Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, chặt chẽ, khả thi

Luật Dẫn độ đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc ban hành Luật Dẫn độ được coi là bước đột phá trong công tác hoàn thiện pháp luật về dẫn độ theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; thúc đẩy hợp tác quốc tế về dẫn dộ, nâng cao hiệu quả truy bắt các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài.

Luật Dẫn độ gồm 4 chương, 45 điều, trong đó sửa đổi 27 điều, bổ sung 23 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 (phần về dẫn độ).

Luật Dẫn độ quy định Bộ Công an là Cơ quan Trung ương về dẫn độ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quy định vai trò, nhiệm vụ của Cơ quan Trung ương về dẫn độ, trong đó có trách nhiệm lập yêu cầu dẫn độ. Luật đã quy định cụ thể hơn về điều kiện và trình tự, thủ tục áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, trong đó Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại.

Luật bổ sung quy định về thông báo liên quan đến hình phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ, bao gồm thông báo không áp dụng hình phạt tử hình, hoặc không thi hành phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ. Các thông báo này được đưa ra trên cơ sở không trái với nguyên tắc pháp luật Việt Nam và phù hợp với tội danh bị nêu trong yêu cầu dẫn độ.

Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, đảm bảo chặt chẽ, khả thi -0
Bộ Công an Việt Nam bàn giao đối tượng bị yêu cầu dẫn độ là Fucà Salvatore Samuele (mặc áo xanh, đứng thứ 5 từ phải sang) cho Bộ Tư pháp Thụy Điển.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là luật phân định rõ trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm lập và gửi yêu cầu dẫn độ của Việt Nam đi nước ngoài và trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan Việt Nam trong việc tiếp nhận, xem xét, giải quyết yêu cầu về dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, trong đó:

Về yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài, Luật Dẫn độ bổ sung cơ quan của Việt Nam có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ bao gồm: Bộ Công an, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự. Luật cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam. Theo đó, đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến VKSND tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch truy cứu trách nhiệm hình sự.

 Về yêu cầu dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, Luật Dẫn độ quy định TAND khu vực nơi người bị yêu cầu dẫn độ đang cư trú, đang bị tạm giữ, đang bị tạm giam, đang chấp hành án phạt tù hoặc đang ở trong cơ sở lưu trú trên địa bàn đó xem xét, quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ. Luật bổ sung quy định các trường hợp hoãn phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ; giảm số lượng thẩm phán quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ từ 3 thẩm phán xuống còn 1 thẩm phán; bổ sung quy định về thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm quyết định dẫn độ hoặc quyết định từ chối dẫn độ. Đồng thời, luật đã quy định cụ thể thẩm quyền, cơ sở lưu trú được giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ cụ thể hóa quy định tại Điều 506a Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) cũng như để triển khai thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các hiệp định song phương về dẫn độ mà Việt Nam đã ký với các nước.

Bên cạnh đó, Luật Dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về dẫn độ đơn giản; nâng thời hạn bàn giao người bị dẫn độ là 30 ngày kể từ ngày quyết định thi hành quyết định dẫn độ có hiệu lực, đồng thời bổ sung việc gia hạn việc bàn giao người bị dẫn độ nếu có lý do chính đáng để đảm bảo phù hợp với thực tiễn công tác dẫn độ. Bổ sung một số trường hợp bắt buộc phải từ chối dẫn độ như yêu cầu dẫn độ không phù hợp với nguyên tắc dẫn độ được quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Luật Dẫn độ, tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 của Luật Dẫn độ; bổ sung trường hợp có thể từ chối yêu cầu dẫn độ trong trường hợp tội phạm bị nêu trong yêu cầu dẫn độ là tội phạm có liên quan đến chính trị hoặc liên quan đến quân sự theo quy định tại điều ước mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Ngoài ra, Luật dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài. Theo đó, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài, nếu nước ngoài có yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với TAND tối cao, VKSND tối cao xem xét, có thể áp dụng quy định tương tự như áp dụng đối với công dân Việt Nam.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Thông báo kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại Công ty Egroup

Thông báo kết thúc điều tra vụ án xảy ra tại Công ty Egroup

Liên quan đến vụ án xảy ra tại Công ty Egroup, ngày 22/9, Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ban hành Bản Kết luận điều tra bổ sung vụ án hình sự và đề nghị truy tố đối với 29 bị can về 3 tội danh: Lừa đảo chiếm đoạt tài sản, Đưa hối lộ và Nhận hối lộ.

