong nước, còn có sự tham gia của các nghệ sĩ quốc tế như Juxtin Maxon, Justin Mott... Lần đầu tiên đến với Ngôi nhà nghệ thuật, chúng tôi cảm nhận rất rõ không khí ở nơi đây thực sự là một ngôi nhà của các loại hình nghệ thuật: hội họa, nhiếp ảnh, điêu khắc, văn học, thi ca, âm nhạc... từ truyền thống đến đương đại, tạo cho người xem cảm giác đầy thú vị và ấn tượng.

Ngôi nhà nghệ thuật cũng chính là nơi diễn ra các sự kiện độc đáo như trình diễn thư pháp vũ hội chữ, biểu diễn nhạc cổ truyền, giao lưu với các nhà văn, hay nghệ thuật thưởng thức trà đạo... Không chỉ đơn thuần là một địa chỉ sinh hoạt văn học nghệ thuật, mang nghệ thuật đến với công chúng mà đây còn là cầu nối của những tấm lòng nhân ái, giúp đỡ những trẻ em, những con người thiệt thòi trong xã hội.

Kiến trúc sư Nguyễn Nga và dấu ấn "Ngôi nhà nghệ thuật" ảnh 1
Một góc ngôi nhà nghệ thuật.

Ngày 7/5/2010, tại Ngôi nhà nghệ thuật cũng diễn ra một sự kiện đặc biệt quan trọng: Đó là cuộc hội ngộ âm nhạc và hội họa vì nạn nhân chất độc da cam. Trong sự kiện này những em bé nạn nhân chất độc da cam tham gia với các nhạc sĩ guitar Jazz người Pháp như Marc Behin và các họa sĩ Việt Nam cùng sáng tác tranh với các em. Số tiền bán đấu giá tranh được gửi cho Quỹ Nạn nhân chất độc da cam. Đây là những hoạt động mang tính chất nhân đạo của Ngôi nhà nghệ thuật cũng chính là của bà Nguyễn Nga. Theo thống kê, chỉ trong vòng 5 năm, đã có gần 100 cuộc triển lãm và sự kiện nghệ thuật, cùng hơn 200 họa sĩ nhiều thế hệ, Việt Nam và quốc tế đã có cơ hội trưng bày tác phẩm của mình tại đây.

...Đến dự án cải tạo cầu Long Biên

Hai kì Festival cầu Long Biên với tên gọi: Ký ức cầu Long Biên (2009) và Cầu rồng kể chuyện nghìn năm (2010) với nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật trên cây cầu lịch sử đã đánh thức kí ức hào hùng của người Hà Nội, tái hiện lịch sử hàng nghìn năm của dân tộc đã cho người dân được thưởng thức rất nhiều hoạt động hết sức ý nghĩa, mà theo tiêu chí của bà Nguyễn Nga, mỗi người dân, từ những người thiệt thòi nhất cũng được tiếp cận với nghệ thuật, văn hóa, được hưởng không khí của một ngày hội lớn.

Mới đây nhất, cũng tại Ngôi nhà nghệ thuật 31A Văn Miếu đã diễn ra tọa đàm và hội thảo về dự án cải tạo, bảo tồn, phát triển cầu Long Biên và khu vực quanh cầu với sự tham gia của các chuyên gia trong nhiều lĩnh vực như giao thông, kiến trúc, Hiệp hội Làng nghề Hà Nội, Hội Phát triển và Quy hoạch đô thị Hà Nội, Ban Quản lý phố cổ, các nhà văn hóa, nhà sử học cùng các nghệ sĩ, những người yêu Hà Nội…

Kiến trúc sư Nguyễn Nga và dấu ấn "Ngôi nhà nghệ thuật" ảnh 2
KTS Nguyễn Nga.

