Hải quan Khu vực I tăng cường đấu tranh với buôn lậu vàng

Tăng cường kiểm tra, kiểm soát

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan, trong năm 2025, Chi cục Hải quan Khu vực I đã triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại và vận chuyển trái phép ma túy. Trước biến động phức tạp của thị trường vàng, lực lượng Hải quan Khu vực I đã siết chặt kiểm soát trên tuyến hàng không quốc tế Nội Bài, phối hợp chặt chẽ với Công an, kịp thời phát hiện, bắt giữ nhiều vụ nhập lậu vàng với khối lượng lớn, khẳng định vai trò “lá chắn” tại cửa ngõ Thủ đô.

Theo Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài (Chi cục Hải quan Khu vực I), với hàng triệu lượt hành khách qua lại mỗi năm, sân bay không chỉ là trung tâm giao thương quan trọng mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về buôn lậu, vận chuyển trái phép ma túy, tiền tệ và vàng qua biên giới. Lợi dụng sự chênh lệch lớn giữa giá vàng trong nước và thế giới, các đối tượng đã gia tăng hoạt động vận chuyển vàng trái phép qua đường hàng không, biến đây thành một trong những “điểm nóng” nổi lên thời gian qua.

Thực tế cho thấy, các đối tượng buôn lậu ngày càng sử dụng thủ đoạn tinh vi. Vàng được phủ lớp bạc bên ngoài, cất giấu trực tiếp trên người hành khách như trong túi quần, đeo trước ngực bằng dây hoặc trộn lẫn với kim loại cá nhân nhằm thay đổi hình dạng, màu sắc, gây khó khăn cho việc nhận diện bằng mắt thường. Toàn bộ số kim loại này đều không được khai báo hải quan theo quy định. Qua công tác kiểm tra, lực lượng Hải quan đã phát hiện nhiều trường hợp hành khách mang quốc tịch nước ngoài vận chuyển cùng lúc nhiều miếng kim loại nghi là vàng, với tổng trọng lượng lên tới hàng kilôgam, cho thấy sự tính toán kỹ lưỡng về cách thức cất giấu, thời điểm di chuyển và tuyến đường nhập cảnh.

Trước phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi của các đối tượng, bằng sự chủ động từ sớm, từ xa và triển khai quyết liệt các chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan, đơn vị đã kịp thời phát hiện, triệt phá nhiều vụ việc trong các đợt cao điểm chống buôn lậu, góp phần giữ vững an ninh, trật tự tại cửa ngõ hàng không quốc tế.

Một vụ việc đáng chú là, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài phát hiện một hành khách nhập cảnh từ Đài Loan có cất giấu 3 miếng kim loại nghi vấn là vàng miếng, không khai báo hải quan. Theo đó, vào khoảng 10 giờ 30 phút ngày 14/10/2025, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, kiểm soát rủi ro cùng với việc phân tích hình ảnh soi chiếu hành lý tại khu vực cửa ra A1, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài soi chiếu hành lý của hành khách Phùng Thị Linh di chuyển trên chuyến bay VN579 nhập cảnh từ Đài Loan về Nội Bài, phát hiện cất giấu, mang theo người 3 miếng kim loại nghi vấn là vàng miếng với tổng trọng lượng là 892.5 gram trong balo xách tay, không khai báo hải quan khi nhập cảnh vào Việt Nam, giá trị ước tính khoảng 3,1 tỷ đồng.

Trước đó, đơn vị đã lật tẩy vụ vận chuyển trái phép 2 kg vàng được cất giấu tinh vi trong ống kính máy ảnh. Cụ thể, vào khoảng 10h ngày 25/6/2025, thông qua các biện pháp nghiệp vụ, kiểm soát rủi ro cùng với việc phân tích hình ảnh soi chiếu hành lý tại cửa ra A1, Hải quan cửa khẩu sân bay Quốc tế Nội Bài phát hiện trong hành lý của hành khách C.P.H (quốc tịch Đài Loan, Trung Quốc) nhập cảnh trên chuyến bay VN579 từ Đài Loan (Trung Quốc) về Nội Bài (Hà Nội, Việt Nam) có nghi vấn. Kết quả kiểm tra phát hiện 12 miếng kim loại màu vàng (nghi là vàng) nặng gần 2 kg được giấu trong ống kính máy ảnh để trong vali, trị giá khoảng hơn 5,5 tỷ đồng. Toàn bộ tang vật và đối tượng đã bàn giao cho Phòng Cảnh sát kinh tế, Công an TP. Hà Nội xử lý theo quy định.

Hay vào ngày 10/4/2025, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ trì, phối hợp với Đội Kiểm soát hải quan (Chi cục Hải quan khu vực I), Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 1 (Chi cục Điều tra chống buôn lậu, Cục Hải quan) và Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, môi trường (Công an TP. Hà Nội) cũng đã phát hiện một nữ du khách người nước ngoài vận chuyển 2 miếng kim loại nghi là vàng trên chuyến bay từ Hồng Kông (Trung Quốc) về sân bay Nội Bài. Thủ đoạn của đối tượng là cất giấu trong người 2 miếng kim loại, nghi là vàng miếng, trong túi quần bên phải và đeo bằng dây trên cổ, nhưng không khai báo hải quan theo quy định khi nhập cảnh vào Việt Nam. Đối tượng còn phủ lớp bạc bên ngoài 2 miếng kim loại nói trên hòng qua mặt lực lượng chức năng.

