Gruzia: Hoa hồng bị vặt cánh

Vào ngày 21/5 vừa qua, hai đồng minh chính trị quan trọng của Tổng thống Mikheil Saakashvili là Vano Merabishvili và Zurab Chiaberashvili đã bị cảnh sát bắt giữ và truy tố về các tội danh tham nhũng và lạm dụng quyền hành. Vụ việc gây chú ý rộng rãi vì ngoài Merabishvili và Chiaberashvili, có khả năng chính Tổng thống Saakashvili cũng có thể dính chàm. "Hoa hồng" đang bị "vặt cánh" tơi tả.

Cả hai người bị bắt, Vano Merabishvili và Zurab Tchiaberashvili đều là những thành viên cốt cán đã cùng ông Saakashvili trong cuộc "Cách mạng hoa hồng" năm 2003 đưa ông Saakashvili lên nắm quyền cho đến nay. Sau khi "cách mạng thành công", Merabishbili và Tchiaberashvili được ví như 2 cánh tay của Tổng thống Saakashvili, một người lo đối nội, một người lo đối ngoại, đều từng là các quan chức cao cấp của chính phủ.

Trước khi được giao giữ ghế Bộ trưởng Lao động, Y tế và Xã hội trong Chính phủ Gruzia từ tháng 3/2012, Tchiaberashvili từng có thời gian dài hoạt động trong ngành ngoại giao, làm đại diện thường trực Ngoại giao đoàn Gruzia tại Hội đồng châu Âu từ tháng 9/2005. Ở vị trí này, Tchiaberashvili có cơ hội tham gia vào "cuộc chiến ngoại giao" xung quanh "cuộc chiến 5 ngày" tháng 8/2008.

Đến tháng 10/2010, Tchiaberashvili lại làm Đại sứ Gruzia tại Liên bang Thụy Sĩ và Công quốc Liechtenstein, rồi làm Đại sứ thường trực của Gruzia tại LHQ. Khi bị bắt, Tchiaberashvili đang là Thống đốc vùng Kakheti, miền Đông Gruzia.

So với Tchiaberashvili thì Merabishvili có phần nhỉnh hơn, có tầm ảnh hưởng mạnh hơn và uy tín cao hơn, và tội của ông cũng... nghiêm trọng hơn, do đó việc ông bị bắt giam cũng gây chú ý nhiều hơn. Merabishvili có ảnh hưởng lớn đến sự thành công của “Cách mạng hoa hồng”, được giao giữ chức Bộ trưởng Nội vụ ngay khi ông Saakashvili lên nắm quyền. Với chức vụ này, Merabishvili nắm trong tay sức mạnh của lực lượng Cảnh sát Quốc gia, mạnh dạn đẩy mạnh cải cách ngành cảnh sát và lập lại trật tự trong xã hội.

Gruzia một thời an ninh bất ổn, trật tự xã hội bê bối, dân chúng sống trong nỗi lo âu, sợ hãi. