Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án

Ngày 23/1, tại Học viện An ninh nhân dân (ANND), Hội đồng Lý luận Bộ Công an đã tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia”. Thừa ủy quyền của lãnh đạo Bộ Công an, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND chủ trì hội thảo.

Phát biểu đề dẫn hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND cho biết, Bộ luật Tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay đã quy định dữ liệu điện tử là một trong số các loại nguồn chứng cứ và quy định một số nguyên tắc, biện pháp thu thập dữ liệu điện tử. Đây là những vấn đề mới và hết sức quan trọng trong điều tra, nhất là trong bối cảnh tội phạm tăng cường sử dụng công nghệ cao, mạng viễn thông, mạng Internet nhằm che giấu hành vi phạm tội, đối phó với Cơ quan điều tra.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia thực tiễn trong lực lượng CAND. Ảnh: Danh Vỵ.

Mặc dù hoạt động thu thập dữ liệu điện tử theo quy định của Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 đã phát huy tác dụng nhất định trong việc chứng minh tội phạm nhưng thực tiễn thu thập dữ liệu điện tử phục vụ điều tra vụ án hình sự của các cơ quan tiến hành tố tụng, trong đó có Cơ quan điều tra của lực lượng CAND vẫn gặp phải một số khó khăn, còn tồn tại những hạn chế từ nhiều nguyên nhân khác nhau.

Xuất phát từ thực tiễn trên, Hội đồng lý luận Bộ Công an giao cho Học viện ANND tổ chức Hội thảo khoa học cấp hội đồng “Thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia” nhằm làm rõ những vấn đề lý luận về dữ liệu điện tử, thống nhất nhận thức về dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự; đánh giá thực trạng, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả thu thập chứng cứ từ nguồn dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự của lực lượng CAND; cung cấp luận cứ khoa học nhằm xây dựng, bổ sung, phát triển lý luận về dữ liệu điện tử, thu thập dữ liệu điện tử trong điều tra vụ án hình sự.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Tại hội thảo, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương, Phó Trưởng phòng 3, Cục An ninh điều tra đã chia sẻ một số kinh nghiệm thực tiễn cũng như các khó khăn, vướng mắc trong công tác thu thập, bảo quản, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử trong các vụ án lợi dụng không gian mạng để thực hiện hành vi xâm phạm an ninh quốc gia. Trên cơ sở đó, Thượng tá Trần Thị Hoài Hương đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của công tác này trong thời gian tới như: Hoàn thiện tổ chức về lực lượng an ninh điều tra trên toàn quốc; tổ chức đào tạo chuyên sâu về an ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao cho cán bộ điều tra; hoàn thiện quy định pháp luật về thu thập dữ liệu xuyên biên giới, trong đó quy định rõ trách nhiệm của nhà cung cấp dịch vụ viễn thông và các dịch vụ xuyên biên giới... 

Trung tá Nguyễn Đức Trường, Phó Trưởng phòng 5, Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp khẳng định, việc nghiên cứu hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam về chứng cứ điện tử là yêu cầu khách quan nhằm đảm bảo tương thích giữa nội luật với quy định của Công ước Hà Nội, tiếp tục khẳng định nỗ lực, cam kết của Việt Nam trong việc thúc đẩy, nâng cao vai trò là công ước nền tảng, khuôn khổ pháp lý toàn cầu nhằm đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng chống tội phạm mạng hiệu quả và tăng cường bảo vệ quyền con người, quyền công dân trong kỷ nguyên số.

Các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật Việt Nam về chứng cứ điện tử được đại diện Cục Pháp chế và cải cách hành chính, tư pháp đề xuất gồm: Nghiên cứu, bổ sung quy định trong Bộ luật Tố tụng hình sự nhằm chuẩn hóa thuật ngữ “chứng cứ điện tử”, bổ sung quy định phân loại rõ các nhóm dữ liệu điện tử, luật hóa cơ chế thu thập, bảo quản dữ liệu điện tử phù hợp để đảm bảo tương thích với tiêu chuẩn của Công ước Hà Nội; nghiên cứu ban hành Thông tư liên tịch giữa cơ quan có thẩm quyền hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục giám định kỹ thuật số; nghiên cứu, bổ sung các tiêu chuẩn kiểm soát cao hơn đối với các biện pháp thu thập dữ liệu điện tử.

Hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử -0
Các đại biểu chụp ảnh kỷ niệm tại hội thảo. Ảnh: Danh Vỵ.

Nhấn mạnh tầm quan trọng của dữ liệu điện tử, chứng cứ điện tử trong điều tra các vụ án, Đại tá, TS Lê Xuân Cường, Phó Viện trưởng Viện Khoa học hình sự đề xuất cần tăng cường mối quan hệ phối hợp giữa Viện khoa học hình sự Bộ Công an với cơ quan An ninh điều tra trong thu thập, phân tích, phục hồi dữ liệu điện tử phục vụ điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia.

