10 dự án chống ngập khẩn cấp mới phát huy tác dụng bước đầu
Đại biểu Nguyễn Thị Thanh Thủy dẫn chứng, báo cáo số 146/2026 của UBND TP đã thẳng thắn chỉ ra công tác quản lý thoát nước vẫn còn nhiều hạn chế. Bà Thuỷ nhắc đến sự cố gây tai nạn khiến 1 người tử vong trong trận mưa ngày 9/7 do rơi xuống hố ga tử vong tại phường Ngọc Hà, đồng thời chất vấn Giám đốc Sở Xây dựng về giải pháp cụ thể và chế tài đủ mạnh để khắc phục triệt để tồn tại này.
Cũng tại phiên chất vấn, có ý kiến đại biểu chất vấn về giải pháp và lộ trình đến năm 2027 để hoàn thành hệ thống dữ liệu tập trung, phục vụ theo dõi, dự báo và vận hành hệ thống thoát nước theo thời gian thực.
Trả lời các đại biểu, Giám đốc Sở Xây dựng Nguyễn Phi Thường đánh giá, trận mưa ngày 9/7 không phải mưa lớn, lượng mưa cao nhất đo được khoảng 80 mm tại một số khu vực. Nói về hiện tượng ngập cục bộ tại đường Quang Trung và một số tuyến phố, ông Thường cho rằng không dùng từ ngập úng.
“Trong định nghĩa của chúng tôi, ngập úng tức là sâu 30 cm và ngập quá 20 phút. Chúng tôi sử dụng từ bị dềnh nước vì chỉ sâu hơn 20 cm", ông Thường giải thích.
Lý giải nguyên nhân của hiện tượng ngập nước này, lãnh đạo Sở Xây dựng cho biết các dự án chống ngập mới hoàn thành vẫn đang trong quá trình nghiệm thu, bàn giao. Vào thời điểm xảy ra mưa, cửa phai tại hồ Bảy Mẫu chưa được mở kịp thời nên nước không thể tiêu thoát, dù hệ thống thoát nước tại đây đã được thay cống hộp kích thước 2x2 m rất lớn. Sau khi cửa phai được mở, chỉ 30 phút sau toàn bộ khu vực này đã thoát nước hoàn toàn, chứng minh hệ thống phát huy tác dụng rất tốt.
Đối với các khu vực úng ngập khác sau trận mưa ngày 9/7, các vị trí này đều nằm trong danh mục 120 điểm úng ngập đã được thành phố xác định. Hiện 10 dự án chống ngập khẩn cấp mới hoàn thành mới chỉ phát huy tác động bước đầu. Để giải quyết dứt điểm các khu vực úng ngập cũ như Triều Khúc, Ban Quản lý dự án hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp thành phố cùng các địa phương đang tập trung xây dựng dự án thoát nước Tả Nhuệ và Bắc sông Hồng.
Về giải pháp công nghệ, ông Thường thông tin Ban Quản lý dự án đang triển khai lắp đặt hệ thống cảm biến úng ngập trên toàn thành phố để theo dõi mực nước hồ theo thời gian thực nhằm chủ động điều tiết. Liên quan đến giá dịch vụ thoát nước và xử lý nước thải, Sở đang khẩn trương hoàn thiện hồ sơ để sớm trình lại UBND thành phố ban hành.
Xây dựng hệ thống thoát nước thông minh
Chất vấn về tiến độ thực hiện Quy hoạch thoát nước Thủ đô được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt từ năm 2013, đại biểu Trần Thị Thanh Tú (Tổ đại biểu 23) cho biết, đến nay, tỷ lệ đầu tư các hồ điều hòa mới đạt khoảng 18,4%, còn các công trình thoát nước đạt khoảng 20%, là một trong những nguyên nhân khiến tình trạng úng ngập tại khu vực trung tâm thành phố chưa được giải quyết căn bản.
Đại biểu đề nghị UBND TP làm rõ lộ trình đẩy nhanh tiến độ các dự án, nêu các giải pháp, cơ chế để khai thác hiệu quả các công trình sau đầu tư, vừa phục vụ mục tiêu thoát nước, vừa phát huy giá trị gia tăng cho phát triển kinh tế.
