Giải trình trước Quốc hội về việc tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Giám định tư pháp sáng 29/5, Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện mặc dù đưa ra hai phương án nhưng cách giải trình cho thấy rõ việc “hướng lái” đại biểu Quốc hội vào phương án 1 khi lập luận ưu điểm của phương án này và lộ trình thực hiện (phương án 1 là bỏ giám định pháp y Công an cấp tỉnh, thành phố, chỉ thành lập trung tâm pháp y tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương (thuộc Sở Y tế). Tuy nhiên, việc “hướng lái” nói trên không nhận được sự ủng hộ của đa số đại biểu Quốc hội khi hầu hết ý kiến phát biểu tại phiên thảo luận đều “bác” lại dự án, cho rằng ban soạn thảo và Ủy ban thẩm tra đã vội vàng, nôn nóng khi thực hiện việc hợp nhất mô hình giám định pháp y địa phương. Với cơ sở lý luận và thực tiễn, không có lý do để bỏ giám định pháp y Công an tỉnh, thành phố.
Công an đang làm tốt, sao lại chuyển?
“Giám định tư pháp là hoạt động rất quan trọng của hoạt động tố tụng. Tôi đề nghị giữ nguyên tổ chức pháp y thuộc Công an tỉnh, thành phố và kiện toàn chính quy, hiện đại hơn nữa…” - đại biểu Huỳnh Thế Kỷ (Ninh Thuận) nêu ý kiến. Ông Kỷ phân tích, thực tế đã chứng minh, giám định pháp y thuộc lực lượng Công an đã góp phần phá nhiều vụ án quan trọng, giám định viên pháp y Công an được Bộ chủ quản rất quan tâm, đã và đang thực hiện rất tốt nhiệm vụ của mình. Họ là những sĩ quan Công an có tính kỷ luật cao, cơ động nhanh, bất cứ lúc nào có yêu cầu là sẵn sàng lên đường...
Ông Kỷ tỏ ra lo lắng với cách làm vội vàng của ban soạn thảo. Hiện một số Công an tỉnh không có giám định pháp y đã rất khó khăn trong hoạt động điều tra tố tụng. Mỗi vụ án xảy ra phải tổ chức bảo vệ hiện trường, nếu chờ vài ngày mới có giám định viên y tế tới thì hiện trường đã xáo trộn, thay đổi bởi thời tiết, môi trường không còn tính nguyên vẹn, không đảm bảo tính khách quan của vụ việc. Hơn 50 năm qua, pháp y Công an đã phát huy rất tốt hiệu quả công tác này. Ông Kỷ nêu dẫn chứng, 49 UBND các tỉnh, thành phố cũng đề nghị giữ nguyên pháp y trong Công an, không nên gây xáo trộn làm ảnh hưởng đến hoạt động tố tụng.
Tán thành quan điểm, đại biểu Đặng Công Lý (Bình Định) giải thích, giám định pháp y là bổ trợ hoạt động tư pháp, gồm pháp y, pháp y tâm thần và kỹ thuật hình sự. Thực tế thời gian qua, trong các vụ án việc giám định pháp y không chỉ làm rõ nguyên nhân chết mà còn xác định cơ chế hình thành… cần nhiều lực lượng như giám định vân tay, súng đạn… phải làm nhanh để đáp ứng được yêu cầu phá án.
Ông Lý đánh giá, về vấn đề này pháp y Công an đã đáp ứng rất tốt, để lực lượng này thuộc lực lượng Công an là phù hợp. Rất đồng tình với ý kiến đại biểu Huỳnh Thế Kỷ (Ninh Thuận), Hòa thượng Thích Thanh Quyết (Quảng Ninh) cho rằng, phòng kỹ thuật hình sự Công an các tỉnh, thành phố với đội ngũ giám định pháp y đang hoạt động tốt, bản lĩnh, vững vàng về chuyên môn thì cớ gì mà lại bỏ đi. Nếu chuyển sang ngành Y tế là phải trải qua một thời gian dài cũng không đáp ứng được. “Vì công việc này thuộc tâm huyết của các chiến sĩ Công an rồi, có lệnh là lên đường làm nhiệm vụ, nhiều nước trên thế giới cũng làm như vậy” - ông lý giải.
