Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án

Ngày 23/1, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Hội đồng Lý luận Bộ Công an đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia”. Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND chủ trì hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay đã quy định dữ liệu điện tử là một trong số các loại nguồn chứng cứ và quy định một số nguyên tắc, biện pháp thu thập dữ liệu điện tử. Đây là những vấn đề mới và hết sức quan trọng trong điều tra, nhất là trong bối cảnh tội phạm tăng cường sử dụng công nghệ cao, mạng viễn thông, mạng Internet nhằm che giấu hành vi phạm tội, đối phó với Cơ quan điều tra.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong lực lượng CAND. Ảnh: Danh Vỵ.

Mặc dù hoạt động thu thập dữ liệu điện tử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã phát huy tác dụng nhất định trong việc chứng minh tội phạm nhưng thực tiễn thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Cơ quan điều tra của lực lượng CAND vẫn gặp phải một số khó khăn, còn tồn tại những hạn chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Hội đồng lý luận Bộ Công an giao cho Học viện ANND tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về dữ liệu điện tử, thống nhất nhận thức về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự; đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ từ nguồn dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự của lực lượng CAND; cung cấp luận cứ khoa học nhằm xây dựng, bổ sung, phát triển lý luận về dữ liệu điện tử, thu thập dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Tại hội thảo, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh điều tra đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn cũng như các khó khăn, vướng mắc trong công tác thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong các vụ án lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong thời gian tới như: Hoàn thiện tổ chức về lực lượng an ninh điều tra trên toàn quốc; tổ chức đào tạo chuyên sâu về an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho cán bộ điều tra; hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập dữ liệu xuyên biên giới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các dịch vụ xuyên biên giới... 

Trung tá Nguyễn Đức Trường, Phó Trưởng phòng 5, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp khẳng định, việc nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chứng cứ điện tử là yêu cầu khách quan nhằm đảm bảo tương thích giữa nội luật với quy định của Công ước Hà Nội, tiếp tục khẳng định nỗ lực, cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy, nâng cao vai trò là công ước nền tảng, khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm mạng hiệu quả và tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên số.

Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chứng cứ điện tử được đại diện Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp đề xuất gồm: Nghiên cứu, bổ sung quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm chuẩn hóa thuật ngữ “chứng cứ điện tử”, bổ sung quy định phân loại rõ các nhóm dữ liệu điện tử, luật hóa cơ chế thu thập, bảo quản dữ liệu điện tử phù hợp để đảm bảo tương thích với tiêu chuẩn của Công ước Hà Nội; nghiên cứu ban hành Thông tư liên tịch giữa cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giám định kỹ thuật số; nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn kiểm soát cao hơn đối với các biện pháp thu thập dữ liệu điện tử.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu điện tử, chứng cứ điện tử trong điều tra các vụ án, Đại tá, TS Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự đề xuất cần tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện khoa học hình sự Bộ Công an với cơ quan An ninh điều tra trong thu thập, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử phục vụ điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Từ góc nhìn thực tiễn, đại diện một số Cục nghiệp vụ và Công an các địa phương cũng đề nghị cần sớm hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dữ liệu điện tử trong đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng; trang bị cho lực lượng chuyên trách các công cụ, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; tăng cường phối hợp giữa lực lượng trinh sát và lực lượng điều tra trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác tư nhân; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo đã bàn sâu, rộng vấn đề từ nhiều phương diện, góc độ, từ đó đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị. Phó Giám đốc Học viện ANND giao Ban tổ chức hội thảo tập trung đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cung cấp những luận cứ khoa học để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm trong thời gian tới.

Huyền Thanh

Các tin khác

Tăng cường phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội tại các công trình APEC 2027

Tăng cường phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội tại các công trình APEC 2027

Hiện trên địa bàn đặc khu Phú Quốc (tỉnh An Giang) có khoảng 16.000 công nhân, người lao động đang làm việc tại 21 công trình, dự án phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, trong đó có 273 lao động nước ngoài. Việc bảo đảm an ninh, an toàn tại các công trình có ý nghĩa quan trọng trong việc đẩy nhanh tiến độ, chất lượng thi công.

Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc trong Công an Cà Mau

Xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc trong Công an Cà Mau

Ngày 30/9, Công an Cà Mau phối hợp Cục Y tế (Bộ Công an) tổ chức hội thi tìm hiểu, sáng kiến về phòng chống tác hại của thuốc lá. Đây là dịp để cán bộ, chiến sĩ (CBCS) Công an tỉnh nâng cao nhận thức và lan tỏa thông điệp xây dựng môi trường làm việc không khói thuốc trong Công an.

Để hành trình học sinh đến trường an toàn mỗi ngày

Để hành trình học sinh đến trường an toàn mỗi ngày

Với mục tiêu kéo giảm tai nạn, đảm bảo an toàn cho học sinh đến trường mỗi ngày, thời gian qua, lực lượng CSGT Công an tỉnh Đắk Lắk đã triển khai nhiều biện pháp nhằm giúp học sinh nâng cao ý thức, hình thành thói quen và chủ động hơn khi tham gia giao thông...

Tích cực hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng nước ngập

Tích cực hỗ trợ người dân bị ảnh hưởng nước ngập

Do ảnh hưởng của mưa lớn kéo dài từ đêm 29 đến rạng sáng 30/9, một số đoạn trên đường tỉnh 769 (ĐT.769) qua phường Long Thành (TP Đồng Nai) xảy ra ngập cục bộ, gây khó khăn cho việc đi lại của người dân. CSGT và Công an địa phương đã nhanh chóng triển khai lực lượng hỗ trợ bà con.

