Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, chặt chẽ, khả thi

Luật Dẫn độ đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc ban hành Luật Dẫn độ được coi là bước đột phá trong công tác hoàn thiện pháp luật về dẫn độ theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; thúc đẩy hợp tác quốc tế về dẫn dộ, nâng cao hiệu quả truy bắt các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài.

Luật Dẫn độ gồm 4 chương, 45 điều, trong đó sửa đổi 27 điều, bổ sung 23 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 (phần về dẫn độ).

Luật Dẫn độ quy định Bộ Công an là Cơ quan Trung ương về dẫn độ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quy định vai trò, nhiệm vụ của Cơ quan Trung ương về dẫn độ, trong đó có trách nhiệm lập yêu cầu dẫn độ. Luật đã quy định cụ thể hơn về điều kiện và trình tự, thủ tục áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, trong đó Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại.

Luật bổ sung quy định về thông báo liên quan đến hình phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ, bao gồm thông báo không áp dụng hình phạt tử hình, hoặc không thi hành phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ. Các thông báo này được đưa ra trên cơ sở không trái với nguyên tắc pháp luật Việt Nam và phù hợp với tội danh bị nêu trong yêu cầu dẫn độ.

Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, đảm bảo chặt chẽ, khả thi -0
Bộ Công an Việt Nam bàn giao đối tượng bị yêu cầu dẫn độ là Fucà Salvatore Samuele (mặc áo xanh, đứng thứ 5 từ phải sang) cho Bộ Tư pháp Thụy Điển.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là luật phân định rõ trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm lập và gửi yêu cầu dẫn độ của Việt Nam đi nước ngoài và trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan Việt Nam trong việc tiếp nhận, xem xét, giải quyết yêu cầu về dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, trong đó:

Về yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài, Luật Dẫn độ bổ sung cơ quan của Việt Nam có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ bao gồm: Bộ Công an, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự. Luật cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam. Theo đó, đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến VKSND tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch truy cứu trách nhiệm hình sự.

 Về yêu cầu dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, Luật Dẫn độ quy định TAND khu vực nơi người bị yêu cầu dẫn độ đang cư trú, đang bị tạm giữ, đang bị tạm giam, đang chấp hành án phạt tù hoặc đang ở trong cơ sở lưu trú trên địa bàn đó xem xét, quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ. Luật bổ sung quy định các trường hợp hoãn phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ; giảm số lượng thẩm phán quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ từ 3 thẩm phán xuống còn 1 thẩm phán; bổ sung quy định về thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm quyết định dẫn độ hoặc quyết định từ chối dẫn độ. Đồng thời, luật đã quy định cụ thể thẩm quyền, cơ sở lưu trú được giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ cụ thể hóa quy định tại Điều 506a Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) cũng như để triển khai thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các hiệp định song phương về dẫn độ mà Việt Nam đã ký với các nước.

Bên cạnh đó, Luật Dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về dẫn độ đơn giản; nâng thời hạn bàn giao người bị dẫn độ là 30 ngày kể từ ngày quyết định thi hành quyết định dẫn độ có hiệu lực, đồng thời bổ sung việc gia hạn việc bàn giao người bị dẫn độ nếu có lý do chính đáng để đảm bảo phù hợp với thực tiễn công tác dẫn độ. Bổ sung một số trường hợp bắt buộc phải từ chối dẫn độ như yêu cầu dẫn độ không phù hợp với nguyên tắc dẫn độ được quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Luật Dẫn độ, tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 của Luật Dẫn độ; bổ sung trường hợp có thể từ chối yêu cầu dẫn độ trong trường hợp tội phạm bị nêu trong yêu cầu dẫn độ là tội phạm có liên quan đến chính trị hoặc liên quan đến quân sự theo quy định tại điều ước mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Ngoài ra, Luật dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài. Theo đó, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài, nếu nước ngoài có yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với TAND tối cao, VKSND tối cao xem xét, có thể áp dụng quy định tương tự như áp dụng đối với công dân Việt Nam.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân thì chồng có được đồng sở hữu?

Tài sản được tặng cho riêng trong thời kỳ hôn nhân thì chồng có được đồng sở hữu?

