Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án

Ngày 23/1, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Hội đồng Lý luận Bộ Công an đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia”. Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND chủ trì hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay đã quy định dữ liệu điện tử là một trong số các loại nguồn chứng cứ và quy định một số nguyên tắc, biện pháp thu thập dữ liệu điện tử. Đây là những vấn đề mới và hết sức quan trọng trong điều tra, nhất là trong bối cảnh tội phạm tăng cường sử dụng công nghệ cao, mạng viễn thông, mạng Internet nhằm che giấu hành vi phạm tội, đối phó với Cơ quan điều tra.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong lực lượng CAND. Ảnh: Danh Vỵ.

Mặc dù hoạt động thu thập dữ liệu điện tử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã phát huy tác dụng nhất định trong việc chứng minh tội phạm nhưng thực tiễn thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Cơ quan điều tra của lực lượng CAND vẫn gặp phải một số khó khăn, còn tồn tại những hạn chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Hội đồng lý luận Bộ Công an giao cho Học viện ANND tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về dữ liệu điện tử, thống nhất nhận thức về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự; đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ từ nguồn dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự của lực lượng CAND; cung cấp luận cứ khoa học nhằm xây dựng, bổ sung, phát triển lý luận về dữ liệu điện tử, thu thập dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Tại hội thảo, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh điều tra đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn cũng như các khó khăn, vướng mắc trong công tác thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong các vụ án lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong thời gian tới như: Hoàn thiện tổ chức về lực lượng an ninh điều tra trên toàn quốc; tổ chức đào tạo chuyên sâu về an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho cán bộ điều tra; hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập dữ liệu xuyên biên giới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các dịch vụ xuyên biên giới... 

Trung tá Nguyễn Đức Trường, Phó Trưởng phòng 5, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp khẳng định, việc nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chứng cứ điện tử là yêu cầu khách quan nhằm đảm bảo tương thích giữa nội luật với quy định của Công ước Hà Nội, tiếp tục khẳng định nỗ lực, cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy, nâng cao vai trò là công ước nền tảng, khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm mạng hiệu quả và tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên số.

Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chứng cứ điện tử được đại diện Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp đề xuất gồm: Nghiên cứu, bổ sung quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm chuẩn hóa thuật ngữ “chứng cứ điện tử”, bổ sung quy định phân loại rõ các nhóm dữ liệu điện tử, luật hóa cơ chế thu thập, bảo quản dữ liệu điện tử phù hợp để đảm bảo tương thích với tiêu chuẩn của Công ước Hà Nội; nghiên cứu ban hành Thông tư liên tịch giữa cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giám định kỹ thuật số; nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn kiểm soát cao hơn đối với các biện pháp thu thập dữ liệu điện tử.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu điện tử, chứng cứ điện tử trong điều tra các vụ án, Đại tá, TS Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự đề xuất cần tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện khoa học hình sự Bộ Công an với cơ quan An ninh điều tra trong thu thập, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử phục vụ điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Từ góc nhìn thực tiễn, đại diện một số Cục nghiệp vụ và Công an các địa phương cũng đề nghị cần sớm hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dữ liệu điện tử trong đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng; trang bị cho lực lượng chuyên trách các công cụ, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; tăng cường phối hợp giữa lực lượng trinh sát và lực lượng điều tra trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác tư nhân; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo đã bàn sâu, rộng vấn đề từ nhiều phương diện, góc độ, từ đó đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị. Phó Giám đốc Học viện ANND giao Ban tổ chức hội thảo tập trung đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cung cấp những luận cứ khoa học để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm trong thời gian tới.

Huyền Thanh

Các tin khác

Cà Mau gắn kết lòng dân qua Ngày hội toàn dân bảo vệ ANTQ

Cà Mau gắn kết lòng dân qua Ngày hội toàn dân bảo vệ ANTQ

Những ngày tháng Tám, trong không khí hào hùng hướng tới kỷ niệm Ngày Cách mạng tháng Tám thành công và Quốc khánh 2/9, các xã, phường trên địa bàn Cà Mau đồng loạt tổ chức Ngày hội toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc (ANTQ) năm 2026. Không chỉ dừng lại ở phần lễ trang trọng, các địa phương tổ chức nhiều hoạt động thiết thực, gần dân, sát cơ sở; qua đó tạo không khí đoàn kết, phấn khởi và lan tỏa mạnh mẽ tinh thần toàn dân tham gia bảo vệ an ninh trật tự (ANTT) ngay từ cơ sở.