Bảo đảm an toàn giao thông mùa nước nổi ở Tây Đô

Bảo đảm an toàn giao thông mùa nước nổi ở Tây Đô

Tháng 8 âm lịch, khi lũ thượng nguồn sông Cửu Long đổ về kết hợp mưa dông, triều cường…, Cần Thơ bước vào mùa nước nổi với mực nước dâng cao, dòng chảy xiết… tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông thủy.

Xây dựng đội ngũ cán bộ An ninh điều tra có nghiệp vụ sắc bén

Xây dựng đội ngũ cán bộ An ninh điều tra có nghiệp vụ sắc bén

Công tác điều tra, xử lý tội phạm đạt được những kết quả tích cực; tiến độ các mặt công tác được đẩy nhanh, cơ bản đạt và vượt chỉ tiêu Quốc hội, Bộ Công an giao, góp phần quan trọng vào sự nghiệp bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia; xây dựng xã hội kỷ cương, an toàn, văn minh, hài hoà, phát triển; tạo môi trường ổn định cho sự phát triển kinh tế, xã hội của đất nước cũng như từng địa phương.

Công an Lâm Đồng làm sạch địa bàn từ công tác cai nghiện bắt buộc

Công an Lâm Đồng làm sạch địa bàn từ công tác cai nghiện bắt buộc

Cùng với quyết tâm đấu tranh, triệt phá các đường dây, tụ điểm ma túy, Công an các đơn vị, địa phương tỉnh Lâm Đồng đang tăng cường rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai nghiện. Công an đã phối hợp với các cơ quan chức năng lập hồ sơ, đưa những trường hợp đủ điều kiện vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, góp phần phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Không để biên giới thành nơi lẩn trốn của tội phạm

Không để biên giới thành nơi lẩn trốn của tội phạm

Sự phát triển nhanh của giao thông, công nghệ và không gian mạng đang giúp các quốc gia ASEAN ngày càng kết nối, nhưng cũng bị tội phạm lợi dụng để vượt biên giới, che giấu danh tính và tiếp tục phạm tội. Trong bối cảnh đó, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan thực thi pháp luật, rút ngắn thời gian trao đổi thông tin, xác minh, truy bắt và bàn giao đối tượng trở thành yêu cầu cấp thiết. Từ sáng kiến do Việt Nam đề xuất, ASEAN đang từng bước thúc đẩy một cơ chế hợp tác thực chất hơn để không quốc gia nào trở thành nơi lẩn trốn an toàn của tội phạm truy nã.

Sĩ quan Công an trúng tuyển vị trí quan trọng tại Nam Sudan

Sĩ quan Công an trúng tuyển vị trí quan trọng tại Nam Sudan

Việc Trung tá Đặng Thị Kim Anh trúng tuyển vào vị trí sĩ quan báo cáo thuộc Đơn vị Điều phối đơn vị cảnh sát tại trụ sở Phái bộ UNMISS không chỉ là niềm tự hào cá nhân mà còn cho thấy khả năng của các sĩ quan Công an Việt Nam đáp ứng tốt yêu cầu của Liên hợp quốc trong hoạt động gìn giữ hoà bình.

Tăng cường hợp tác các nước ASEAN trong truy bắt tội phạm qua kênh INTERPOL, ASEANAPOL

Tăng cường hợp tác các nước ASEAN trong truy bắt tội phạm qua kênh INTERPOL, ASEANAPOL

Với vai trò là cơ quan đầu mối của Bộ Công an Việt Nam trong hợp tác INTERPOL, ASEANAPOL, trung bình hàng năm, Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (Văn phòng INTERPOL Việt Nam) đã đề nghị và được INTERPOL ban hành hơn 200 lệnh truy nã quốc tế (Thông báo đỏ) các đối tượng truy nã của Việt Nam trốn ra nước ngoài để phối hợp với các nước xác minh, truy bắt...

Thầm lặng viết nên trang sử anh hùng

Thầm lặng viết nên trang sử anh hùng

Trải qua 65 năm xây dựng và phát triển, dưới sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, các thế hệ cán bộ, chiến sĩ Cục Ngoại tuyến đã lập nên nhiều chiến công thầm lặng, góp phần quan trọng trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG), bảo đảm trật tự, an toàn xã hội (TTATXH), phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Công an cơ sở ở Cà Mau chung tay bảo vệ động vật hoang dã

Công an cơ sở ở Cà Mau chung tay bảo vệ động vật hoang dã

Cùng với việc chủ động phòng ngừa, đấu tranh với các hành vi săn bắt, mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái quy định động vật hoang dã, Công an cơ sở ở Cà Mau còn vận động nhân dân nâng cao ý thức, chủ động giao nộp các cá thể động vật hoang dã cần được bảo vệ khi phát hiện.

Thái Nguyên vận động, thu hồi hơn 400 khẩu súng các loại

Thái Nguyên vận động, thu hồi hơn 400 khẩu súng các loại

Những khẩu súng tự chế hay công cụ hỗ trợ từng được cất giữ trong các gia đình nay được người dân tự nguyện mang đến trụ sở Công an giao nộp. Phía sau mỗi hiện vật ấy không chỉ là một nguy cơ được loại bỏ, mà còn là sự chuyển biến trong nhận thức, ý thức chấp hành pháp luật và tinh thần trách nhiệm của người dân đối với bình yên cộng đồng.