Tham gia vào lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ, Việt Nam đã tích cực nghiên cứu, chuẩn bị từ lâu. Tại Đối thoại Shangri-La 12 vào tháng 5/2013, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng tuyên bố Việt Nam quyết định tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ trong một số lĩnh vực mà Việt Nam có khả năng. Theo Thượng tướng, hiện chúng ta mới tham gia ở cấp sĩ quan liên lạc, ở những chỗ mà có phái bộ của LHQ, không tham gia ở nước đang có chiến tranh. Việt Nam chỉ tham gia ở một vài khâu, đó là sĩ quan liên lạc; về công binh, công trình; về y tế.
Theo thống kê của LHQ, tính đến ngày 31/10/2013, có khoảng 118.000 người từ 119 nước tham gia vào 16 hoạt động gìn giữ hòa bình của LHQ trên toàn thế giới. Về hình thức tham gia, các nước có thể cử sĩ quan làm các nhiệm vụ khác nhau như sĩ quan tham mưu, liên lạc trong các phái bộ của LHQ; hoặc cử đơn vị (bộ binh, hậu cần, công binh, quân y...). Việc này không tạo gánh nặng cho ngân sách quốc gia do LHQ sẽ bồi hoàn toàn bộ chi phí có liên quan mà nước cử lực lượng gìn giữ hòa bình bỏ ra.
- Nếu tới đây, LHQ đề nghị tham gia sâu hơn, quan điểm của ta ra sao, thưa Thượng tướng?
Tham gia sâu hơn, như gửi lực lượng quân sự thì ta không tham gia, không cử lực lượng trực tiếp chiến đấu, cái đó là dứt khoát. Ta chỉ tham gia vì mục đích gìn giữ hòa bình với các khâu liên lạc, công binh, y tế như nói ở trên. Việc này khẳng định Việt Nam có trách nhiệm đối với tổ chức của LHQ về gìn giữ hòa bình, với tư cách một thành viên tích cực.
- Vậy mức độ tham gia ở các lĩnh vực sĩ quan liên lạc, công binh, y tế sẽ đáp ứng ra sao và việc đào tạo được tiến hành như thế nào?
Do yêu cầu cụ thể, như y tế, cứu hộ cứu nạn cần bao nhiêu, ta có thể đáp ứng được bao nhiêu, như lực lượng y tế, bệnh viện. Còn lực lượng công binh, công trình thì tùy mức độ thảm họa và khả năng để tham gia cấp tiểu đội, đại đội hay tiểu đoàn. Tùy mức độ, tình hình cụ thể để tham gia chứ không ấn định bắt buộc là bao nhiêu. Những cái đó, chi phí do LHQ chi trả, phía ta lo đào tạo, xây dựng chuyên môn kỹ thuật.
- Ta có gửi đi huấn luyện nước ngoài?
Chủ yếu ta huấn luyện ở Việt Nam, theo chương trình cụ thể.
- Năm ngoái, Việt Nam trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2014-2016, năm nay cử lực lượng tham gia gìn giữ hòa bình. Hai sự kiện này thể hiện vị trí, vai trò như thế nào của ta đối với LHQ?
Ta tham gia Hội đồng nhân quyền LHQ nhiệm kỳ 2014-2016 với uy tín cao, nhận được số phiếu cao, khẳng định Việt Nam là nước nhận được sự tin cậy của thế giới trong lĩnh vực bảo vệ quyền con người. Tất nhiên, hai sự kiện là khác nhau. Việc nhân quyền, ta tham gia chứng minh rằng Việt Nam không vi phạm nhân quyền mà là nước bảo vệ quyền con người. Còn gìn giữ hòa bình là nhân đạo, vì mục đích gìn giữ hòa bình, ổn định. Tuy nhiên, các sự kiện này đều là minh chứng khẳng định vai trò, vị trí cũng như trách nhiệm của Việt Nam đối với LHQ và trên trường quốc tế
