Haiti: Người “đàn bà thép” sẽ cứu đất nước ra khỏi đau thương?

Nếu vượt qua vòng hai cuộc bầu cử tổng thống Haiti vào ngày 28/11, bà Mirlande Manigat sẽ trở thành nữ tổng thống đầu tiên của đất nước đầy đau thương này.

Năm nay 70 tuổi, nữ tiến sĩ Đại học Sorbonne đã tuyên bố mình nhất quyết "đoạn tuyệt" với nền chính trị bị tê liệt hiện nay. "Phải có một sự thay đổi, nhưng không phải là bạo lực. Chúng ta không thể tiếp tục để cho hàng triệu người Haiti bị bỏ rơi nữa", bà Manigat phát biểu trên báo Time của Mỹ có trụ sở tại thủ đô Port-au-Prince.

Đó cũng gần như là khẩu hiệu tranh cử của bà Manigat. Cho đến nay, khẩu hiệu đó của bà đã thật sự được nhiều người chú ý ở đất nước đang chịu nhiều đau khổ nhất Tây bán cầu này. Nó dường như giúp bà vượt lên trước 19 ứng cử viên khác trong cuộc đua trước ngày bỏ phiếu. Trận động đất kinh hoàng hồi tháng 1/2010 đã cướp đi sinh mạng của 230.000 người, và hàng triệu người còn sống hiện đang lâm vào cảnh mất nhà cửa chưa có nơi ở mới, lại bị cơn dịch tả hoành hành khiến gần 1.000 người nữa thiệt mạng.

Chẳng ai ngạc nhiên khi thấy ứng cử viên Jude Celestin do Tổng thống René Préval chọn bị bà Manigat cho "ngửi khói" trong cuộc đua. Lý do cụ thể nhất chính là những phản ứng quá chậm chạp của chính quyền do ông Préval lãnh đạo sau khi xảy ra trận động đất kinh hoàng tại đất nước nhỏ bé này, cộng thêm trận dịch tả đang hoành hành không biết bao giờ mới tìm ra được lối thoát cho dân nghèo Haiti đỡ khổ, khiến cho người dân Haiti cảm thấy ông Préval và đảng Đoàn kết (UNITE) của ông trở nên quá xa lạ đối với họ.

Lẽ đương nhiên là chẳng ai muốn bầu cho ứng cử viên do ông Préval và đảng UNITE đề cử. Đảng UNITE cầm quyền đã mất uy tín vì để cho đất nước rơi vào tình cảnh bi đát như thế, đã thôi thúc người dân Haiti quay sang ủng hộ nghệ sĩ nhạc hip-hop người Mỹ gốc Haiti Wyclef Jean. Nhưng anh này đã bị loại hồi tháng 8/2010 vì quy định khắt khe về hộ tịch. Lúc đó, bà Manigat thậm chí chưa xuất hiện trước công chúng. Giới quan sát đặt câu hỏi "cử tri sẽ trông cậy vào ai đây?" vì họ chưa "nhìn thấy" bà Manigat.

Và mọi người bỗng ngạc nhiên khi nhận ra người mà cử tri Haiti đang quan tâm tin cậy không phải là nghệ sĩ nhạc pop Michel "Sweet Micky" Martelly vốn đang "nổi như cồn" ở Haiti mà là bà Mirlande Manigat - một bà già 70 tuổi chưa từng có thành tích gì trên chính trường! Giáo sư sử học George Michel giải thích: Bà Manigat dễ được chấp nhận hơn vì bà là một học giả có uy tín, vừa mang phẩm chất "dân túy" lại vừa được đa số người Haiti nể trọng vì uy tín và tuổi tác nhiều hơn so với các ứng cử viên khác.

