Tính chất nghiêm trọng, phức tạp của tội phạm mua bán người
Trên những tuyến biên giới dài hàng nghìn km, nơi địa hình hiểm trở, giao thông khó khăn, các đối tượng mua bán người luôn tìm cách lợi dụng để hoạt động. Trước thực trạng đó, triển khai Kế hoạch phối hợp số 1326 giữa Cục Cảnh sát hình sự và Cục Phòng, chống ma túy và tội phạm (Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Bộ Quốc phòng) toàn diện các mặt công tác, hai lực lượng đã chủ động phối hợp chặt chẽ triển khai đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, hình thành “lá chắn thép” bảo vệ tuyến biên giới.
Theo thống kê của Bộ Công an, giai đoạn 2021 đến nay, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý trên 400 vụ, hơn 1.000 đối tượng, giải cứu hơn 1.200 nạn nhân bị mua bán. Riêng năm 2025 và Quý I năm 2026, hai lực lượng đã phát hiện, đấu tranh mới gần 120 vụ, bắt giữ trên 330 đối tượng, giải cứu gần 350 nạn nhân.
Cũng theo Cục Cảnh sát hình sự, từ thực tiễn cho thấy, các đường dây mua bán người ngày càng hoạt động tinh vi, có tổ chức, sử dụng công nghệ cao để tiếp cận, lừa đảo nạn nhân. Địa bàn hoạt động không chỉ trong nước mà còn mở rộng sang các nước lân cận như: Trung Quốc, Lào, Campuchia, Myanmar và một số quốc gia khác.
Trong bối cảnh đó, lực lượng Biên phòng giữ vai trò bám sát địa bàn, kiểm soát chặt chẽ tuyến biên giới, trong khi lực lượng Cảnh sát hình sự là nòng cốt trong điều tra, xác lập chuyên án và bóc gỡ toàn bộ đường dây. Sự phối hợp nhịp nhàng này đã tạo nên sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả đấu tranh.
Sau hơn 5 năm triển khai thực hiện, hiệu quả công tác phối hợp giữa hai lực lượng từ Trung ương xuống địa phương rất tích cực. Qua đó, đã trao đổi gần 4.000 tin về hoạt động của tội phạm mua bán người; xác lập và đấu tranh 16 chuyên án chung; hơn 320 chuyên án, vụ án do lực lượng Cảnh sát hình sự chủ trì xác lập, thụ lý và gần 80 chuyên án, vụ án do lực lượng Bộ đội Biên phong xác chủ trì xác lập, thụ lý; phối hợp điều tra cơ bản 21 tuyến và 43 địa bàn trọng điểm; phối hợp tổ chức 13 lớp tập huấn nâng cao năng lực pháp luật - nghiệp vụ phòng, chống mua bán người...
Một trong những chuyên án điển hình là triệt phá đường dây mua bán người ra nước ngoài, xảy ra tháng 7/2025, tại tỉnh Điện Biên. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội để dụ dỗ nạn nhân sang làm việc với lời hứa “việc nhẹ, lương cao”, sau đó bán sang bên kia biên giới tại Campuchia, Lào, Myanma.
Sau thời gian xác lập chuyên án, thu thập chứng cứ, lực lượng chức năng đã đồng loạt bắt giữ 5 đối tượng gồm: Hồ Thị Kim Oanh (SN 1984), trú tại TP Hà Nội; Vũ Việt Anh (SN 1985), trú tại TP Hải Phòng; Bùi Hoàng Hiệp (SN 2006), trú tại tỉnh Phú Thọ; Mào Văn Lâm (SN 2008) và Lò Đặng Nam (SN 2009), đều trú tại tỉnh Điện Biên; giải cứu 7 nạn nhân; đồng thời, mở rộng điều tra, làm rõ nhiều đối tượng liên quan.