Y tế hãy cứ “điềm đạm”
Theo cách nói của Hòa thượng Thích Thanh Quyết thì “ngành Y tế hãy cứ “điềm đạm”, chuyển pháp y Công an tỉnh sang trung tâm y tế là khó. Để tránh “vừa đá bóng vừa thổi còi” thì không lý gì phải gộp. Trước hết, ngành Y tế hãy cứ làm tốt chức năng của mình, khám chữa bệnh cho nhân dân.
Không đồng tình với phương án đưa giám định pháp y về trung tâm y tế, đại biểu Mã Điền Cư (Quảng Ngãi) cho rằng, trong thời kỳ hiện nay, một số nơi giám định pháp y Y tế chưa được kiện toàn, không thể “ôm” cả việc của Công an.
Cũng có không ít đại biểu còn băn khoăn lo lắng như đại biểu Trương Thái Hiền (Kiên Giang): “Thực tế cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm ngày một tinh vi. Mặc dù lực lượng pháp y ngành Y tế đào tạo chuyên sâu, chuyên ngành, nhưng cũng còn một số bác sĩ không chuyên tâm. Mà pháp y gắn với mổ tử thi, khó khăn gian khổ vất vả vô cùng khi phải trèo đèo lội suối tới những vùng sâu vùng xa. Vì vậy để chuyển sang ngành Y tế thì cần phải có lộ trình”.
Thẳng thắn, ngắn gọn trong lối diễn giải, đại biểu Nguyễn Thái Học (Phú Yên) nhấn mạnh, hãy để giám định pháp y ở Công an tỉnh, còn ngành Y tế vừa thiếu, vừa yếu, “đưa sang đó làm gì”!
Cùng đồng tình như vậy, đại biểu Đào Thị Xuân Lan (Hưng Yên) nêu quan điểm, sau khi kết thúc kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XIII, bà đã cùng đoàn khảo sát đi một số địa phương về mô hình tổ chức pháp y, thì thấy lực lượng giám định pháp y ở Công an một số tỉnh phát huy rất hiệu quả. Bà Lan bày tỏ, thực tế cho thấy Y tế rất khó đảm đương nhiệm vụ này. Việc tồn tại 2 tổ chức giám định pháp y ở tỉnh là một thực tế, khó có thể thay thế. Và chọn phương án thuộc lực lượng Công an là phù hợp.
Buổi chiều, Quốc hội thảo luận ở hội trường dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật.
| Công an đảm trách, không có gì phải lo lắng! Có ý kiến cho rằng, dư luận còn lo lắng về sự khách quan trong điều tra, giám định cũng là Công an, mà điều tra cũng là Công an. Tôi cho rằng, để giám định pháp y ở phòng kỹ thuật hình sự là hoàn toàn hợp lý, không phải âu lo gì bởi tất cả các giám định viên tư pháp nếu cung cấp kết quả sai thì phải chịu trách nhiệm trước pháp luật. Họ hoạt động có sự giám sát của các đơn vị chức năng, hoàn toàn độc lập với cơ quan điều tra. Hơn nữa, trong Công an đội ngũ này hoạt động có hiệu quả cao mà ngành Y tế chưa có được (ngành Y tế chủ yếu tập trung giải phẫu bệnh). Ngành Y tế hãy lo chăm sóc sức khỏe nhân dân cho tốt Giao nhiệm vụ giám định pháp y cho Công an là tối ưu nhất. Ngành Y tế cần tập trung trị bệnh cứu người, hiện tại thì y tế cũng đã quá tải rồi. Nhiệm vụ chính là chăm sóc sức khỏe người dân, nên tập trung vào nhiệm vụ chính cho tốt hơn… Giám định pháp y mang đặc thù mà Y tế không có được Đội ngũ giám định pháp y trong Công an được đào tạo bài bản trong và ngoài nước về y học, giám định tư pháp, kỹ thuật hình sự… Đó là lực lượng vũ trang có tính kỷ luật cao trong công tác, có vai trò quan trọng trong điều tra phá án, xác định hung khí gây án, cơ chế hình thành thương tích… những yếu tố mà trong Y tế không thể có được. |
