Được Quốc hội bầu vào vị trí Viện trưởng VKSND tối cao sau khi người tiền nhiệm là ông Trần Quốc Vượng chuyển sang công tác khác, đây là lần đầu tiên Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình đăng đàn trả lời chất vấn tại Quốc hội.
Trưởng thành từ hoạt động điều tra, Cục trưởng, rồi Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Cảnh sát, nay đứng đầu VKSND tối cao, ông Hòa Bình cho thấy sự tự tin trong hoạt động tố tụng, không ngại đụng những câu hỏi khó, kể cả các viện dẫn có tính nghiệp vụ trong thực tiễn điều tra, truy tố, xét xử... Bởi vậy, dù cách trả lời chưa thể làm “tăng nhiệt” để tạo sự hấp dẫn trong hỏi đáp tại nghị trường như mong đợi, nhưng trong kỳ “ra mắt” đầu tiên, ít nhiều cũng đem lại sự hài lòng với phong thái mới.
Về vai trò của CQĐT trong VKSND, có chất vấn cho rằng sự thể hiện cơ quan này là “mờ nhạt”. Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình giải thích, CQĐT của VKS được giao điều tra vụ án vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tư pháp. Trong mấy năm qua, số vụ án diện này có năm tăng, có đến 62% số vụ và 54% bị can phạm tội tham nhũng như nhận hối lộ, tham ô, cố ý làm trái... “Như vậy, hoạt động của CQĐT trong VKS có hiệu quả, VKS có khả năng phát hiện sai phạm ở các giai đoạn tố tụng” - ông Bình nói.
Chuyện án treo trong xử tội phạm tham nhũng nhiều, từng được Chánh án TAND tối cao giải thích, lần này đến lượt Viện trưởng. Đại biểu Đỗ Thị Hoàng (Quảng Ninh) cho rằng việc tuyên án treo nhiều gây hoài nghi về tính nghiêm minh của pháp luật, kiểu giơ cao đánh khẽ. Ngành kiểm sát có biện pháp gì để chấn chỉnh? Ông Bình thừa nhận, án kinh tế nhiều và xử treo cũng nhiều, thực tế đó tạo ra suy nghĩ là chưa quyết tâm chống tội phạm kinh tế. Ông viện dẫn, tỷ lệ án treo với tội phạm kinh tế và tham nhũng là 30%, cao hơn các loại khác đang ở mức 21%.
Tại sao như vậy? Viện trưởng giải thích, với các vụ án kinh tế, “do chính sách hình sự chú trọng phải thu hồi tài sản chiếm đoạt trái phép nên khi đã khắc phục hậu quả tịch thu tiền tài sản, hàng hóa thì yêu cầu phạt tù không đặt ra cao”. Với án tham nhũng, mặc dù cũng thừa nhận là số lượng án treo cao, song ông Bình cũng cho rằng, việc vận dụng là có cơ sở. Chẳng hạn, qua xem xét kháng nghị 39 trường hợp án treo do cấp dưới xử, tòa chấp nhận 26 trường hợp, còn lại đang xem xét.
Tuy nhiên, qua kiểm tra việc vận dụng các quy định pháp luật trong xét xử án kinh tế, tham nhũng, VKSND tối cao cũng phát hiện một số nơi, các cấp tòa áp dụng chưa đúng. Theo quy định của luật thì án tham nhũng có nhiều tình tiết có thể vận dụng xử nhẹ dưới khung. Nhưng, hai tình tiết không được vận dụng để giảm nhẹ là “có nhân thân tốt” và “phạm tội lần đầu”. Nếu áp dụng như vậy để giảm nhẹ là không đúng. Theo Viện trưởng, với tham nhũng phải là người có chức vụ, quyền hạn, do đó không có trường hợp tham nhũng bị xử phạt, rồi lại tiếp tục được làm lãnh đạo để tái phạm nên không vận dụng tình tiết phạm tội lần đầu. Nếu vận dụng “phạm tội lần đầu” thì hầu như bị cáo nào tham nhũng khi xét xử cũng là lần đầu.
Nhiều chất vấn cũng đặt vấn đề án kinh tế, tham nhũng tồn đọng, xử chậm kéo dài. Về vấn đề này, Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình cho hay, một trong những nguyên nhân là rất nhiều vụ phải phụ thuộc vào giám định tài chính, công trình xây dựng, đây là vấn đề rất khó khăn. Đây cũng là loại án phức tạp, thủ đoạn phạm tội tinh vi, việc giám định kéo dài...
Chiều nay, phiên chất vấn cuối cùng, Quốc hội chất vấn Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc.
| Một số cơ quan giám định có biểu hiện né tránh Trả lời bổ sung nội dung chất vấn Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình về một số vấn đề liên quan công tác của cơ quan tiến hành tố tụng sáng nay, Bộ trưởng Bộ Công an Trần Đại Quang cũng đề cập nguyên nhân tiến độ điều tra, xử lý án tham nhũng, kinh tế kéo dài. Theo Bộ trưởng, đối tượng có chức vụ quyền hạn có nhiều thủ đoạn che giấu, xóa chứng cứ, đối phó cơ quan điều tra. Việc phát hiện loại án này thường chậm nên CQĐT khó khăn trong thu thập chứng cứ. Tán đồng quan điểm của Viện trưởng Nguyễn Hòa Bình, Bộ trưởng cũng khẳng định khâu giám định kéo dài và chi phí chi cho giám định lại khá lớn, trong khi một số cơ quan trưng cầu giám định “cũng có biểu hiện né tránh”. Về vấn đề thi hành án tử hình, Bộ trưởng Trần Đại Quang cho hay, hiện đã khẩn trương triển khai hình thức tiêm thuốc độc và xây dựng 5 cơ sở để thi hành. Bộ cũng đã ban hành quy trình, đồng thời tập huấn cho đội ngũ thi hành án hình sự đối với Công an nhân dân, Quân đội nhân dân. Khó khăn hiện nay là chưa có thuốc độc để thi hành án vì phải nhập ở nước ngoài, Bộ đã kiến nghị Chính phủ ban hành Nghị định sử dụng thuốc sản xuất trong nước (sẽ có hiệu lực từ ngày 27/6/2013). |
