Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, chặt chẽ, khả thi

Luật Dẫn độ đã được Quốc hội khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Việc ban hành Luật Dẫn độ được coi là bước đột phá trong công tác hoàn thiện pháp luật về dẫn độ theo hướng đồng bộ, hiện đại, bảo đảm chặt chẽ, khả thi, phù hợp với pháp luật và thông lệ quốc tế; thúc đẩy hợp tác quốc tế về dẫn dộ, nâng cao hiệu quả truy bắt các đối tượng thực hiện hành vi phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài.

Luật Dẫn độ gồm 4 chương, 45 điều, trong đó sửa đổi 27 điều, bổ sung 23 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp năm 2007 (phần về dẫn độ).

Luật Dẫn độ quy định Bộ Công an là Cơ quan Trung ương về dẫn độ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và quy định vai trò, nhiệm vụ của Cơ quan Trung ương về dẫn độ, trong đó có trách nhiệm lập yêu cầu dẫn độ. Luật đã quy định cụ thể hơn về điều kiện và trình tự, thủ tục áp dụng nguyên tắc có đi có lại trong dẫn độ, trong đó Bộ Công an được giao chủ trì xem xét việc áp dụng nguyên tắc có đi có lại.

Luật bổ sung quy định về thông báo liên quan đến hình phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ, bao gồm thông báo không áp dụng hình phạt tử hình, hoặc không thi hành phạt tử hình đối với người bị yêu cầu dẫn độ. Các thông báo này được đưa ra trên cơ sở không trái với nguyên tắc pháp luật Việt Nam và phù hợp với tội danh bị nêu trong yêu cầu dẫn độ.

Hoàn thiện pháp luật về dẫn độ đồng bộ, hiện đại, đảm bảo chặt chẽ, khả thi -0
Bộ Công an Việt Nam bàn giao đối tượng bị yêu cầu dẫn độ là Fucà Salvatore Samuele (mặc áo xanh, đứng thứ 5 từ phải sang) cho Bộ Tư pháp Thụy Điển.

Một trong những nội dung mới đáng chú ý là luật phân định rõ trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm lập và gửi yêu cầu dẫn độ của Việt Nam đi nước ngoài và trình tự, thủ tục, thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan Việt Nam trong việc tiếp nhận, xem xét, giải quyết yêu cầu về dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, trong đó:

Về yêu cầu dẫn độ của Việt Nam gửi đi nước ngoài, Luật Dẫn độ bổ sung cơ quan của Việt Nam có thẩm quyền lập yêu cầu dẫn độ bao gồm: Bộ Công an, cơ quan quản lý thi hành án hình sự, cơ quan thi hành án hình sự. Luật cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam. Theo đó, đối với vụ án có người nước ngoài phạm tội trên lãnh thổ Việt Nam mà người đó đã trốn ra nước ngoài nhưng nước ngoài từ chối yêu cầu dẫn độ của Việt Nam thì cơ quan lập yêu cầu dẫn độ chuyển hồ sơ vụ án đến VKSND tối cao để yêu cầu nước nơi người phạm tội đang có mặt hoặc nước người phạm tội mang quốc tịch truy cứu trách nhiệm hình sự.

 Về yêu cầu dẫn độ của nước ngoài gửi đến Việt Nam, Luật Dẫn độ quy định TAND khu vực nơi người bị yêu cầu dẫn độ đang cư trú, đang bị tạm giữ, đang bị tạm giam, đang chấp hành án phạt tù hoặc đang ở trong cơ sở lưu trú trên địa bàn đó xem xét, quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ. Luật bổ sung quy định các trường hợp hoãn phiên họp xem xét yêu cầu dẫn độ; giảm số lượng thẩm phán quyết định dẫn độ hoặc từ chối dẫn độ từ 3 thẩm phán xuống còn 1 thẩm phán; bổ sung quy định về thủ tục phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm quyết định dẫn độ hoặc quyết định từ chối dẫn độ. Đồng thời, luật đã quy định cụ thể thẩm quyền, cơ sở lưu trú được giữ người trong trường hợp khẩn cấp trước khi có yêu cầu dẫn độ cụ thể hóa quy định tại Điều 506a Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2025) cũng như để triển khai thực hiện các cam kết của Việt Nam trong các hiệp định song phương về dẫn độ mà Việt Nam đã ký với các nước.