Thực ra thì bà Manigat không hề "xa lạ" đối với chính trường Haiti. Bà từng là Đệ nhất phu nhân khi chồng bà, ông Leslie Manigat làm Tổng thống. Hai ông bà gặp nhau hồi thập niên 60 thế kỷ XX ở Đại học Paris. Hồi đó, ông Manigat sống lưu vong tại Pháp để tránh chế độ độc tài Francois "Papa Doc" Duvalier (mất năm 1971). Ông làm giáo sư giảng dạy tại Đại học Paris, còn bà Mirlande là sinh viên theo học lớp do ông dạy. Hai ông bà cưới nhau năm 1970, sống ở Pháp, Trinidad, Venezuela và trở về Haiti năm 1986 sau khi con trai nhà độc tài là Jean-Claude "Baby Doc" Duvalier (lên thay cha) bị phế truất.

Năm 1988, ông Leslie Manigat - đại diện đảng Đại hội các nhà Dân chủ tiến bộ Quốc gia - RDNP - giành chiến thắng trong một cuộc bầu cử đầy bạo lực do bị quân đội can thiệp, trở thành Tổng thống Haiti. Tuy nhiên, ông Manigat chỉ ngồi trên chiếc ghế đó được vài tháng thì bị quân đội lật đổ. Năm 2006, ông Manigat lại ra ứng cử tổng thống nhưng không thể thắng nổi ông Préval. Theo nguyên tắc thì ông Préval năm đó phải bước vào cuộc bầu cử vòng hai vì không thể đạt quá bán, nhưng Ủy ban Bầu cử Haiti đã phớt lờ.

Nhiều ý kiến của giới quan sát ở Haiti cho rằng, cuộc bầu cử tổng thống năm 2010 chính là cơ hội để ông bà Manigat "rửa" mối hận năm xưa, đặc biệt là khi các kết quả thăm dò mới nhất cho thấy bà Maginat đang dẫn trước ông Celestin với khoảng cách 30% so với 22% cử tri ủng hộ. Nếu giành chiến thắng tuyệt đối vào ngày 28/11 tới, bà Manigat sẽ thay đổi tất cả những lề thói ấu trĩ, bệ rạc hiện nay của chính trường Haiti. Nhiều người tin chắc rằng ông Manigat, năm nay đã 80 tuổi, sẽ là động lực, là nguồn sức mạnh lớn lao để bà quyết tâm đạt được điều mình muốn.

Một trong những việc bà Manigat "cần làm ngay" là quản lý thật tốt nguồn quỹ cứu trợ thiên tai của cộng đồng quốc tế trị giá hơn 10 tỉ USD phục vụ cho công cuộc cứu trợ và tái thiết Haiti. Hiện tại, công việc tái thiết, phục hồi Haiti sau động đất dường như chưa được bắt đầu. Việc dọn dẹp các đống đổ nát đòi hỏi tốn kém tiền bạc và nhân lực lớn, nhưng vấn nạn lớn nhất chính là làm sao giải quyết nơi ăn chốn ở cho hơn 1,5 triệu người bị mất nhà cửa do động đất, kèm theo đó là làm sao đẩy lùi được dịch tả đang hoành hành.

Còn nhiều thứ phải thay đổi nữa, chẳng hạn như bà Manigat cho biết, nếu giành chiến thắng, bà sẽ thay đổi Hiến pháp để cho phép công dân Haiti đang sinh sống ở nước ngoài, đặc biệt là Mỹ, mang "quốc tịch kép". Manigat cũng dự định sẽ cải cách triệt để nhằm cải thiện tình trạng bất công trong giáo dục, mọi công dân Haiti phải được tiếp cận giáo dục công lập. Và nhất thiết, đất nước Haiti của bà Manigat sẽ không còn "sống nhờ tiền cứu trợ" nữa.

Vẫn còn một khả năng nhỏ là gian lận trong bầu cử có thể khiến cho cuộc đăng quang của bà Manigat không trọn vẹn, thậm chí có thể buộc bà phải bước vào vòng hai (ngày 16/1/2011) để tìm chiến thắng

Văn Trương (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.