Theo dự án này, cầu Long Biên có tham vọng được biết đến như một bảo tàng lịch sử cận đại dài nhất thế giới. Giữa không gian của trời và nước, một cây cầu bắc ngang dòng sông Hồng dài 1.682m đem đến một điểm nhìn tuyệt đẹp ra hai bờ sông mới được cải tạo. Một không gian lớn sẽ được xây dựng dựa trên cấu trúc của cầu Long Biên để triển lãm tàu hỏa hơi nước cổ, và các toa tàu cổ trở thành các quán café và nhà hàng. Những nhịp cầu sẽ được bao phủ bởi những tấm kính trong suốt - chi tiết này mang lại một vẻ đẹp mới đồng thời vẫn giữ gìn nguyên vẹn cấu trúc của công trình. Con đường ray ở chính giữa trở thành một không gian mới dành riêng cho những hoạt động văn hóa sáng tạo.

Được cải tạo và thiết kế thành một bảo tàng cổ vật, tháp nước Hàng Đậu sẽ trưng bày các tác phẩm từ những bộ sưu tập cá nhân độc đáo và phong phú.

Theo phát biểu của các chuyên gia tham gia tọa đàm, nhiều ý kiến đã tán thành ý tưởng này, và có đánh giá ý tưởng rất lãng mạn và táo bạo. Bà Nguyễn Nga khẳng định rằng, dự án hoàn toàn khả thi. Với kinh nghiệm của một kiến trúc sư nhiều năm làm việc ở Pháp, bà học được phương pháp bảo vệ di tích và phát triển du lịch của Pháp, một đất nước có những công trình kiến trúc độc đáo. Bà cũng khẳng định: để dự án được sớm thực hiện, rất cần sự đồng ý của thành phố, sự giúp đỡ của các ban, ngành, các tổ chức và các doanh nghiệp cùng sự đồng lòng của tất cả những người yêu Hà Nội, yêu cây cầu Long Biên, một cây cầu mang trên mình bao nhiêu giá trị văn hóa, lịch sử.

Khi trò chuyện với bà Nguyễn Nga, nhận thấy sự tâm huyết và quyết tâm của bà với siêu dự án này, tôi tin rằng nó có thể trở thành hiện thực, tất nhiên là cần có sự đồng ý, giúp đỡ của các ban, ngành của cả Trung ương và Hà Nội.

Tôi cũng cảm nhận được sự nhiệt huyết của bà với sự nghiệp văn hóa nghệ thuật khi nghe bà khẳng định: Dù Ngôi nhà nghệ thuật có phải rời khỏi địa chỉ 31A Văn Miếu tới bất cứ một địa chỉ mới nào thì mô hình quảng bá nghệ thuật, lưu giữ tinh hoa văn hóa Việt của Ngôi nhà nghệ thuật vẫn luôn luôn tồn tại. Với tâm huyết dành cho văn học và nghệ thuật của bà, tôi kì vọng vào Ngôi nhà nghệ thuật tại địa chỉ mới: 22A Hai Bà Trưng, Hà Nội sẽ nhanh chóng nổi tiếng với các văn nghệ sĩ trong nước và quốc tế. Một địa chỉ văn hóa nghệ thuật không thể bỏ qua khi đến thăm Thủ đô Hà Nội.

Và du khách quốc tế sẽ biết đến Ngôi nhà nghệ thuật 22A Hai Bà Trưng như đã từng biết đến địa chỉ 31A Văn Miếu

Ngô Thị Chuyên

Các tin khác

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

“Sáng mãi tên Người” – chương trình nghệ thuật giàu cảm xúc về Chủ tịch Hồ Chí Minh

Tối 19/5, chương trình nghệ thuật chính luận “Sáng mãi tên Người” đã diễn ra tại Trung tâm Nghệ thuật Âu Cơ, Hà Nội. Đây là sự kiện do Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch chủ trì, Báo Văn hóa phối hợp với các đơn vị liên quan tổ chức nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2026).