Bên cạnh đó, Luật Dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về dẫn độ đơn giản; nâng thời hạn bàn giao người bị dẫn độ là 30 ngày kể từ ngày quyết định thi hành quyết định dẫn độ có hiệu lực, đồng thời bổ sung việc gia hạn việc bàn giao người bị dẫn độ nếu có lý do chính đáng để đảm bảo phù hợp với thực tiễn công tác dẫn độ. Bổ sung một số trường hợp bắt buộc phải từ chối dẫn độ như yêu cầu dẫn độ không phù hợp với nguyên tắc dẫn độ được quy định tại Khoản 2 Điều 4 của Luật Dẫn độ, tội phạm bị yêu cầu dẫn độ không đáp ứng quy định tại Điều 7 của Luật Dẫn độ; bổ sung trường hợp có thể từ chối yêu cầu dẫn độ trong trường hợp tội phạm bị nêu trong yêu cầu dẫn độ là tội phạm có liên quan đến chính trị hoặc liên quan đến quân sự theo quy định tại điều ước mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Ngoài ra, Luật dẫn độ cũng đã bổ sung quy định về xử lý trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài. Theo đó, trường hợp Việt Nam từ chối dẫn độ người nước ngoài cho nước ngoài, nếu nước ngoài có yêu cầu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với người đó, Bộ Công an chủ trì, phối hợp với TAND tối cao, VKSND tối cao xem xét, có thể áp dụng quy định tương tự như áp dụng đối với công dân Việt Nam.

Nguyễn Hương

Các tin khác

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Hành trình triệt phá đường dây đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia

Ngày 10/8, Phòng Cảnh sát hình sự Công an tỉnh An Giang cho biết vừa phối hợp với Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh và các đơn vị liên quan đấu tranh, triệt phá thành công chuyên án tổ chức đánh bạc, đánh bạc và rửa tiền xuyên quốc gia.

 Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Khánh Hòa: Tìm bị hại trong vụ án lừa đảo trên không gian mạng

Cho rằng người mua hàng đã chuyển tiền nhầm vào tài khoản đăng ký gói bảo hiểm hàng hóa, những kẻ lừa đảo cung cấp các Website, tài khoản Facebook, hướng dẫn một số thao tác "để được hoàn trả lại tiền", nhưng thực chất là câu nhử nạn nhân tiếp tục sập bẫy lừa trên không gian mạng.

 Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Phạt 6 người Nigeria tạm trú quá hạn và hai cơ sở lưu trú

Cùng với việc xử phạt hành chính một nhóm người nước ngoài quá hạn tạm trú trên 1 năm, cơ quan chức năng cũng đã xử phạt hai cơ sở lưu trú có liên quan. Sau khi chấp hành xong quyết định xử phạt, nhóm người nước ngoài này sẽ bị trục xuất ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Giang hồ mạng Tiến “bịp” lĩnh 8 năm tù

Từng nổi tiếng trên mạng xã hội với những phát ngôn gây chú ý, Nguyễn Thành Long (Tiến “bịp”) vừa bị TAND khu vực 6 (TP Hải Phòng) tuyên phạt 8 năm tù về tội “Tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy”. Đồng phạm của Tiến "bịp" là Nguyễn Văn Tuấn cũng nhận mức án tương tự.

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho Hàn Quốc

Trong hai ngày 5 và 6/8/2026, tại Sân bay quốc tế Nội Bài, Công an tỉnh Bắc Ninh (Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Phòng Quản lý xuất nhập cảnh, Phòng Cảnh sát Cơ động) đã phối hợp với Cục Đối ngoại - Bộ Công an bàn giao 8 đối tượng truy nã đỏ Interpol cho lực lượng chức năng Hàn Quốc để xử lý theo quy định.

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Tiếp tục dẫn độ đối tượng truy nã cho Kazakhstan

Đối tượng Kamza Kaisar Bakytzhanuly bị Cơ quan có thẩm quyền của Kazakhstan truy nã về hành vi tiếp tay tổ chức hoạt động sòng bạc trực tuyến bất hợp pháp không có giấy phép, thu lợi bất chính với quy mô đặc biệt lớn đã được dẫn độ từ Việt Nam về Kazakhstan để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Dùng kéo đâm thủng ruột bạn nhậu

Nguyễn Trung Hiếu cùng nhóm bạn ngồi ăn uống với nhau, sau đó nảy sinh mâu thuẫn. Nguyễn Trung Hiếu rời khỏi chiếu nhậu bỏ ra ngoài. Sau đó mấy phút, Hiếu quay lại dùng kéo đâm bạn nhậu…

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Lừa "chạy" chứng chỉ Anh Văn rồi lấy tiền tiêu xài

Dù không có khả năng thực hiện việc cấp chứng chỉ Anh Văn bậc B2 nhưng Hồng vẫn “nổ” với nhiều người có khả năng “chạy” được chứng chỉ khiến nhiều người rơi vào bẫy và đưa tiền cho Hồng…

Bắt đối tượng truy nã lừa đảo trên 16,7 tỷ đồng

Bắt đối tượng truy nã lừa đảo trên 16,7 tỷ đồng

Ngày 25/7, Phòng Cảnh sát hình sự Công an TP Cần Thơ cho biết, vừa phối hợp cùng Văn phòng Cơ quan CSĐT Công an TP Hồ Chí Minh và Công an xã Bến Lức (tỉnh Tây Ninh) bắt giữ đối tượng truy nã đặc biệt nguy hiểm Nguyễn Phạm Như Huỳnh (SN 1987, thường trú tại phường Ninh Kiều, TP Cần Thơ) khi đang lẩn trốn trên địa bàn xã Bến Lức, tỉnh Tây Ninh.