Chia sẻ tại Diễn đàn “Ngành Thuế và ngành Hải quan đồng hành cùng DN, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế hai con số” diễn ra sáng 8/10, Phó Cục trưởng Cục Thuế Mai Sơn cho biết trong công cuộc hiện đại hóa ngành thuế, cải cách thủ tục hành chính (TTHC) luôn được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Quan điểm chỉ đạo thống nhất là: TTHC chỉ thực sự được đơn giản hóa khi người dân và DN cảm nhận rõ sự giảm bớt về thời gian, chi phí và công sức thực hiện.
Để hiện thực hóa quan điểm thành hành động, ngành thuế đã tập trung rà soát toàn diện hệ thống quy định, thành phần hồ sơ và trình tự giải quyết. Trọng tâm cải cách là cắt giảm tối đa các giấy tờ không cần thiết, tăng cường khai thác dữ liệu dùng chung từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, hệ thống định danh VNeID và Cổng Dịch vụ công quốc gia. Nguyên tắc cốt lõi được áp dụng triệt để: Tuyệt đối không yêu cầu người dân, DN cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã cập nhật trên hệ thống.
Theo báo cáo công bố ngày 5/3/2026, đã có 228.651 người nộp thuế tại 34 tỉnh, thành phố tham gia đánh giá. Mức độ hài lòng chung đối với sự phục vụ của ngành thuế đạt 92,3%, vượt mục tiêu đề ra cho giai đoạn đến năm 2025 tại Chiến lược cải cách hệ thống thuế đến năm 2030. Tất cả các chỉ số thành phần – từ công tác hỗ trợ, giải quyết TTHC, thanh tra kiểm tra cho đến xử lý kiến nghị, khiếu nại – đều đạt trên 91%.
Kết quả khảo sát này là minh chứng rõ nét cho sự chuyển biến thực chất trong văn hóa phục vụ của ngành thuế, củng cố niềm tin vững chắc của cộng đồng DN vào bộ máy quản lý nhà nước.
Cùng với ngành thuế, hải quan cũng đang có những bước cải cách nhảy vọt mang lại hiệu quả thụ hưởng cho DN. Từ hoàn thiện Luật Hải quan, đồng bộ quy trình nghiệp vụ với công nghệ đến xử lý những vướng mắc trong phân loại mã hồ sơ, các trao đổi tại Diễn đàn cho thấy cải cách hải quan đang được đặt trong yêu cầu cao hơn: Tạo thuận lợi nhưng vẫn bảo đảm quản lý hiệu quả, nâng cao mức độ tuân thủ của DN.
Phó Cục trưởng Cục Hải quan Trần Đức Hùng nhấn mạnh định hướng đổi mới quản lý hải quan theo hướng lấy người dân, DN làm trung tâm, trong đó hoàn thiện thể chế, chuyển đổi số và tạo thuận lợi thương mại là ba trụ cột trọng tâm. Định hướng này được đặt trong bối cảnh quy mô hoạt động xuất nhập khẩu tiếp tục tăng nhanh...
Có thể thấy mỗi thủ tục thuế được cắt giảm, mỗi hồ sơ được giải quyết nhanh chóng chính là một “mũi tiêm kích thích” nâng cao năng lực cạnh tranh cho DN, tạo nền tảng vững chắc để đưa nền kinh tế Việt Nam bứt phá, hướng tới mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong giai đoạn mới.
Đánh giá về quá trình cải cách chính sách thuế, hải quan, Chủ tịch Hiệp hội các DN đầu tư nước ngoài (VAFIE) Nguyễn Anh Tuấn cho biết, nhiều thành viên Hiệp hội đánh giá cao nỗ lực của cơ quan thuế và hải quan trong cải cách chính sách cũng như tổ chức các hoạt động đối thoại với DN.
Theo ông Tuấn, tần suất các cuộc đối thoại về thuế, hải quan đã tăng mạnh trong những năm qua. Thông qua đối thoại, cơ quan hoạch định chính sách có thêm thông tin từ thực tế hoạt động của DN. Đây là cơ sở để tiếp tục hoàn thiện chính sách, giúp quy định khi được ban hành phù hợp hơn với thực tiễn. Từ góc nhìn cộng đồng DN có vốn đầu tư nước ngoài, ông Tuấn đề nghị cơ quan thuế và hải quan tạo điều kiện để DN, các hiệp hội tham gia sâu hơn vào quá trình hoạch định chính sách.
Nhìn nhận thêm từ góc độ DN và chuyên gia, Luật sư Nguyễn Văn Được, Tổng giám đốc Công ty TNHH Kế toán và Tư vấn thuế Trọng Tín đánh giá quá trình chuyển đổi của ngành thuế đang diễn ra tích cực trên nhiều phương diện, từ văn hóa ứng xử, cách thức thực hiện thủ tục hành chính đến ứng dụng khoa học công nghệ.
Đáng chú ý, theo vị chuyên gia này sự thay đổi không chỉ nằm ở thủ tục hay công nghệ mà còn thể hiện trong cách cơ quan quản lý tiếp cận quá trình xây dựng chính sách. Khi xuất hiện những vấn đề nóng hoặc những nội dung cần thay đổi, ý kiến của cộng đồng doanh nghiệp và chuyên gia được đưa ra nhiều hơn và được ban soạn thảo ghi nhận, tiếp thu…
Đánh giá cao những nỗ lực cải cách, hỗ trợ DN góp phần thúc đẩy tăng trưởng 2 con số, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho rằng chính sách thuế không chỉ nhằm bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước mà ngày càng được sử dụng như một công cụ để hỗ trợ sản xuất, kinh doanh, thúc đẩy đầu tư, đổi mới sáng tạo và nâng cao sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đối với lĩnh vực hải quan, quá trình cải cách, hiện đại hóa được triển khai liên tục, với mục tiêu tạo thuận lợi thương mại và nâng cao hiệu quả quản lý thông qua cải cách đơn giản hóa quy trình, thủ tục, ứng dụng công nghệ, là ngành sớm nhất triển khai quản lý rủi ro.
Hải quan ngày nay không chỉ thực hiện chức năng quản lý nhà nước đối với lượng hàng hóa xuất nhập khẩu sẽ sớm chạm mốc 1.000 tỷ USD, mà còn tác động trực tiếp đến thời gian, chi phí và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu của DN.
Những kết quả đó góp phần quan trọng giảm thời gian, chi phí tuân thủ, nâng cao tính minh bạch, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh và tạo thêm niềm tin cho cộng đồng DN.
“Với tinh thần lấy người dân và DN làm trung tâm phục vụ, ngành thuế và hải quan đang nỗ lực tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn nữa, hành động quyết liệt hơn nữa, lấy hiệu quả thực tế và sự phát triển của DN làm một trong những thước đo quan trọng của công tác quản lý”, Thứ trưởng Bộ Tài chính nhấn mạnh.