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Phạt nặng, xử lý hình sự để lập lại trật tự trong thực thi bản quyền

Những ngày này, thông tin một loạt “ông lớn” bị khởi tố vì xâm phạm bản quyền vẫn là chủ đề “nóng” trên rất nhiều diễn đàn. Hàng loạt nghệ sĩ nổi tiếng cũng lên tiếng, bày tỏ sự bức xúc vì bị xâm phạm bản quyền thời gian qua. Không ít người bày tỏ kỳ vọng, biện pháp xử lý hình sự sẽ đủ sức răn đe để ngăn chặn vi phạm bản quyền.

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhiều hoạt động ý nghĩa kỷ niệm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh

Nhân Kỷ niệm 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 - 19/5/2026), 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 - 5/6/2026) và 50 năm Thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh, tại TP Hồ Chí Minh diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, triển lãm ý nghĩa.

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026

Tối 17/5, tại Nhà hát TP Hồ Chí Minh đã diễn ra Lễ khai mạc Cuộc thi tài năng diễn viên cải lương toàn quốc năm 2026. Chương trình do Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phối hợp với Sở Văn hóa và Thể thao TP Hồ Chí Minh, Hội Nghệ sĩ Sân khấu Việt Nam cùng các đơn vị liên quan tổ chức.

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Khởi dựng vở kịch đặc biệt về lực lượng An ninh nhân dân

Hội tụ những gương mặt “thương hiệu” của Nhà hát Kịch CAND, vở kịch nói “Cờ tàn” (tên gọi khác là “Dòng sông khuất”) chính thức khởi công vào ngày 18/5. Đây cũng là tác phẩm đặc biệt về được Nhà hát Kịch CAND đầu tư dàn dựng nhân dịp kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống lực lượng An ninh nhân dân.

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Công an Hà Nội: Hành trình đến ngôi vương

Chức vô địch của CLB Công an Hà Nội (CAHN) tại V.League mùa 2025/26 không chỉ gây ấn tượng bởi việc đăng quang sớm 3 vòng đấu, mà còn bởi cách thầy trò HLV Mano Polking chinh phục ngôi vương bằng bản lĩnh, sự ổn định và tinh thần tập thể của một đội bóng lớn.

Các VĐV hào hứng vào cuộc đua.

Hình ảnh đẹp về Hải Phòng qua các hoạt động văn hóa, thể thao nổi bật

Ngày 17/5, tại đảo Vũ Yên (TP Hải Phòng) đã diễn ra giải chạy “Hải Phòng Legacy Marathon 2026 - Dấu chân thành phố Cảng”, hoạt động nằm trong chuỗi các sự kiện chào mừng kỷ niệm 71 năm Ngày Giải phóng Hải Phòng (13/5/1955 – 13/5/2026) và 136 năm Ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890-19/5/2026).

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Sôi nổi Giải Pickleball lực lượng Cảnh sát kinh tế năm 2026

Giải đấu năm nay quy tụ hơn 80 vận động viên tranh tài ở hai nội dung đôi nam và đôi nam - nữ. Các trận đấu diễn ra sôi nổi, hấp dẫn với tinh thần đoàn kết, trung thực, cao thượng, cống hiến nhiều pha bóng đẹp mắt cho khán giả.

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Tái bản tác phẩm “Lịch sử nước ta” của Bác Hồ

Cuốn sách “Lịch sử nước ta” với 208 câu thơ lục bát giản dị của Chủ tịch Hồ Chí Minh được Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật tái bản với diện mạo mới, cùng hệ thống tranh minh họa sinh động, nhiều trang tô màu, giúp bạn đọc nhỏ tuổi vừa đọc, vừa khám phá lịch sử bằng trí tưởng tượng của riêng mình.

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup

U17 Việt Nam dừng bước tại tứ kết châu Á, HLV Cristiano Roland động viên học trò hướng tới World Cup



Sáng 17/5 theo giờ Việt Nam, đội tuyển U17 Việt Nam đã khép lại hành trình tại Vòng chung kết U17 châu Á 2026 sau thất bại 0-3 trước U17 Australia ở trận tứ kết. Dù không thể tiến sâu hơn, thầy trò HLV Cristiano Roland vẫn tạo nên cột mốc lịch sử khi lần đầu tiên giành quyền tham dự FIFA U17 World Cup 2026.