Hay một chuyên án khác xảy ra vào tháng 9/2025, Cục Cảnh sát hình sự chủ trì, phối hợp với Công an, Biên phòng TP Hồ Chí Minh, Cao Bằng, Lạng Sơn, Vĩnh Long triệt phá đường dây mua bán phụ nữ từ các tỉnh, thành phố miền Tây của Việt Nam bán sang Trung Quốc dưới hình thức môi giới hôn nhân bất hợp pháp.
Cơ quan CSĐT Công an TP Cần Thơ đã khởi tố vụ án, khởi tố và bắt giữ 5 đối tượng, gồm: Nguyễn Thị Hợp (SN 1984), trú tại TP Hải Phòng, là đối tượng cầm đầu; Trần Thị Mỹ Nhân (SN 1992), trú tại TP Cần Thơ; Nguyễn Thị Bích Thủy (SN 1975), trú tại TP Hồ Chí Minh; Thái Thị Kim Nhờ (SN 1978), trú tại tỉnh Vĩnh Long và Hồ Thị Cẩm Nhung (SN 1993), trú tại tỉnh Đồng Tháp; giải cứu 3 nạn nhân.
Theo Cục Cảnh sát hình sự, những con số nêu trên không chỉ phản ánh kết quả đấu tranh mà còn cho thấy tính chất nghiêm trọng, phức tạp của loại tội phạm này. Đáng chú ý, nhiều đường dây có sự cấu kết chặt chẽ giữa các đối tượng trong và ngoài nước, hoạt động theo mô hình khép kín.
Chú trọng công tác phòng ngừa xã hội
Không chỉ tập trung đấu tranh, triệt phá, hai lực lượng còn đặc biệt chú trọng công tác phòng ngừa xã hội. Theo thống kê, trên 70% nạn nhân là phụ nữ, trẻ em ở vùng sâu, vùng xa; khoảng 60% vụ việc có yếu tố lừa đảo qua mạng xã hội.
Trước thực trạng này, trong giai đoạn 2021 đến nay, hai lực lượng đã phối hợp tổ chức hàng nghìn buổi tuyên truyền, tiếp cận hàng triệu lượt người dân tại các địa bàn trọng điểm như: Hà Giang (cũ) Điện Biên, Lai Châu, An Giang, Tây Ninh...
Nhiều mô hình hiệu quả được triển khai như “Thôn bản không có mua bán người”, “Đường biên an toàn”. Tại một số xã biên giới ở Điện Biên, sau 2 năm thực hiện, số vụ việc liên quan đã giảm trên 60%, không phát sinh điểm nóng mới.
Song song với đó, công tác hỗ trợ nạn nhân được chú trọng. Gần 1.200 nạn nhân đã được tiếp nhận, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng, trong đó nhiều trường hợp được học nghề, tạo việc làm ổn định.
Cục Cảnh sát hình sự cho biết, hiện nay, các quy chế phối hợp đã được xây dựng khá đồng bộ, quy định rõ trách nhiệm của từng lực lượng trong từng khâu công tác. Nhờ đó, tỷ lệ điều tra, khám phá các vụ án mua bán người đạt trên 90%. Tuy nhiên, trước xu hướng tội phạm sử dụng công nghệ cao, hoạt động xuyên quốc gia, các lực lượng cần tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, tăng cường trao đổi thông tin với các nước trong khu vực. Đồng thời, chú trọng đào tạo, nâng cao trình độ cho cán bộ, chiến sĩ nhất là kỹ năng đấu tranh với tội phạm công nghệ cao, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Công tác phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Cảnh sát hình sự và Bộ đội Biên phòng đã và đang phát huy hiệu quả rõ nét, góp phần kiềm chế, đẩy lùi tội phạm mua bán người trên tuyến biên giới. Trong thời gian tới, với sự quyết tâm cao và các giải pháp đồng bộ, công tác này sẽ tiếp tục đạt được nhiều kết quả tích cực, giữ vững bình yên khu vực biên giới.
Việt Nam – Thái Lan tăng cường hợp tác phòng, chống mua bán người 
Bài cuối: Đấu tranh mạnh với tội phạm mua bán người 
“Lá chắn mềm” nơi tuyến đầu phòng, chống mua bán người 