Từ góc nhìn thực tiễn, đại diện một số Cục nghiệp vụ và Công an các địa phương cũng đề nghị cần sớm hoàn thiện các quy định pháp luật liên quan đến dữ liệu điện tử trong đấu tranh phòng chống tội phạm trên không gian mạng; trang bị cho lực lượng chuyên trách các công cụ, thiết bị kỹ thuật hiện đại, đồng bộ; tăng cường phối hợp giữa lực lượng trinh sát và lực lượng điều tra trong các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; tăng cường ký kết các thỏa thuận hợp tác quốc tế, trong đó có các đối tác tư nhân; tăng cường hợp tác quốc tế trong đào tạo, bồi dưỡng cán bộ đủ năng lực làm việc trong môi trường quốc tế…

Phát biểu tổng kết hội thảo, Đại tá, GS.TS Nguyễn Trường Thọ, Phó Giám đốc Học viện ANND đánh giá cao các ý kiến phát biểu tại hội thảo đã bàn sâu, rộng vấn đề từ nhiều phương diện, góc độ, từ đó đưa ra nhiều kiến nghị có giá trị. Phó Giám đốc Học viện ANND giao Ban tổ chức hội thảo tập trung đầy đủ các ý kiến, hoàn thiện báo cáo, cung cấp những luận cứ khoa học để tham mưu lãnh đạo Bộ Công an bổ sung, hoàn thiện các quy định của pháp luật về dữ liệu điện tử và thu thập dữ liệu điện tử, góp phần nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh, phòng, chống tội phạm trong thời gian tới.

Huyền Thanh

Các tin khác

Chuyến xe nghĩa tình đưa đón người dân làm căn cước ở Cần Thơ

Chuyến xe nghĩa tình đưa đón người dân làm căn cước ở Cần Thơ

Thực hiện chiến dịch “60 ngày đêm hướng dẫn người dân kích hoạt và tích hợp thông tin, dữ liệu trên VNeID mức 2”, không quản ngại mưa nắng, đêm tối, CBCS Công an cơ sở ở TP Cần Thơ trực tiếp đến tận nhà đón người dân đi làm căn cước và định danh điện tử... Sự chu đáo, tận tụy trở thành nét đẹp đầy nhân văn, lan tỏa sự ấm áp trong cộng đồng dân cư.

Xây dựng, phát triển các Trường Văn hóa Công an nhân dân thực sự là những “mái ấm hạnh phúc”

Xây dựng, phát triển các Trường Văn hóa Công an nhân dân thực sự là những “mái ấm hạnh phúc”

Bộ Công an vừa công bố thành lập các Trường Văn hóa Công an nhân dân (CAND). Đây là mô hình giáo dục chuyên biệt và rất ưu việt, thắp sáng hy vọng về tương lai phát triển công bằng và tươi sáng hơn đối với nhóm yếu thế là trẻ em. Thiếu tướng Nguyễn Quốc Toản, Chánh Văn phòng Bộ Công an, Người phát ngôn Bộ Công an đã trao đổi, thông tin về ý nghĩa của việc thành lập các trường này và một số nội dung liên quan.

Đà Nẵng chuẩn bị chu đáo cho vòng chung kết Hội thao Công an nhân dân 2026

Đà Nẵng chuẩn bị chu đáo cho vòng chung kết Hội thao Công an nhân dân 2026

Theo kế hoạch, Chung kết Hội thao quân sự, võ thuật và thể thao Công an nhân dân năm 2026 (Hội thao) sẽ diễn ra từ ngày 29/7 đến 7/8/2026, quy tụ 27 đội tuyển quân sự, võ thuật và 80 đội tuyển thể thao với hơn 4.700 vận động viên xuất sắc đến từ Công an các đơn vị, địa phương trên toàn quốc. thao.

Lực lượng Công an nhân dân chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Lực lượng Công an nhân dân chủ động ứng phó với áp thấp nhiệt đới trên Biển Đông

Vùng áp thấp trên vùng biển phía Đông khu vực giữa Biển Đông đã mạnh lên thành áp thấp nhiệt đới; có khả năng mạnh lên thành bão. Để chủ động ứng phó, Ban Chỉ huy Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự Bộ Công an (PTDS/BCA) yêu cầu Ban Chỉ huy PTDS Công an các đơn vị, địa phương nắm chắc tình hình, thông tin về diễn biến của áp thấp nhiệt đới để chủ động các biện pháp phòng ngừa, ứng phó, bảo đảm an ninh, trật tự...

Xứng đáng là "lá chắn thép” gìn giữ bình yên Tổ quốc

Xứng đáng là "lá chắn thép” gìn giữ bình yên Tổ quốc

Huân chương Hồ Chí Minh là phần thưởng cao quý mà Đảng, Nhà nước và nhân dân dành tặng những thành tích, chiến công đặc biệt xuất sắc của lực lượng An ninh đối ngoại trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Tham gia gìn giữ hoà bình để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Tham gia gìn giữ hoà bình để bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa

Hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc (GGHB LHQ) của lực lượng CAND không chỉ là thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả, mà chính là phương thức hữu hiệu để thiết lập phòng tuyến an ninh và vành đai bảo vệ từ bên ngoài biên giới lãnh thổ. Đây là cách tiếp cận chủ động nhằm khẳng định vị thế quốc gia, đồng thời trực tiếp bảo vệ môi trường hòa bình, ổn định để phát triển đất nước bền vững từ sớm, từ xa.

Xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa và cải tạo 4 điểm trường ở Cà Mau

Xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa và cải tạo 4 điểm trường ở Cà Mau

Ngày 1/7, Công an tỉnh Cà Mau phối hợp Văn phòng Cơ quan CSĐT (Bộ Công an) và Quỹ kiến tạo ước mơ (Tập đoàn VNG) tổ chức khởi công xây dựng 46 căn nhà tình nghĩa tặng hộ dân khó khăn và xây mới, cải tạo 4 điểm trường trên địa bàn phường Giá Rai, xã Định Thành và xã Gành Hào, tỉnh Cà Mau.

"Chiến sĩ số" kể chuyện đánh án trên không gian mạng

"Chiến sĩ số" kể chuyện đánh án trên không gian mạng

Áp lực đối với các cán bộ Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao càng lớn hơn khi công nghệ thay đổi liên tục, đặc biệt vào thời điểm hiện nay khi các đối tượng tận dụng triệt sự trợ giúp của AI. Cuộc chiến của họ bởi thế không chỉ là đấu trí với tội phạm mà đó là việc nâng cao nhận thức của người dùng Internet.

Quyết tâm xây dựng “vùng xanh” ma túy dưới chân núi Bà Nà

Quyết tâm xây dựng “vùng xanh” ma túy dưới chân núi Bà Nà

Trong lộ trình xây dựng “Xã không ma túy” vào năm 2028, Công an xã Bà Nà (TP Đà Nẵng) đang đóng vai trò là lực lượng nòng cốt, kiên trì đấu tranh ngăn chặn có hiệu quả với các loại tội phạm và tệ nạn ma túy, giữ gìn sự bình yên cho từng mái nhà, từng khu dân cư.

Công an xã Cần Yên kịp thời hỗ trợ người dân ứng phó mưa lũ

Công an xã Cần Yên kịp thời hỗ trợ người dân ứng phó mưa lũ

Trước diễn biến phức tạp của mưa lớn, ngập lụt trên địa bàn, lực lượng Công an xã Cần Yên, tỉnh Cao Bằng đã khẩn trương triển khai các phương án ứng phó, tổ chức lực lượng trực, ứng trực 24/24 giờ, sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, cứu nạn, bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản của Nhân dân.

Bài 1: Đô thị đặc biệt tăng tốc phục vụ nhân dân

Bài 1: Đô thị đặc biệt tăng tốc phục vụ nhân dân

Lời tòa soạn: Dưới sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an, sau hơn một năm triển khai mô hình Công an địa phương 2 cấp, bộ máy đã trở nên tinh gọn hơn, chỉ huy thông suốt, phân công rõ ràng, cán bộ, chiến sĩ ngày càng gần dân, sát dân hơn.

Hiện thực hóa Đề án 06: Chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng

Hiện thực hóa Đề án 06: Chi trả an sinh xã hội qua tài khoản ngân hàng

Từ ngày 1/7/2026, hàng trăm nghìn người dân thuộc diện hưởng chính sách an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa chính thức nhận tiền thông qua tài khoản ngân hàng. Đây là bước tiến quan trọng trong hành trình hiện thực hóa Đề án 06 của Chính phủ, thúc đẩy chuyển đổi số quốc gia và xây dựng nền hành chính phục vụ ngày càng hiện đại, công khai, minh bạch.

Công an TP Hồ Chí Minh luôn gần dân, sát dân…

Bài 4: Giữ vững an ninh trật tự, thúc đẩy kinh tế-xã hội phát triển bền vững

TP Hồ Chí Minh, đô thị đặc biệt, trung tâm kinh tế, tài chính, đối ngoại và đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước. Đằng sau những công trình biểu tượng rực rỡ, những tuyến phố sôi động, sầm uất là dòng chảy bình yên được bảo vệ vững chắc. Chặng đường lịch sử phát triển của TP Hồ Chí Minh luôn có sự đóng góp to lớn của lực lượng Công an nhân dân, tạo điểm tựa vững chắc trong hành trình giữ vững trật tự kỷ cương vì sự phát triển bền vững của Thành phố mang tên Bác.

Cống hiến thầm lặng và những chiến công vẻ vang

Cống hiến thầm lặng và những chiến công vẻ vang

80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành của lực lượng An ninh nhân dân là chặng đường dài được dệt nên bằng lòng trung thành tuyệt đối, sự hy sinh, cống hiến thầm lặng và những chiến công vẻ vang. Hòa chung dòng chảy anh hùng ấy, lực lượng An ninh Công an TP Hà Nội luôn tự hào giữ vai trò nòng cốt, đi đầu trên mặt trận bảo vệ an ninh quốc gia tại Thủ đô.