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

Nhà hát Kịch CAND “trình làng” 4 tác phẩm kịch ngắn

4 tác phẩm kịch ngắn: “Ngôi sao may mắn”; “30 phút sinh tử”; “Lớp học trên bản thung sa”; “Đằng sau sự hi sinh” được Nhà hát Kịch CAND biểu diễn tại Nhà hát Hồ Gươm vào tối 16/5. Đây cũng là thành quả sau quá trình tập huấn mới nhất của nhà hát nhằm nâng cao chất lượng chuyên môn của các nghệ sĩ, diễn viên trong đơn vị.

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Miền an nhiên giữa đại ngàn Tây Nguyên

Giữa những triền đồi lộng gió của vùng đất Đơn Dương, nơi mây trắng lững lờ trôi qua những cánh rừng thông xanh thẳm, Samten Hills Dalat hiện lên là một miền an yên giữa đại ngàn Tây Nguyên. Không ồn ào, không xô bồ như nhiều điểm du lịch khác của xứ lạnh, nơi đây mang đến cho du khách cảm giác như đang bước vào một thế giới khác, tĩnh tại, linh thiêng và đầy chất thơ.

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn gạo cội của điện ảnh Hồng Kông làm Trưởng Ban Giám khảo DANAFF IV

Đạo diễn Đỗ Kỳ Phong (Johnnie To) - nhà làm phim gạo cội và là người góp công lớn trong việc bảo tồn bản sắc điện ảnh xứ Cảng Thơm, đưa dòng phim thể loại của khu vực này hiện diện tại các liên hoan phim lớn trên thế giới như Cannes, Venice hay Berlin - sẽ làm Chủ tịch Ban giám khảo hạng mục Phim Châu Á dự thi tại Liên hoan phim Châu Á Đà Nẵng lần IV (DANAFF IV).

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ra mắt CNA Creative Arts: Tiên phong định hình ngành công nghiệp Nhạc kịch Việt Nam

Ngày 15/5, CNA Creative Arts chính thức ra mắt nhằm đáp ứng xu hướng thưởng thức nghệ thuật chất lượng cao và hưởng ứng chiến lược phát triển công nghiệp văn hóa quốc gia theo Nghị quyết 80/NQ-TW của Bộ Chính trị. Sự kiện đánh dấu bước đi tiên phong trong việc kiến tạo một hệ sinh thái sản xuất, đào tạo và phát triển nhạc kịch chuyên nghiệp mang đậm bản sắc Việt Nam.

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Từ U17 World Cup đến giấc mơ World Cup 2034

Chiến tích giành vé dự FIFA U17 World Cup 2026 mang đến niềm tự hào lớn cho bóng đá Việt Nam, nhưng phía sau cảm xúc ấy còn là một bài toán dài hạn cho tương lai. Từ một thế hệ cầu thủ trẻ giàu tiềm năng đến mục tiêu World Cup 2034 sẽ là hành trình kéo dài gần một thập kỷ, nơi tài năng chỉ mới là điểm khởi đầu. Điều quan trọng hơn cả là tạo ra một môi trường đủ tốt để những “viên ngọc thô” được trưởng thành, được thi đấu và đủ bản lĩnh tồn tại ở đỉnh cao bóng đá chuyên nghiệp.

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Khu trải nghiệm Lumora Hải Phòng: Giữ lại tuổi thơ giữa những khoảng xanh

Giữa nhịp sống đô thị ngày càng chật chội và sự phụ thuộc ngày một lớn vào thiết bị điện tử, nhiều gia đình ở Hải Phòng đang tìm đến những không gian trải nghiệm xanh để con trẻ được vận động, khám phá thiên nhiên. Ở Lumora, những đứa trẻ lội bùn bắt cá, tự tay hái rau, chạy chân trần trên cỏ, người lớn tìm lại cảm giác thư thái sau guồng quay công việc.