Có một điều phải công nhận rằng, quá trình xây dựng đất nước ta luôn gắn liền với công cuộc bảo vệ Tổ quốc. Và trong dòng chảy ấy, lịch sử đã gắn bó mật thiết với văn hóa và tâm linh, cụ thể là việc các anh hùng dân tộc được nhân dân tôn sùng thành các vị thánh và được xây dựng đền đài, miếu mạo thờ phụng, trong đó tiêu biểu là các danh nhân của thời đại nhà Trần.
Từ những ngày cuối tháng 8, đoàn khảo sát gồm 35 doanh nghiệp lữ hành cùng các cơ quan truyền thông, do Vụ Lữ hành (Tổng cục Du lịch) tổ chức đã đi khảo sát các điểm du lịch nổi bật nằm dọc tuyến du lịch tâm linh vùng duyên hải Đông Bắc.Có một thực tế cần phải nhìn nhận, đó là mật độ dày đặc của các di tích lịch sử tôn giáo khu vực Đông Bắc là điều kiện rất tốt để hình thành con đường du lịch tâm linh Đông Bắc gắn với triều đại nhà Trần.
Chúng ta có thể hình dung rằng, hành trình du lịch tâm linh Đông Bắc sẽ bắt đầu từ đền Côn Sơn - Kiếp Bạc (Hải Dương) qua đền An Sinh, chùa Quỳnh Lâm, Đồn Cao (huyện Đông Triều) tới quần thể di tích danh thắng Yên Tử, chùa Ba Vàng (TP Uông Bí); bãi cọc Bạch Đằng, đền thờ Trần Hưng Đạo (thị xã Quảng Yên); đền thờ Trần Quốc Nghiễn (TP Hạ Long); đền Cửa Ông, đền Cửa Suốt, thiền viện Trúc Lâm Cái Bầu (huyện Vân Đồn).
Trong khi đền Côn Sơn - Kiếp Bạc, Khu thắng cảnh Yên Tử đều nằm trên núi cao, giữa rừng thông bát ngát thì đền An Sinh, cụm di tích lịch sử Bạch Đằng hay đền thờ Trần Hưng Đạo đều nằm quanh con sông Bạch Đằng, nơi đã diễn ra trận thủy chiến lẫy lừng trong lịch sử. Bên cạnh đó, trung tâm Phật giáo Yên Tử, chùa Ba Vàng, chùa Cái Bầu lại là những điểm đến lớn có giá trị về tôn giáo, sinh thái và cảnh quan rất ấn tượng.
Nếu như trước đây du khách thập phương có khi phải mất cả một ngày đường với những bậc thang khúc khuỷu mới có thể lên đến được chùa Đồng (Yên Tử) để thỏa ước nguyện bái Phật, thì từ nhiều năm nay, dưới sự đầu tư mạnh theo định hướng xã hội hóa của Công ty cổ phần Tùng Lâm, đã mang đến một cơ sở hạ tầng đầy đủ cho trung tâm Phật giáo Yên Tử. Đó là một hệ thống cáp treo, khu ăn nghỉ, vệ sinh, nhà hàng, điểm tham quan đạt tiêu chuẩn phục vụ.
Chùa Ba Vàng và chùa Cái Bầu đều có cơ sở vật chất khang trang, rộng rãi, đủ phục vụ cho hàng trăm người, thích hợp với các tuyến sản phẩm du lịch thiền dành cho những người muốn được tĩnh tâm.
Đánh giá về các điểm du lịch tâm linh vùng Đông Bắc, Vụ trưởng Vụ Lữ hành Nguyễn Quý Phương cho biết: “Đợt khảo sát này cho thấy có nhiều điểm du lịch tâm linh được tu tạo rất tốt, đầu tư lớn về cơ sở hạ tầng và dịch vụ. Vệ sinh, an ninh an toàn, dịch vụ chăm sóc du khách được địa phương rất chu đáo. Những điểm này không chỉ đủ điều kiện đón khách nội, mà hoàn toàn có thể đón khách quốc tế”.
