Thực chất, đây là vụ án tham nhũng mà bị can Trần Anh Tuấn lợi dụng chức vụ, quyền hạn, “giao kèo” với cá nhân, doanh nghiệp để nhận hối lộ, hay nói theo cách báo chí thường dùng là “bôi trơn”. Tuy nhiên, vấn đề đặt ra không chỉ ở số tiền hơn 80 tỷ đồng mà Tuấn đã chiếm đoạt (theo số liệu điều tra ban đầu của CQĐT), mà đáng lo ngại hơn là sau khi chiếm đoạt số tiền lớn như vậy, bị can đã cao chạy xa bay, qua mặt chính cơ quan chủ quản!
Trả lời câu hỏi báo chí, bà Vũ Thị Mai, Thứ trưởng Bộ Tài chính cho biết, tại thời điểm cơ quan điều tra làm việc, ông Tuấn đã bị kỷ luật buộc thôi việc vì bỏ làm không lý do. Như vậy, quyết định buộc thôi việc vì hành vi tự ý bỏ việc chứ không phải do phát hiện sai phạm. Thực chất, Trần Anh Tuấn đã cao chạy xa bay ra nước ngoài sau khi “gom” được số tiền “khổng lồ”. Vấn đề đặt ra: chuỗi vi phạm kéo dài và cán bộ cấp vụ phó dễ dàng trốn ra nước ngoài, vì sao chỉ tới khi CQĐT nhận được đơn tố giác của bị hại, vụ việc mới bung ra ánh sáng?
Luật Phòng, chống tham nhũng quy định, cơ quan, tổ chức, đơn vị phải công khai hoạt động của mình, trừ nội dung thuộc bí mật nhà nước và những nội dung khác theo quy định của Chính phủ. Tuy nhiên, lâu nay chúng ta vẫn quán triệt theo hình thức phổ biến rộng rãi. Thế nên, ai, đơn vị nào cũng được phổ biến nhưng rốt cuộc ai cũng cho rằng, tham nhũng “ở đâu đó”, còn mình ngoài cuộc. Từ vụ án, đã đến lúc cần xác định rõ trọng tâm tham nhũng ở ngành, lĩnh vực nào để khoanh vùng ngăn chặn.
Chẳng hạn, Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp, Bộ Tài chính, nơi ông Trần Anh Tuấn đảm nhận chức vụ phó là lĩnh vực nhạy cảm. Theo Quyết định số 2459/QĐ-BTC của Bộ trưởng Bộ Tài chính về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Vụ Tài chính hành chính sự nghiệp, thì vụ này có quyền hạn rất lớn. Trong đó, nhiều quyền hạn đụng chạm đến tài chính, tiền bạc – vốn là môi trường dễ nẩy sinh tham nhũng, như: “trình Bộ trưởng Bộ Tài chính bổ sung, điều chỉnh, chuyển số dư kinh phí hàng năm, ứng trước (trong trường hợp cần thiết) dự toán chi hành chính, sự nghiệp hàng năm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các tổ chức chính trị - xã hội thuộc phạm vi quản lý của Vụ; bổ sung, điều chỉnh, ứng trước kinh phí ngân sách nhà nước hỗ trợ cho các tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp ở Trung ương theo quy định. Thẩm định và thông báo kết quả thẩm định quyết toán thu, chi ngân sách nhà nước hàng năm của các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, các tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ương thuộc phạm vi quản lý”.
Chống tham nhũng phải kiểm soát để “bịt” những điểm, vị trí nhạy cảm, làm sao cán bộ khi ngồi vào ghế đó muốn tham nhũng cũng khó. Đó là vấn đề cấp bách đặt ra không chỉ với Bộ Tài chính trong vụ việc này mà các bộ, ngành, lĩnh vực khác. Chúng ta có con người tốt, nhưng ở môi trường ngoảnh đằng nào cũng tiền bạc, con người đó cũng dễ bị sa ngã. Ông Trần Anh Tuấn lợi dụng vị trí đó để chiếm đoạt hơn 80 tỷ đồng, bị khởi tố, nhưng nếu cơ chế, môi trường vẫn không điều chỉnh bằng việc kiểm soát chặt chẽ, ai dám cam đoan người khác thay ghế đã bỏ trống của ông Tuấn sẽ trong sạch?!
