Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án

Ngày 23/1, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Hội đồng Lý luận Bộ Công an đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia”. Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND chủ trì hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay đã quy định dữ liệu điện tử là một trong số các loại nguồn chứng cứ và quy định một số nguyên tắc, biện pháp thu thập dữ liệu điện tử. Đây là những vấn đề mới và hết sức quan trọng trong điều tra, nhất là trong bối cảnh tội phạm tăng cường sử dụng công nghệ cao, mạng viễn thông, mạng Internet nhằm che giấu hành vi phạm tội, đối phó với Cơ quan điều tra.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong lực lượng CAND. Ảnh: Danh Vỵ.

Mặc dù hoạt động thu thập dữ liệu điện tử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã phát huy tác dụng nhất định trong việc chứng minh tội phạm nhưng thực tiễn thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Cơ quan điều tra của lực lượng CAND vẫn gặp phải một số khó khăn, còn tồn tại những hạn chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Hội đồng lý luận Bộ Công an giao cho Học viện ANND tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về dữ liệu điện tử, thống nhất nhận thức về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự; đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ từ nguồn dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự của lực lượng CAND; cung cấp luận cứ khoa học nhằm xây dựng, bổ sung, phát triển lý luận về dữ liệu điện tử, thu thập dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Tại hội thảo, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh điều tra đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn cũng như các khó khăn, vướng mắc trong công tác thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong các vụ án lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong thời gian tới như: Hoàn thiện tổ chức về lực lượng an ninh điều tra trên toàn quốc; tổ chức đào tạo chuyên sâu về an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho cán bộ điều tra; hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập dữ liệu xuyên biên giới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các dịch vụ xuyên biên giới... 

Trung tá Nguyễn Đức Trường, Phó Trưởng phòng 5, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp khẳng định, việc nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chứng cứ điện tử là yêu cầu khách quan nhằm đảm bảo tương thích giữa nội luật với quy định của Công ước Hà Nội, tiếp tục khẳng định nỗ lực, cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy, nâng cao vai trò là công ước nền tảng, khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm mạng hiệu quả và tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên số.

Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chứng cứ điện tử được đại diện Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp đề xuất gồm: Nghiên cứu, bổ sung quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm chuẩn hóa thuật ngữ “chứng cứ điện tử”, bổ sung quy định phân loại rõ các nhóm dữ liệu điện tử, luật hóa cơ chế thu thập, bảo quản dữ liệu điện tử phù hợp để đảm bảo tương thích với tiêu chuẩn của Công ước Hà Nội; nghiên cứu ban hành Thông tư liên tịch giữa cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giám định kỹ thuật số; nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn kiểm soát cao hơn đối với các biện pháp thu thập dữ liệu điện tử.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu điện tử, chứng cứ điện tử trong điều tra các vụ án, Đại tá, TS Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự đề xuất cần tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện khoa học hình sự Bộ Công an với cơ quan An ninh điều tra trong thu thập, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử phục vụ điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Từ góc nhìn thực tiễn, đại diện một số Cục nghiệp vụ và Công an các địa phương cũng đề nghị cần sớm hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dữ liệu điện tử trong đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng; trang bị cho lực lượng chuyên trách các công cụ, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; tăng cường phối hợp giữa lực lượng trinh sát và lực lượng điều tra trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác tư nhân; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo đã bàn sâu, rộng vấn đề từ nhiều phương diện, góc độ, từ đó đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị. Phó Giám đốc Học viện ANND giao Ban tổ chức hội thảo tập trung đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cung cấp những luận cứ khoa học để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm trong thời gian tới.

Huyền Thanh

Các tin khác

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Công an Thanh Hóa xuống đồng giúp dân mùa gặt

Những ngày đầu tháng 5, nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa bước vào cao điểm thu hoạch lúa vụ chiêm xuân. Thời tiết nắng nóng xen lẫn những cơn mưa bất chợt khiến bà con nông dân càng thêm tất bật, khẩn trương chạy đua với thời gian để thu hoạch mùa màng. Công an các xã, phường trên địa bàn tỉnh đã phát huy tinh thần xung kích, tình nguyện, tích cực xuống đồng hỗ trợ người dân thu hoạch lúa, giảm bớt phần nào vất vả cho bà con.

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Công an xã cùng nhân dân ra quân làm đường liên thôn ngày thứ bảy

Hiện thực hóa phong trào thi đua “Ba nhất”, góp phần xây dựng nông thôn mới, cải thiện điều kiện đi lại và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương, Công an xã Bản Máy (tỉnh Tuyên Quang) cùng với chính quyền và nhân dân đã tổ chức ra quân làm đường giao thông.

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Vợ chồng du khách người Nga gửi thư cảm ơn Công an phường Nha Trang

Công an phường Nha Trang, tỉnh Khánh Hòa cho biết, vừa nhận được bức thư đề ngày 16/5 của vợ chồng ông bà Andrey Sushchenko, Albrandt Kristina – quốc tịch Nga, bày tỏ lời cảm ơn cán bộ, chiến sĩ đơn vị này đã truy bắt tội phạm, trao trả tài sản của họ đã bị kẻ gian trộm cắp.