Trả lời chất vấn, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, sau 13 năm triển khai Quy hoạch thoát nước 725, khoảng cách giữa quy hoạch và đầu tư vẫn còn rất lớn. Tại lưu vực sông tả Đáy, công suất thiết kế đạt 811m³/giây nhưng hiện mới đạt 164,5m³/giây. Diện tích hồ điều hòa theo quy hoạch khoảng 5.040ha, trong khi thực tế mới đạt khoảng 1.075ha.
Để khắc phục, thành phố đang chỉ đạo điều chỉnh quy hoạch thoát nước và quy hoạch cốt nền. Dự kiến ngay trong tháng 10/2026, sau khi quy hoạch được phê duyệt, thành phố sẽ ban hành Đề án thoát nước khu vực đô thị tập trung giai đoạn 2026-2030.
Theo đề án, công suất các trạm bơm đầu mối sẽ được nâng lên khoảng 774m³/giây; diện tích hồ điều hòa tăng lên khoảng 1.250ha, đưa công suất các trạm bơm đạt khoảng 80% theo quy hoạch và diện tích hồ điều hòa tăng khoảng 50% so với hiện trạng.
Ngân sách thành phố sẽ ưu tiên đầu tư các công trình hạ tầng khung, công trình đầu mối và các công trình liên lưu vực như: Trạm bơm đầu mối, kênh dẫn, cống trục, hồ điều hòa chiến lược, các tuyến tiêu chính, những hạng mục khu vực tư nhân khó hoặc không thể đầu tư.
Bên cạnh đó, thành phố sẽ xử lý dứt điểm trong năm 2026 đối với 26/52 khu đô thị chưa hoàn thành bàn giao hạ tầng. Trường hợp chủ đầu tư không thực hiện đúng trách nhiệm sẽ không được giao dự án mới hoặc bị hạn chế tham gia các dự án khác trên địa bàn. Thành phố cũng sẽ xem xét công khai danh sách các chủ đầu tư vi phạm sau khi được UBND TP thống nhất.
Liên quan đến việc khai thác các hồ điều hòa sau đầu tư, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trương Việt Dũng cho biết, mục tiêu chính của các hồ vẫn là thoát nước nên luôn phải dành dung tích đón lũ trước mùa mưa. Vì vậy, thành phố chỉ định hướng khai thác các khu vực ven hồ, đường dạo, công viên cây xanh và dịch vụ phù hợp; sau này sẽ giao các xã, phường quản lý, khai thác để tạo nguồn thu bù đắp chi phí duy tu, vận hành.
Phát biểu bế mạc kỳ họp HĐND TP chiều 15/7, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, trong thời gian còn lại của năm, TP sẽ tập trung thực hiện bốn nhóm nhiệm vụ. Trong đó, với nhóm quản lý đô thị, trọng tâm là xử lý các điểm ùn tắc, điểm úng ngập; cải thiện chất lượng không khí và các dòng sông nội đô; nâng cao năng lực thu gom, vận chuyển, xử lý rác thải; phát triển bãi đỗ xe, vận tải công cộng và phương tiện giao thông xanh.
Đối với từng điểm ùn tắc, úng ngập và từng khu vực ô nhiễm kéo dài, cơ quan liên quan phải xác định rõ nguyên nhân, giải pháp trước mắt, giải pháp lâu dài và thời hạn xử lý. Việc triển khai phải được kiểm tra thường xuyên, tránh tình trạng có kế hoạch nhưng chậm chuyển biến trong thực tế.
Thành phố sẽ tiếp tục chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các dự án thoát nước trọng điểm, tăng cường quản lý, vận hành đồng bộ hệ thống thoát nước và ứng dụng công nghệ trong quan trắc, dự báo, điều hành, nhằm từng bước giải quyết căn cơ tình trạng úng ngập theo đúng các cam kết đã báo cáo tại phiên chất vấn.