Khởi tố 2 giám đốc lừa đảo bằng chiêu “xin chủ trương đầu tư”

Khởi tố 2 giám đốc lừa đảo bằng chiêu “xin chủ trương đầu tư”

Ngày 21/9, Cơ quan CSĐT (Phòng CSĐT về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường) Công an tỉnh An Giang cho biết đã khởi tố vụ án hình sự, khởi tố bị can, lệnh tạm giam đối với Trần Nhật Trường (SN 1978) và Thái Huy Phong (SN 1976) để điều tra về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”. Thái Huy Phong đang bị Công an TP Cần Thơ tạm giam vì liên quan một vụ án khác.

Tìm thân nhân thanh niên tử vong trên sông Sài Gòn

Tìm thân nhân thanh niên tử vong trên sông Sài Gòn

Ngày 19/9, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hồ Chí Minh đang điều tra vụ một nam thanh niên tử vong chưa rõ nguyên nhân được phát hiện trên sông Sài Gòn, đoạn qua phường Bình Quới, TP Hồ Chí Minh.

Tìm nhân chứng vụ va chạm giao thông khiến một du khách Nga tử vong

Tìm nhân chứng vụ va chạm giao thông khiến một du khách Nga tử vong

Vụ va chạm giao thông xảy ra trên đường phố Nha Trang (Khánh Hòa) giữa xe máy với xe đạp khiến du khách người Nga cầm lái xe máy đã tử vong sau 5 ngày cấp cứu và điều trị tại bệnh viện. Cơ quan Công an tìm nhân chứng, người biết việc cung cấp thông tin phục vụ công tác điều tra.

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo "bao đậu visa" chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Cảnh báo thủ đoạn lừa đảo "bao đậu visa" chiếm đoạt hàng tỷ đồng

Lợi dụng nhu cầu đi nước ngoài du lịch, học tập, lao động…, đối tượng xấu đưa ra quảng cáo, như: “bao đậu visa”, “100% có visa”, “không cần phỏng vấn”, từ đó yêu cầu người dân giao hộ chiếu, ký giấy tờ, chuyển số tiền lớn. Vụ việc vừa được người dân trình báo tại TP Cần Thơ, với tổng số tiền thiệt hại theo tố giác gần 2 tỷ đồng.

Tạm giữ đối tượng đánh em rể tử vong sau khi nhậu

Tạm giữ đối tượng đánh em rể tử vong sau khi nhậu

Ngày 14/9, ‎Cơ quan CSĐT (Phòng Cảnh sát hình sự) Công an tỉnh An Giang cho biết đã ra quyết định tạm giữ hình sự đối với Dương Văn Danh (SN 1983, cư trú ấp Kinh 5B, xã Tân Hội, tỉnh An Giang) về hành vi “Giết người”.

Làm rõ vụ việc người đàn ông nước ngoài tử vong trước sảnh khách sạn

Làm rõ vụ việc người đàn ông nước ngoài tử vong trước sảnh khách sạn

Hồi 18h55 ngày 12/9, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Lào Cai nhận được nguồn tin do quần chúng nhân dân cung cấp: Vào khoảng 18h45 tại khách sạn Sapaly, số 48, đường Nguyễn Huệ, tổ dân phố số 28 phường Lào Cai có người đàn ông nhảy từ tầng 17 của khách sạn rơi xuống khu vực phía trước cửa khách sạn và tử vong sau đó.