Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, chặt chẽ, khả thi

Luật Dẫn độ đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc ban hành Luật Dẫn độ được coi là bước đột phá trong công tác hoàn thiện pháp luật về dẫn độ theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; thúc đẩy hợp tác quốc tế về dẫn dộ, nâng cao hiệu quả truy bắt các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài.

Luật Dẫn độ gồm 4 chương, 45 điều, trong đó sửa đổi 27 điều, bổ sung 23 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 (phần về dẫn độ).

Luật Dẫn độ quy định Bộ Công an là Cơ quan Trung ương về dẫn độ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quy định vai trò, nhiệm vụ của Cơ quan Trung ương về dẫn độ, trong đó có trách nhiệm lập yêu cầu dẫn độ. Luật đã quy định cụ thể hơn về điều kiện và trình tự, thủ tục áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, trong đó Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại.

Luật bổ sung quy định về thông báo liên quan đến hình phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ, bao gồm thông báo không áp dụng hình phạt tử hình, hoặc không thi hành phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ. Các thông báo này được đưa ra trên cơ sở không trái với nguyên tắc pháp luật Việt Nam và phù hợp với tội danh bị nêu trong yêu cầu dẫn độ.

Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, đảm bảo chặt chẽ, khả thi -0
Bộ Công an Việt Nam bàn giao đối tượng bị yêu cầu dẫn độ là Fucà Salvatore Samuele (mặc áo xanh, đứng thứ 5 từ phải sang) cho Bộ Tư pháp Thụy Điển.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là luật phân định rõ trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm lập và gửi yêu cầu dẫn độ của Việt Nam đi nước ngoài và trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan Việt Nam trong việc tiếp nhận, xem xét, giải quyết yêu cầu về dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, trong đó:

Về yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài, Luật Dẫn độ bổ sung cơ quan của Việt Nam có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ bao gồm: Bộ Công an, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự. Luật cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam. Theo đó, đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến VKSND tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch truy cứu trách nhiệm hình sự.

 Về yêu cầu dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, Luật Dẫn độ quy định TAND khu vực nơi người bị yêu cầu dẫn độ đang cư trú, đang bị tạm giữ, đang bị tạm giam, đang chấp hành án phạt tù hoặc đang ở trong cơ sở lưu trú trên địa bàn đó xem xét, quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ. Luật bổ sung quy định các trường hợp hoãn phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ; giảm số lượng thẩm phán quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ từ 3 thẩm phán xuống còn 1 thẩm phán; bổ sung quy định về thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm quyết định dẫn độ hoặc quyết định từ chối dẫn độ. Đồng thời, luật đã quy định cụ thể thẩm quyền, cơ sở lưu trú được giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ cụ thể hóa quy định tại Điều 506a Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) cũng như để triển khai thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các hiệp định song phương về dẫn độ mà Việt Nam đã ký với các nước.

Bên cạnh đó, Luật Dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về dẫn độ đơn giản; nâng thời hạn bàn giao người bị dẫn độ là 30 ngày kể từ ngày quyết định thi hành quyết định dẫn độ có hiệu lực, đồng thời bổ sung việc gia hạn việc bàn giao người bị dẫn độ nếu có lý do chính đáng để đảm bảo phù hợp với thực tiễn công tác dẫn độ. Bổ sung một số trường hợp bắt buộc phải từ chối dẫn độ như yêu cầu dẫn độ không phù hợp với nguyên tắc dẫn độ được quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Luật Dẫn độ, tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 của Luật Dẫn độ; bổ sung trường hợp có thể từ chối yêu cầu dẫn độ trong trường hợp tội phạm bị nêu trong yêu cầu dẫn độ là tội phạm có liên quan đến chính trị hoặc liên quan đến quân sự theo quy định tại điều ước mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Ngoài ra, Luật dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài. Theo đó, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài, nếu nước ngoài có yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với TAND tối cao, VKSND tối cao xem xét, có thể áp dụng quy định tương tự như áp dụng đối với công dân Việt Nam.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Đừng để tuổi trẻ bị ma tuý cuốn đi

Đừng để tuổi trẻ bị ma tuý cuốn đi

Từ những thanh niên mới bước qua tuổi đôi mươi tràn đầy hoài bão, không ít người trẻ đã tự đóng sập cánh cửa tương lai bằng những bản án tử hình, chung thân chỉ vì sa chân vào “cái chết trắng”. Thực trạng tội phạm ma túy ngày càng trẻ hóa đang gióng lên hồi chuông cảnh báo nhức nhối đối với toàn xã hội.

Cơ sở dạy học dưới danh nghĩa trường quốc tế hoạt động trái phép như thế nào?

Cơ sở dạy học dưới danh nghĩa trường quốc tế hoạt động trái phép như thế nào?