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

CSCĐ chủ động xây dựng phương án bảo đảm ANTT Tây Nguyên

Từ ngày 11 đến 16/5/2026, Đoàn khảo sát của Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động (CSCĐ) đã có các buổi làm việc với Công an các tỉnh Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng nhằm tiếp tục triển khai giai đoạn 2 Kế hoạch số 491 của Bộ Công an về công tác nghiệp vụ của lực lượng CSCĐ, xây dựng phương án tác chiến và tổ chức diễn tập phương án tại địa bàn Tây Nguyên. Đoàn công tác do Đại tá Vũ Cao Sơn, Phó Tư lệnh CSCĐ làm Trưởng đoàn.

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

45 ngày đêm “làm sạch” địa bàn với quyết tâm xây dựng TP Hồ Chí Minh không ma túy

Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Công an TP Hồ Chí Minh, một chiến dịch tổng lực quy mô mang tên “45 ngày đêm chuyển hóa địa bàn” đã chính thức bắt đầu từ ngày 15/5. Đây không chỉ là một đợt ra quân hành chính đơn thuần, mà là một cuộc “tổng tiến công” toàn diện nhằm rà soát, đấu tranh và làm sạch mọi ngõ ngách, hướng tới mục tiêu đưa TP Hồ Chí Minh trở thành thành phố không ma túy vào năm 2030.

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Nhiều cách làm hay đảm bảo TTATGT từ Công an cơ sở ở Tây Ninh

Thời gian qua, lực lượng Công an cơ sở trên địa bàn tỉnh Tây Ninh đã triển khai nhiều mô hình, cách làm thiết thực nhằm bảo đảm trật tự an toàn giao thông (TTATGT), góp phần kéo giảm tai nạn giao thông (TNGT), nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người dân và xây dựng hình ảnh đẹp người chiến sĩ CAND gần dân, sát dân.

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Dẫn độ đối tượng phạm tội từ Australia về Việt Nam

Ngày 15/5, đoàn công tác Bộ Công an Việt Nam do Trung tá Đào Anh Tới, Phó Cục trưởng Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp làm Trưởng đoàn đã tiếp nhận đối tượng Phạm Thu Sương từ phía Australia để xử lý theo quy định pháp luật Việt Nam về hành vi “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng của Cục Công nghiệp an ninh

Cục Công nghiệp an ninh (Bộ Công an) vừa chính thức phát động cuộc thi sáng tác biểu trưng (Logo) của Cục. Cuộc thi được phát động rộng rãi trong phạm vi toàn quốc. Đối tượng dự thi gồm các cá nhân, tổ chức trong và ngoài lực lượng CAND. Mỗi tác giả không giới hạn số lượng tác phẩm dự thi.

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Chuẩn bị hành trang tái hòa nhập cho phạm nhân được đề nghị đặc xá

Đặc xá là sự khoan hồng của pháp luật, mở ra cơ hội để những người từng lầm lỗi làm lại cuộc đời. Với tinh thần đó, Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đang tích cực triển khai nhiều hoạt động giáo dục pháp luật, tư vấn tâm lý, hướng nghiệp và hỗ trợ thủ tục hành chính cho các phạm nhân được đề nghị đặc xá năm 2026, giúp họ có thêm hành trang vững vàng trước ngày trở về địa phương tái hòa nhập cộng đồng.

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Phục vụ nhân dân ngày càng hiệu quả trong kỷ nguyên số

Thực hiện cao điểm cấp căn cước, tài khoản định danh điện tử cho công dân trên địa bàn tỉnh, Công an các xã, phường trên địa bàn Cà Mau tổ chức linh hoạt nhiều cách làm thiết thực, hiệu quả. Các tổ đến tận nhà hỗ trợ người già yếu, bệnh tật, đi lại khó khăn thu nhận hồ sơ cấp căn cước, góp phần bảo đảm quyền lợi công dân trong tiến trình chuyển đổi số quốc gia.

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Bộ Công an lần đầu tiên tổ chức cho hơn 200 CBCS bốc thăm nhà ở xã hội

Hơn 200 cán bộ, chiến sĩ đầu tiên thực hiện bốc thăm vị trí căn hộ của dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang Công an nhân dân (CAND) tại phường Thanh Liệt, TP Hà Nội bằng phương thức bốc thăm ngẫu nhiên, công khai trước sự chứng kiến của các bên liên quan, nhằm đảm bảo minh bạch và tuân thủ đúng quy định pháp luật.

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Trại giam Nam Hà thực hiện công tác đặc xá đúng quy định, hiệu quả, nhân văn

Thực hiện Quyết định đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước, thời gian qua, Trại giam Nam Hà (Bộ Công an) đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm bảo đảm công tác xét đề nghị đặc xá diễn ra chặt chẽ, khách quan, đúng quy định pháp luật, đồng thời thể hiện rõ tính nhân văn trong chính sách khoan hồng của Đảng, Nhà nước.

Cục Trang bị và kho vận tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tại các Khu di tích lịch sử cách mạng ở Nghệ An

Cục Trang bị và kho vận tổ chức đợt sinh hoạt chính trị tại các Khu di tích lịch sử cách mạng ở Nghệ An

Nhân kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/05/1890-19/05/2026) ngày 15/5, Đoàn công tác của Cục Trang bị và kho vận, Bộ Công an do Thiếu tướng Lê Việt Thắng, Cục trưởng Cục Trang bị và kho vận làm Trưởng đoàn đã về nguồn, sinh hoạt chính trị tại các khu di tích lịch sử cách mạng trên quê hương của Người.