Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng khẳng định quan điểm: Mọi chức danh đã được bầu và phê chuẩn thì cần đánh giá tín nhiệm để xem họ có hoàn thành nhiệm vụ không, đối với những thành viên kiêm nhiệm nhiều chức danh thì chỉ đánh giá chức danh được Quốc hội, HĐND bầu và phê chuẩn; đồng thời cũng chỉ xử lý ở vai trò đó. “Đưa việc bỏ phiếu tín nhiệm vào quy định sẽ là một lời nhắc nhở, đã là thành viên do Quốc hội, HĐND bầu, phê chuẩn thì dù anh làm gì đi nữa cũng phải cố gắng hoàn thành trách nhiệm” – Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng dứt khoát.
Theo Tờ trình Quốc hội, việc lấy phiếu tín nhiệm được tiến hành định kỳ hằng năm theo tinh thần của Nghị quyết Trung ương 4. Tuy nhiên, để bảo đảm thời gian cần thiết cho việc thể hiện năng lực lãnh đạo, quản lý của người được lấy phiếu tín nhiệm, đồng thời phù hợp với thời điểm bắt đầu và kết thúc nhiệm kỳ Quốc hội, HĐND, thời điểm tổ chức lấy phiếu tín nhiệm là vào kỳ họp Quốc hội, HĐND đầu tiên trong năm, tính từ năm thứ hai của nhiệm kỳ. Việc lấy phiếu tín nhiệm thực hiện bằng hình thức bỏ phiếu kín.
Theo đó, trên phiếu thể hiện tên, chức vụ của người được lấy phiếu tín nhiệm và các mức độ đánh giá tín nhiệm như tín nhiệm cao, tín nhiệm trung bình, tín nhiệm thấp. Người có quá nửa tổng số đại biểu đánh giá “tín nhiệm thấp” có thể xin từ chức. Người có trên hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu HĐND đánh giá “tín nhiệm thấp” thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực Hội đồng nhân dân trình Quốc hội, HĐND bỏ phiếu tín nhiệm mà không cần chờ kết quả lấy phiếu tín nhiệm lần thứ hai, đồng thời đề nghị cơ quan có thẩm quyền chuẩn bị nhân sự thay thế. Người có hai năm liên tiếp có quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội hoặc đại biểu HĐND đánh giá “tín nhiệm thấp” thì Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Thường trực HĐND trình Quốc hội, HĐND bỏ phiếu tín nhiệm.
| Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm đối với Chủ tịch Quốc hội, các Phó Chủ tịch Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Chủ nhiệm các Ủy ban của Quốc hội, các thành viên khác của Ủy ban Thường vụ Quốc hội; Chủ tịch nước, Phó Chủ tịch nước; Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, các thành viên khác của Chính phủ; Chánh án Tòa án nhân dân tối cao; Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; Tổng Kiểm toán Nhà nước (tổng số là 49 người). Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội lấy phiếu tín nhiệm đối với các Phó Chủ tịch, Phó Chủ nhiệm và các ủy viên của Hội đồng, Ủy ban (tổng số là 380 người, trong đó mỗi Ủy ban có từ 30-50 thành viên). |
UBTV Quốc hội trình Quốc hội bỏ phiếu tín nhiệm đối với người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn khi có một trong các trường hợp: khi có kiến nghị của ít nhất 20% tổng số đại biểu Quốc hội; khi có kiến nghị của Hội đồng dân tộc, Ủy ban của Quốc hội; người được lấy phiếu tín nhiệm có trên hai phần ba tổng số đại biểu Quốc hội đánh giá “tín nhiệm thấp”; người được lấy phiếu tín nhiệm hai năm liên tiếp có quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội đánh giá “tín nhiệm thấp”. Tỷ lệ tương tự áp dụng với HĐND. Trường hợp người bị bỏ phiếu tín nhiệm có quá nửa tổng số đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND không tín nhiệm thì xem xét, quyết định việc miễn nhiệm hoặc phê chuẩn việc miễn nhiệm.
Ủy ban Pháp luật của Quốc hội đề nghị, việc lấy phiếu tín nhiệm định kỳ chỉ nên đặt ra đối với những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn quy định tại khoản 7 Điều 84 của Hiến pháp. Việc mở rộng phạm vi người được lấy phiếu tín nhiệm ra tất cả những người giữ chức vụ do Quốc hội bầu hoặc phê chuẩn bao gồm cả thành viên Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội, Đoàn thư ký kỳ họp Quốc hội là quá dàn trải, dễ làm cho hoạt động này trở nên hình thức.