Theo cáo trạng của tòa án, hai binh sỹ Byron Darnell Law II và David Javier Salazar-Quintero đã bị bắt giữ vào ngày 3-7 dọc biên giới Mexico tại Jacumba, bang California. Hai quân nhân này bị cáo buộc chở 3 người di cư Mexico không giấy tờ cách biên giới khoảng 10 km.
Ba người di cư ngồi ghế sau trên xe của hai lính thủy đánh bộ này đã chuẩn bị trả 8.000 USD để "được đưa lậu vào Mỹ", mặc dù không rõ họ sẽ phải trả khoản tiền này cho ai. Cáo trạng nêu rõ hai binh sỹ nói trên, đồn trú tại doanh trại Pendleton gần San Diego, bị cáo buộc "cố ý" đưa những người di cư vào Mỹ "vì mục đích... hưởng lợi tài chính cá nhân".
 |
| Binh sĩ thủy quân lục chiến Mỹ rải dây thép gai dọc hàng rào biên giới với Mexico ở San Diego hồi tháng 11- 2018. |
Theo Washington Post, hai lính Mỹ nêu trên đã chính thức bị buộc tội ngày 8-7. Tuy nhiên, Văn phòng Bộ Tư pháp Mỹ vẫn chưa đưa ra bất cứ bình luận nào trước thông tin này.
Trong khi đó, người phát ngôn Lực lượng Thủy quân lục chiến Cameron Edinburgh khẳng định sẽ tiếp tục hợp tác đầy đủ với các nhà điều tra. Đây không phải là vụ việc đầu tiên các thành viên của quân đội Mỹ tiếp tay cho những người di cư trái phép vào Mỹ. Các vụ việc tương tự đã xảy ra vào năm 2014, 2017 và 2018.
Lực lượng tuần tra biên phòng Mỹ cho biết, từ tháng 10- 2018 đến tháng 6- 2019, số người di cư trái phép vào Mỹ lên tới gần 700.000 người, tăng 140% so với cùng kỳ năm trước đó.
Ngày 9- 7, Bộ An ninh Nội địa Mỹ công bố báo cáo cho biết số người di cư bị bắt giữ sau khi nhập cảnh vào Mỹ qua đường biên giới phía Nam trong tháng 6-2019 đã giảm 28% so với tháng trước đó, trong bối cảnh cả Mỹ và Mexico đều siết chặt kiểm soát biên giới. Tuy nhiên, số người di cư bị bắt giữ trong tháng 6 này vẫn ở mức cao (104.344 người) so với năm trước đó (43.180 người).
Bộ An ninh Nội địa Mỹ cảnh báo tình trạng khẩn cấp tại các trung tâm tạm giữ người di cư biên giới vẫn trong tình trạng khẩn cấp khi mỗi ngày vẫn có hàng nghìn người di cư lánh nạn đổ về đây.
Mexico là quốc gia láng giềng phía nam của Mỹ được xem là cửa ngõ vào Mỹ của người tị nạn Mỹ Latin. Những đoàn lên tới hàng ngàn người đủ già trẻ lớn bé thường vượt biên vào Mexico trước, đi bộ hoặc ôtô đến biên giới Mỹ-Mexico và chờ cơ hội để vượt biên trái phép.
Tình trạng người di cư trái phép vào Mỹ qua biên giới Mexco khiến Tổng thống Donal Trump nổi giận và đe dọa sẽ áp thêm mỗi tháng 5% thuế lên tất cả hàng hóa Mexico nhập vào Mỹ. Ngay sau tuyên bố này của ông Trump, từ đầu tháng 6-2019, Mexico đã triển khai gần 15.000 lính đến khu vực biên giới giáp với Mỹ để chặn dòng người tị nạn từ Guatemala tràn vào Mexico.
Mexico đã đặt các máy quét X-quang cỡ lớn ở biên giới nhằm phát hiện người di cư nấp trong khoang bí mật trên xe tải để vào Mỹ. "Mục tiêu chiến lược của chúng tôi là chấm dứt thủ đoạn của những tên tội phạm buôn người", Ngoại trưởng Mexico Marcelo Ebrard nói.
Các máy quét X-quang cỡ lớn này giúp lực lượng chức năng phát hiện ngay lập tức những người nằm hoặc ngồi ẩn mình trong các thùng hàng hoặc khoang hai ngăn trên xe tải đi qua biên giới. Ebrard cho biết trong hai ngày 7- 8/7, lực lượng biên phòng Mexico đã bắt hơn 200 người di cư nấp trong khoang bí mật của xe tải chở hàng, trong đó hàng chục người bị phát hiện bởi máy quét X-quang.
Các biện pháp an ninh này được thực hiện vài tuần sau khi ông Francisco Garduno, cựu lãnh đạo hệ thống nhà tù Mexico, được bổ nhiệm làm người đứng đầu Viện Di trú Quốc gia Mexico (INM). Ngay tuần đầu Garduno nhậm chức, INM đã phát hiện 800 người di cư trốn trong 4 chiếc xe tải chở hàng ở bang Veracruz, phía đông Mexico.
Ngoài đưa quân tới biên giới ngăn người tị nạn, Mexico còn tiến hành các biện pháp khác như đóng băng tài khoản ngân hàng của những kẻ buôn người hoặc tổ chức cho người nhập cư Mỹ Latin đến biên giới.
Trước đó, cuối năm 2018, để ngăn chăn người nhập cư trái phép vào Mỹ qua biên giới với Mexico, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis đã cho phép triển khai thêm binh sĩ tới biên giới Mỹ - Mexico. Tuy nhiên, các binh sĩ này chỉ tham gia thực hiện nhiệm vụ hỗ trợ lực lượng biên phòng đang làm việc ở khu vực biên giới, không trực tiếp ra tay với người di cư trái phép.
Các binh sĩ Mỹ sẽ không tiếp xúc trực tiếp với người di cư và nhiều khả năng không tham gia các vụ đụng độ do họ không được phép thực thi quyền hành pháp như cảnh sát hay biên phòng, căn cứ theo đạo luật Posse Comitatus ra đời cách đây hơn 100 năm. Các đạo luật và quy định khác nêu rõ binh sĩ Mỹ không được phép tham gia các hoạt động như bắt bớ hay lục soát người vượt biên trái phép.
Các binh sĩ Mỹ được triển khai sẽ hỗ trợ biên phòng lập kế hoạch ngăn chặn người di cư, lắp đặt rào chắn, dùng máy bay để di chuyển các nhân viên biên phòng đến nơi cần thiết, hỗ trợ y tế như sơ cứu, điều trị và vận chuyển bệnh nhân, thiết lập sở chỉ huy, dựng nhà tạm và cung cấp trang thiết bị bảo hộ cá nhân cho lực lượng biên phòng.