Hỏi: Năm 2020, tôi được bố mẹ tặng cho riêng nhà đất. Tôi đã làm thủ tục sang tên tôi và chồng tôi biết việc này. Hiện, tôi đang cho thuê với số tiền 10 triệu/tháng. Chồng tôi cho rằng nhà đất bố mẹ cho trong thời kỳ hôn nhân nên yêu cầu tôi phải thêm tên anh vào sổ đỏ và dùng số tiền cho thuê vào việc chung của gia đình. Xin hỏi chồng tôi yêu cầu như vậy có đúng không? (Mai Trang, phường Yên Hòa, Hà Nội)

Hoãn phiên tòa phúc thẩm xét xử cựu Viện trưởng Viện Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh

Hoãn phiên tòa phúc thẩm xét xử cựu Viện trưởng Viện Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh

Sáng 4/5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội mở phiên tòa xét xử theo trình tự phúc thẩm đối với bị cáo Huỳnh Nguyễn Lộc, cựu Viện trưởng Y dược học Dân tộc TP Hồ Chí Minh cùng 14 bị cáo khác có đơn kháng cáo trong vụ án xảy ra tại Công ty Y dược LanQ, Công ty Y dược Sơn Lâm và một số bệnh viện trên cả nước.

Tìm các cá nhân bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư

Tìm các cá nhân bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản thông qua ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư

Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội thông báo tìm các cá nhân đã ký kết hợp đồng hợp tác đầu tư với Lê Thị Hiền thông qua hai pháp nhân gồm Liên hiệp HTX Việt Nam và Công ty cổ phần tập đoàn Chợ Toàn Cầu đến trình báo, cung cấp các tài liệu liên quan, để được bảo vệ quyền lợi hợp pháp.

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

Quyền sở hữu trí tuệ là một loại tài sản có thể thế chấp không?

Hỏi: Tôi được biết Luật Sở hữu trí tuệ năm 2025 và các văn bản hướng dẫn vừa ban hành có nhiều đổi mới, rút ngắn thời gian thẩm định và bảo hộ các công nghệ mới như AI. Xin tòa soạn cho biết cụ thể những điểm mới này và doanh nghiệp cần lưu ý điều gì để bảo vệ quyền lợi? (Lê Văn Hoàng, phường Tân Định, TP Hồ Chí Minh).

Kêu gọi bị can truy nã đầu thú

Kêu gọi bị can truy nã đầu thú

Cơ quan Cảnh sát điều tra - Công an TP Hà Nội đang điều tra vụ án "Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Tội vi phạm quy định về hoạt động ngân hàng, hoạt động khác liên quan đến hoạt động ngân hàng”, xảy ra tại Ngân hàng Seabank CN Hai Bà Trưng, theo Quyết định khởi tố vụ án hình sự số 163 ngày 14/5/2013.

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Cân bằng giữa bảo mật nghề nghiệp và trách nhiệm công dân

Bộ Công an đã hoàn thiện dự thảo hồ sơ chính sách dự án Bộ luật Hình sự (sửa đổi) để lấy ý kiến đóng góp của các cơ quan, tổ chức và cá nhân đến 7/5. Trong đó có nội dung đáng chú ý liên quan đến trách nhiệm của luật sư khi biết thân chủ đang chuẩn bị hoặc tiếp tục thực hiện hành vi phạm tội. Đề xuất này thu hút sự quan tâm của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến mối quan hệ đặc thù giữa luật sư và thân chủ, cũng như yêu cầu bảo đảm trật tự, an toàn xã hội.

Sử dụng dao, súng bắn đạn ghém không đúng mục đích sẽ bị xử lý như vũ khí quân dụng

Sử dụng dao, súng bắn đạn ghém không đúng mục đích sẽ bị xử lý như vũ khí quân dụng

Qua hơn 1 năm triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ (có hiệu lực 1/1/2025) đã phát huy hiệu quả rất tích cực, đáp ứng yêu cầu công tác quản lý Nhà nước và phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm trong tình hình mới. Tuy nhiên, qua đấu tranh, xử lý tội phạm, vẫn còn tình trạng người dân chưa nhận thức đầy đủ các quy định mới của pháp luật về danh mục các loại vũ khí quân dụng.

Thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Thể chế hóa quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực

Chiều 20/4, tại Hà Nội, Cục Đăng ký giao dịch bảo đảm và Bồi thường nhà nước, Bộ Tư pháp đã tổ chức cuộc họp với các cơ quan, đơn vị có liên quan về việc thực hiện Công văn số 67-CV/ĐU ngày 7/11/2025 của Đảng ủy Chính phủ nhằm thể chế hóa trong dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước quy định về quyền được bồi thường của người đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tại Quy định số 231-QĐ/TW ngày 17/1/2025 của Bộ Chính trị.

Tìm bị hại liên quan đến "đại tá Công an dỏm"

Tìm bị hại liên quan đến "đại tá Công an dỏm"

Phát lên mạng mua trang phục Công an nhân dân cùng số hiệu, quân hàm đại tá, xưng là Trưởng Phòng nghiệp vụ thuộc Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an để hiệu thực hiện hành vi lừa đảo. Công an tỉnh Tây Ninh phát thông báo tìm bị hại của ông Phát…