Bằng việc tự xưng là "hiệu trưởng trường quốc tế tại Mỹ", đưa ra những cam kết về chương trình đào tạo, học bạ và khả năng chuyển tiếp du học, Trương Văn Thiên Tư chủ đầu tư của Trung tâm Anh ngữ Thiên Lập Nhân đã tổ chức dạy phổ thông trái phép cho hơn 200 học sinh tại Đà Nẵng, thu học phí từ 7-8 triệu đồng/tháng. Cơ quan Công an TP Đà Nẵng đã khởi tố, bắt tạm giam Tư để điều tra về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Bắt nhóm đối tượng trộm tài sản trị giá gần 900 triệu đồng

Bắt nhóm đối tượng trộm tài sản trị giá gần 900 triệu đồng

Ngày 3/11, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết vừa tống đạt các quyết định khởi tố bị can và lệnh bắt bị can để tạm giam đối với: Lâm Điền Côn (SN 1964); Phan Văn Trường (SN 1985) và Huỳnh Hữu Lợi (SN 1980, cùng cư trú phường Long Xuyên, tỉnh An Giang) để tiếp tục điều tra về hành vi “Trộm cắp tài sản”.

Tìm chủ sở hữu xe máy liên quan đến vụ án ma túy tại Hà Nội

Tìm chủ sở hữu xe máy liên quan đến vụ án ma túy tại Hà Nội

Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đang tìm chủ sở hữu chiếc xe máy Honda Wave màu xanh đen, không gắn biển kiểm soát, được tạm giữ trong quá trình điều tra vụ án mua bán, tổ chức sử dụng và tàng trữ trái phép chất ma túy xảy ra trên địa bàn thành phố.

Góp ý dự thảo thông tư quy định về công tác bồi thường Nhà nước

Góp ý dự thảo thông tư quy định về công tác bồi thường Nhà nước

Ngày 26/10, tại tỉnh Phú Thọ, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường Nhà nước, Bộ Tư pháp đã phối hợp với Sở Tư pháp tỉnh Phú Thọ tổ chức tọa đàm góp ý dự thảo thông tư quy định biện pháp thực hiện chức năng quản lý Nhà nước về công tác bồi thường Nhà nước.

Khởi tố 2 đối tượng đổ 1.900 tấn chất thải gây ô nhiễm môi trường tại Phú Quốc

Khởi tố 2 đối tượng đổ 1.900 tấn chất thải gây ô nhiễm môi trường tại Phú Quốc

Ngày 28/10, Cơ quan CSĐT (Phòng CSĐT tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường) Công an tỉnh An Giang cho biết đã ra quyết định khởi tố bị can và thi hành các biện pháp ngăn chặn đối với Huỳnh Quốc Khánh (SN 1992, địa chỉ: khu phố 8 An Thới, đặc khu Phú Quốc, tỉnh An Giang) và Phan Minh Thìn (SN 1988, địa chỉ: khu phố 4 An Thới, đặc khu Phú Quốc) để điều tra về tội “Gây ô nhiễm môi trường”.

Bỏ thủ tục phục hồi hoạt động, không giảm trách nhiệm an toàn PCCC

Bỏ thủ tục phục hồi hoạt động, không giảm trách nhiệm an toàn PCCC

Việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông và hộ gia đình đang bị đình chỉ là bước tiến quan trọng trong cải cách hành chính. Quy định mới mang lại lợi ích thiết thực, đồng thời đề cao tính tự giác và trách nhiệm pháp lý của các chủ thể trong bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC và CNCH).

Khởi tố nữ giám đốc ở Cà Mau làm giả nhãn hiệu, bao bì đường cát

Khởi tố nữ giám đốc ở Cà Mau làm giả nhãn hiệu, bao bì đường cát

Ngày 23/10, Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Cà Mau cho biết, đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can và cấm đi khỏi nơi cư trú đối với Châu Bích Ngà (SN 1994, ngụ số 49, đường Lê Lợi, khóm 5, phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) là Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Thu Ngân Bạc Liêu để điều tra về hành vi “Sản xuất, buôn bán hàng giả là đường cát”.

 Bị kẻ mạo danh con gái đang du học lừa hơn 1,5 tỷ đồng

Bị kẻ mạo danh con gái đang du học lừa hơn 1,5 tỷ đồng

Một phụ nữ ở Đắk Lắk nhận tin nhắn giả mạo nhưng tưởng của con gái đang du học tại Nhật Bản nhờ mẹ chuyển tiền cho người bạn để đáo hạn ngân hàng. Người mẹ đã chuyển số tiền hơn 1,5 tỷ đồng cho bọn lừa đảo.

Tìm bị hại trong các vụ cướp giật tài sản trên địa bàn tỉnh An Giang

Tìm bị hại trong các vụ cướp giật tài sản trên địa bàn tỉnh An Giang

Ngày 21/10, Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang đang tiến hành điều tra các vụ án “Cướp giật tài sản” xảy ra tại khu vực Quốc lộ 61, tuyến đường 3/2, khu vực vòng xoay Tắc Cậu, cầu Rạch Chanh, cầu Cái Bé - Cái Lớn và một số tuyến đường, địa điểm lân cận.