Tại dự thảo tờ trình dự án luật, Bộ Công an cho biết, thời gian qua, việc thi hành Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã đạt được nhiều kết quả quan trọng, góp phần bảo vệ tính mạng, sức khoẻ con người, tài sản của cơ quan, tổ chức, cá nhân, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và tạo cơ sở pháp lý quan trọng trong công tác quản lý nhà nước về an ninh, trật tự.
Tuy nhiên, thực tiễn triển khai cho thấy một số quy định của 2 luật còn rườm rà, thời gian xử lý nhiều, chưa đáp ứng yêu cầu đổi mới phương thức quản lý trong tình hình mới. Đồng thời, cần thiết đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp theo các nghị quyết của Ban chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Chính phủ.
Theo đó, đối với Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, theo quy định hiện nay, thẩm quyền thu hồi vũ khí, vật liệu nổ quân dụng, công cụ hỗ trợ và giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ về quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ, tiền chất thuốc nổ, công cụ hỗ trợ do cơ quan cấp giấy phép thực hiện thu hồi gồm cả Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội và Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Công an cấp tỉnh.
Tuy nhiên, thực tế hiện nay, nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp có trụ sở ở xa, nhiều địa phương khác nhau, khi tiến hành giao nộp về Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội phải phát sinh chi phí vận chuyển, đi lại, bảo đảm an toàn trong quá trình vận chuyển và phải thực hiện cấp giấy phép vận chuyển số vũ khí, công cụ hỗ trợ để giao nộp. Vì vậy, để giảm thủ tục, thời gian đi lại, chi phí tuân thủ pháp luật, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp thì cần thiết phân cấp thẩm quyền toàn bộ hoạt động thu hồi cho Công an cấp tỉnh, trực tiếp là Phòng Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thực hiện.
Bên cạnh đó, thành phần hồ sơ quy định tại khoản 1 Điều 20, khoản 1 Điều 25, khoản 1 Điều 53 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ còn rườm rà với nhiều loại văn bản, giấy tờ khác nhau, gây lãng phí cho cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp. Vì vậy, để giảm các chi phí tuân thủ pháp luật, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, theo Bộ Công an cần phải sửa đổi, bổ sung theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ trang bị vũ khí quân dụng là văn bản đồng ý của lãnh đạo bộ, ngành về việc trang bị vũ khí quân dụng, văn bản đồng ý của cơ quan có thẩm quyền do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch quy định về việc trang bị vũ khí thể thao, bản sao quyết định thành lập lực lượng bảo vệ chuyên trách.
Đối với thời gian giải quyết thủ tục cấp giấy phép kinh doanh tiền chất thuốc nổ quy định tại khoản 5 Điều 45 và thủ tục cấp giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ quy định tại khoản 3 Điều 46 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Bộ Công an đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng cắt giảm thời gian giải quyết từ 5 ngày làm việc còn 3 ngày làm việc.
Kinh doanh công cụ hỗ trợ là ngành nghề kinh doanh có điều kiện về an ninh, trật tự. Hiện nay, để được hoạt động trong lĩnh vực này thì doanh nghiệp phải được cấp 2 loại giấy phép là: Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự và Giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ. Các loại giấy phép này đều do Bộ Công an, trực tiếp là Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội cấp.
Do đó, để tạo điều kiện thuận lợi cho tổ chức, doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động sản xuất, kinh doanh, tạo môi trường thông thoáng nhưng vẫn đảm bảo công tác quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong công tác bảo đảm an ninh, trật tự, cần thiết bãi bỏ thủ tục cấp Giấy phép kinh doanh công cụ hỗ trợ quy định tại Điều 50 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và chỉ thực hiện cấp Giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự cho các tổ chức, doanh nghiệp.
Đối với Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, hiện nay, luật đang quy định công trình, phương tiện giao thông thuộc diện thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy để đưa vào khai thác, sử dụng thì phải thực hiện 2 thủ tục hành chính là thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.
Việc thực hiện đồng thời 2 thủ tục này bản chất đều nhằm một mục đích là để xem xét, đánh giá, kiểm tra, đối chiếu việc chấp hành các quy định của pháp luật, việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật trong xây dựng công trình, thiết kế phương tiện giao thông để bảo đảm theo đúng hồ sơ thiết kế đã được thẩm định khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc thực hiện đồng thời cả 2 thủ tục này trước khi đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng là không cần thiết vì gây khó khăn, tốn kém, phát sinh chi phí, thời gian, nguồn nhân lực và phải bảo đảm các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện trong khi nếu chỉ thực hiện một thủ tục là thẩm định thiết kế thì vẫn đạt được mục đích như nêu trên.
Do đó, để đáp ứng yêu cầu thực tiễn và đơn giản hóa thủ tục hành chính, nâng cao ý thức, trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong hoạt động phòng cháy, chữa cháy, dự thảo luật dự kiến sửa đổi theo hướng bỏ quy định kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy và thực hiện công tác hậu kiểm kết hợp với kiểm tra an toàn về phòng cháy, chữa cháy sau khi công trình, phương tiện được đưa vào khai thác, sử dụng.
Việc quy định dự án công trình, phương tiện giao thông chỉ phải thực hiện 1 thủ tục là thẩm định thiết kế về phòng cháy và chữa cháy sẽ góp phần cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và rút ngắn thời gian đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.
Đối với chủ đầu tư, chủ phương tiện giao thông, cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành sẽ cắt giảm được các chi phí phát sinh và không gây áp lực phải bảo đảm nguồn nhân lực, bảo đảm các điều kiện cần thiết để tổ chức thực hiện kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy.
Đồng thời, nâng cao ý thức, trách nhiệm của chủ đầu tư, chủ phương tiện giao thông, cơ quan, tổ chức, cá nhân trong trong hoạt động đầu tư xây dựng công trình, sản xuất, lắp ráp, đóng mới, hoán cải phương tiện giao thông phải có trách nhiệm thực hiện toàn diện, đầy đủ và chịu trách nhiệm trước pháp luật trong việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, thi công, giám sát thi công, nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy và đưa công trình, phương tiện giao thông vào khai thác, sử dụng.
Như vậy, theo Bộ Công an, việc xây dựng dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ, Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ sẽ kịp thời thể chế hóa chủ trương phân cấp, cải cách thủ tục hành chính, tạo hành lang pháp lý rõ ràng, thống nhất, giảm thiểu thành phần hồ sơ, thủ tục và các yêu cầu không cần thiết. Từ đó, hướng đến phương thức quản lý hiện đại, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người dân, cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp.
