Mở đầu cho ngày khai hội, sáng 26/3, trong không khí hàng triệu đồng bào Việt Nam ở trong nước và kiều bào ở nước ngoài hướng về Đền Hùng - vùng đất cội nguồn của dân tộc, để tỏ lòng thành kính, tri ân công đức tổ tiên; tại Điện Kính Thiên trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh, Thành ủy - Hội đồng nhân dân - Ủy ban nhân dân - Ủy ban MTTQ TP Việt Trì đã long trọng tổ chức lễ dâng hương tưởng niệm các Vua Hùng.
Sau phần lễ, phần hội cũng đã được UBND tỉnh Phú Thọ tổ chức với nhiều hoạt động phong phú tại nhiều địa điểm, trải dài từ TP Việt Trì đến Khu di tích lịch sử Đền Hùng. Cùng với các hoạt động chào mừng ngày khai hội, như triển lãm cây cảnh nghệ thuật, chương trình doanh nhân về với đất Tổ Hùng Vương, sáng qua, tỉnh Phú Thọ đã khai mạc nhiều hoạt động khác như: Hội thảo khoa học tín ngưỡng thờ cúng Hùng Vương - Hội tụ văn hóa tâm linh và sức mạnh đại đoàn kết dân tộc, tại Trung tâm hội nghị tỉnh, triển lãm ảnh nghệ thuật quốc tế và trưng bày ấn phẩm văn học nghệ thuật các vùng kinh đô Việt Nam xưa và nay, nghệ thuật thư pháp, trưng bày hiện vật, triển lãm một số hình ảnh về hát xoan Phú Thọ tại Bảo tàng Hùng Vương.
Khai mạc Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm 2012.
Tại khu vực Khu di tích lịch sử Đền Hùng, ngày 26/3, các hoạt động hội trại văn hóa, liên hoan hát xoan và dân ca Phú Thọ, đánh trống đồng, đâm đuống, múa sư tử, biểu diễn của các đoàn nghệ thuật và trưng bày, giới thiệu các loài phong lan cũng chính thức được khai mạc.
Điểm mới của Giỗ Tổ Hùng Vương – Lễ hội Đền Hùng năm nay là sự xuất hiện của các đoàn rước kiệu của các xã vùng ven về Khu di tích lịch sử Đền Hùng với sự tham gia của các đoàn ngoại giao, đại diện Tổ chức UNESCO tại Việt Nam, Ủy ban Quốc gia UNESCO Việt Nam.
Với quyết tâm hạn chế tối đa việc gây phiền nhiễu cho du khách trẩy hội, trong mùa lễ hội năm nay, UBND tỉnh Phú Thọ giao cho Ban Quản lý khu di tích và UBND các xã quanh khu vực Đền Hùng tổ chức trông giữ xe máy, không cho các hộ dân mở các điểm trông giữ xe tự phát; các cửa hàng, điểm trông giữ xe phải được bố trí, quản lý và niêm yết giá các mặt hàng, giá vé gửi xe công khai, theo đúng quy định.
Do là năm lẻ nên Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng năm nay do UBND tỉnh Phú Thọ chủ trì và có sự tham gia của 5 tỉnh, thành phố là: Điện Biên, Bình Dương, Nghệ An, Đà Nẵng, Hải Phòng. Được biết trong 6 ngày diễn ra Giỗ Tổ Hùng Vương - Lễ hội Đền Hùng 2012, sẽ có rất nhiều hoạt động phong phú, cả về phần lễ và phần hội như: Lễ rước kiệu của 6 xã vùng ven về Khu di tích lịch sử Đền Hùng, chương trình "Du lịch về nguồn", chương trình "Liên hoan hát xoan và dân ca Phú Thọ"…
Năm nay, Khu di tích lịch sử Đền Hùng kịp hoàn thành một số công trình phục vụ lễ hội, như: Công trình tu bổ, tôn tạo Đền Giếng; cải tạo cảnh quan tuyến đường từ ngã Ba hàng đến ngã năm Đền Giếng, đường dạo quanh đền thờ Quốc Tổ Lạc Long Quân, các bãi đỗ xe...