Hà Nội: Ra mắt mô hình Kiosk Trạm Cảnh sát thông minh

Hà Nội: Ra mắt mô hình Kiosk Trạm Cảnh sát thông minh

Trạm Cảnh sát thông minh không dừng ở việc tạo thêm một kênh để người dân gửi thông tin, mà hướng tới hình thành quy trình xuyên suốt từ tiếp nhận – ghi nhận – chuyển xử lý – hỗ trợ người dân – cập nhật kết quả, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong xử lý trình báo, phản ánh.

Lan tỏa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào thực tiễn

Lan tỏa tinh thần Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng vào thực tiễn

Hội thi tìm hiểu Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng trong Đảng bộ Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động là đợt sinh hoạt chính trị có ý nghĩa sâu sắc nhằm tuyên truyền, lan tỏa, đưa Nghị quyết vào thực tiễn công tác, chiến đấu trong toàn lực lượng.

Dấu chân truy nã xuyên biên giới

Dấu chân truy nã xuyên biên giới

Nhiều đối tượng sau khi gây án đã tìm mọi cách bỏ trốn ra nước ngoài với suy nghĩ chỉ cần vượt qua biên giới là có thể thoát khỏi sự trừng phạt của pháp luật. Nhưng phía sau mỗi quyết định truy nã là hành trình bền bỉ của lực lượng Công an trong xác minh, truy tìm, vận động đầu thú và phối hợp quốc tế để đưa những kẻ trốn chạy trở về chịu trách nhiệm trước pháp luật.

Chung tay phòng, chống khai thác IUU

Chung tay phòng, chống khai thác IUU

Hoạt động nhằm huy động sức mạnh của cán bộ, người lao động, ngư dân và doanh nghiệp trong giữ gìn ANTT, đồng thời nâng cao trách nhiệm chấp hành pháp luật trong hoạt động khai thác thủy sản.

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

“Xóa” những điểm mù giao thông và trật tự đô thị

Không chỉ ghi nhận thực tế tình trạng giao thông của Thủ đô từ trên cao, các UAV giúp lực lượng Công an mở rộng “tầm mắt” trong quản lý giao thông, trật tự đô thị và an ninh trật tự. Những khu vực khuất tầm quan sát, những bất thường trên tuyến đường hay điểm có nguy cơ phát sinh vi phạm được phát hiện sớm để kịp thời tiếp cận, xử lý.

Công an xã Hàm Thuận Bắc chung tay đóng góp Quỹ “Vì người nghèo”

Công an xã Hàm Thuận Bắc chung tay đóng góp Quỹ “Vì người nghèo”

Sáng ngày 14/8, xã Hàm Thuận Bắc tổ chức lễ phát động đóng góp Quỹ “Vì người nghèo”, nhằm chung tay chăm lo, hỗ trợ các hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh khó khăn. Hoạt động thu hút đông đảo cán bộ, công chức, viên chức, cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang và Nhân dân trên địa bàn tham gia.

3 cán bộ Công an hiến máu kịp thời giúp phạm nhân qua cơn nguy kịch

3 cán bộ Công an hiến máu kịp thời giúp phạm nhân qua cơn nguy kịch

Với tinh thần trách nhiệm và nghĩa tình của người chiến sĩ Công an nhân dân, 3 cán bộ Phân trại tạm giam Nông Cống thuộc Trại tạm giam Công an tỉnh Thanh Hóa đã tình nguyện hiến máu, kịp thời hỗ trợ điều trị cho một phạm nhân bị suy giảm tiểu cầu nghiêm trọng, giúp người này vượt qua tình trạng nguy kịch.

Phát huy sức dân, giữ bình yên từ cơ sở

Phát huy sức dân, giữ bình yên từ cơ sở

Những mô hình tự phòng, tự quản, những tin báo có giá trị của người dân, chủ động hòa giải mâu thuẫn, vận động giao nộp vũ khí, vật liệu nổ... thể hiện phong trào Toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc tại nhiều địa phương trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa đang ngày càng đi vào chiều sâu.

Thượng úy Nguyễn Mạnh Kiên sử dụng xe ô tô cá nhân đưa cháu Lồ Phà Quý đến Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương cấp cứu.

Công an xã nhanh chóng đưa cháu bé bị gãy chân đi cấp cứu

Trong quá trình tuần tra, nắm tình hình địa bàn, Công an xã Mường Khương (Lào Cai) nhận được tin báo một cháu bé bị tai nạn, gãy đùi chân trái cần chuyển gấp đến cơ sở y tế. Nhận thấy việc di chuyển bằng xe mô tô chuyên dụng không bảo đảm an toàn, cán bộ Công an đã nhanh chóng sử dụng ô tô cá nhân đưa cháu bé đến Trung tâm Y tế khu vực Mường Khương cấp cứu.