Không chỉ ở chiều nhập cảnh, các đối tượng còn tìm cách đưa ngoại tệ ra nước ngoài. Ngày 8/6/2025, trong quá trình làm thủ tục xuất cảnh trên chuyến bay VN310 từ Nội Bài đi Narita (Tokyo, Nhật Bản), đơn vị đã phát hiện hành khách mang theo 690 tờ tiền, mệnh giá 10.000 là Yên Nhật được cất giấu trong hành lý xách tay mà không được khai báo hải quan, không xuất trình được giấy tờ hợp pháp theo quy định.

Trong bối cảnh giá vàng trong nước và thế giới biến động mạnh, nguy cơ buôn lậu mặt hàng này qua đường hàng không gia tăng rõ rệt. Trước thực tế đó, Hải quan Khu vực I đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc chủ động nắm chắc tình hình, bố trí lực lượng tại các vị trí trọng điểm, nâng cao hiệu quả sàng lọc thông tin hành khách xuất nhập cảnh. Song song với đó là tăng cường kiểm tra thủ công kết hợp đẩy mạnh ứng dụng các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại như máy soi chiếu, camera thông minh, máy dò kim loại, qua đó kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường trong quá trình làm thủ tục.

Đáng chú ý, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ động xây dựng và triển khai phần mềm quản lý thông tin xuất nhập cảnh, cho phép sàng lọc hành khách theo các tiêu chí rủi ro, tự động theo dõi và cảnh báo đối tượng nghi vấn. Thông qua việc phân tích, khai thác dữ liệu, nhiều trường hợp đã được đưa vào diện giám sát trọng điểm, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý hải quan.

Với tinh thần chủ động, quyết liệt và lấy công nghệ làm nền tảng, Chi cục Hải quan Khu vực I đang từng bước kiểm soát chặt chẽ hoạt động vận chuyển vàng qua biên giới, góp phần ngăn chặn hiệu quả buôn lậu, bảo đảm an ninh kinh tế và trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu.

Đầu tư thiết bị soi chiếu hiện đại

Trước diễn biến khó lường của giá vàng và nguy cơ gia tăng buôn lậu mặt hàng này, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã chủ động tăng cường lực lượng kiểm tra, kiểm soát, đẩy mạnh sàng lọc thông tin hành khách. Đồng thời, đơn vị tập trung khai thác hiệu quả các trang thiết bị kỹ thuật hiện đại như máy soi chiếu, camera thông minh, máy phát hiện kim loại… nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Đặc biệt, Hải quan Nội Bài đã xây dựng và triển khai phần mềm thông tin xuất nhập cảnh, cho phép sàng lọc hành khách theo các tiêu chí rủi ro, tự động theo dõi và cảnh báo đối tượng. Thông qua việc khai thác, phân tích dữ liệu, hàng trăm trường hợp đã được đưa vào diện giám sát trọng điểm, góp phần nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát hải quan.

Để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới, Hải quan cửa khẩu sân bay quốc tế Nội Bài đã đề xuất cấp trên bố trí kinh phí sửa chữa, bảo dưỡng định kỳ và đầu tư bổ sung các thiết bị soi chiếu công nghệ cao; vali thử ma túy; máy dò kim loại cầm tay; thiết bị phát hiện tiền giả; cân tiểu ly, máy đếm tiền và hoàn thiện hệ thống thông tin liên lạc, phục vụ hiệu quả công tác phòng, chống buôn lậu và ma túy ngày càng tinh vi, phức tạp.

Song song với đó, Hải quan Khu vực I đang đẩy mạnh chuyển đổi số, triển khai đồng bộ nhiều hệ thống nghiệp vụ và tăng cường kết nối, chia sẻ dữ liệu với doanh nghiệp, kho bãi nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, nâng cao tính minh bạch và hiệu quả quản lý. Trong năm 2025, nhiều hệ thống trọng điểm như ECUS 6, VASSCM, e-Manifest, VNACCS/VCIS được đưa vào vận hành, góp phần chuẩn hóa quy trình, giảm thao tác thủ công tại Cảng hàng không quốc tế Nội Bài. Hệ thống giám sát tự động theo Nghị định 68 cũng được đồng bộ dữ liệu, nâng cao khả năng theo dõi, cảnh báo và kiểm soát rủi ro theo thời gian thực. Song song với đó, đơn vị đang vận hành thử nghiệm hệ thống khai từ xa, từng bước chuẩn bị nền tảng cho mô hình thông quan tập trung, đáp ứng yêu cầu xử lý khối lượng giao thương ngày càng tăng. Các giải pháp số hóa được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Trong thời gian tới, đặc biệt là cao điểm trước, trong và sau Tết Nguyên đán 2026, Hải quan Khu vực I tiếp tục triển khai quyết liệt các kế hoạch chống buôn lậu, gian lận thương mại theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Cục Hải quan. Trọng tâm là kiểm soát chặt các tuyến hàng không quốc tế, tăng cường phối hợp liên ngành, chủ động nhận diện rủi ro, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, qua đó góp phần ổn định thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu hợp pháp và giữ vững kỷ cương pháp luật.