Bên cạnh đó, Tổng Giám đốc Công ty lữ hành chuyên khách Nhật Bản JBT-TNT Nguyễn Văn Tấn chia sẻ: “Tôi rất ngạc nhiên với Yên Tử, Ba Vàng và chùa Cái Bầu. Ba điểm đến này đã đầu tư ra tấm ra món để có đủ điều kiện phục vụ rất tốt cho du khách. Tôi tin là du khách Nhật Bản sẽ rất thích thú tìm hiểu văn hóa, tôn giáo, lịch sử của những di tích này”.
Có một thực tế cần phải thừa nhận rằng, Hạ Long dù rất cuốn hút và hấp dẫn với du khách đến đây, song không dễ dàng để du khách tiếp tục quay lại những lần sau. Vì vậy, việc khảo sát và đưa tuyến du lịch tâm linh Đông Bắc vào khai thác cũng góp phần làm mới sản phẩm cho du lịch Quảng Ninh nói riêng và du lịch miền Bắc nói chung.
Bên cạnh đó, một nguyên tắc tăng doanh thu du lịch là phải làm sao giữ chân du khách lâu hơn để tăng nguồn thu từ lưu trú, dịch vụ vui chơi, ẩm thực. Có thêm tuyến du lịch tâm linh Đông Bắc sẽ làm đa dạng hơn sản phẩm du lịch của Quảng Ninh, từ đó tạo thêm nhiều lựa chọn cho các hãng lữ hành, du khách.
Thế nên, hành trình từ Hà Nội đến Quảng Ninh thay vì chỉ kéo dài 3 ngày 2 đêm sẽ kéo dài thành 5 ngày 4 đêm hoặc lâu hơn nữa, khi có thêm nhiều điểm dừng chân tại Hải Dương, Uông Bí, Đông Triều trước khi tới Hạ Long và kéo dài từ Hạ Long ra tới Vân Đồn với chùa Cái Bầu và Thiền viện Trúc Lâm Giác Tâm.
“Đưa hơn 30 doanh nghiệp lữ hành đi khảo sát, chúng tôi mong muốn chuyến “Con đường du lịch tâm linh duyên hải Đông Bắc gắn với triều đại nhà Trần” sẽ hỗ trợ địa phương có tiềm năng du lịch giới thiệu các điểm đến mới. Đồng thời đưa thêm sự lựa chọn để làm mới tour, tuyến du lịch cho các hãng lữ hành. Qua đó làm phong phú thêm sản phẩm du lịch, tăng thêm cơ hội trải nghiệm và khám phá cho du khách ở vùng đất địa đầu của Tổ quốc”, ông Phương cho biết.
Bên cạnh đó, có một vấn đề cần lưu ý trong quá trình phát triển tuyến du lịch Đông Bắc nói chung và hành trình du lịch tâm linh gắn với triều đại nhà Trần nói riêng, đó là đại diện một số công ty lữ hành cho biết, họ đều đang xây dựng những tour mới ở khu vực này để phục vụ khách du lịch. Tuy nhiên, sản phẩm du lịch của các địa phương còn chưa đa dạng và thiếu bền vững, nhất là trong việc đảm bảo lợi ích cho cộng đồng dân cư trực tiếp làm du lịch tại chỗ.
Một số vấn đề như công tác đào tạo nguồn nhân lực, xây dựng đội ngũ thuyết minh viên tại các điểm đến; kết nối sản phẩm du lịch tại các địa phương; đẩy mạnh công tác quảng bá, xúc tiến các điểm đến; xây dựng điểm đến an toàn, vệ sinh; tạo cơ chế chính sách huy động thu hút nguồn lực đầu tư vào các khu, điểm tâm linh dựa trên quy hoạch điểm tâm linh; đẩy mạnh liên kết các địa phương, có chính sách hỗ trợ các công ty lữ hành... cần được các cấp chính quyền chú ý và có những chính sách đầu tư đột phá
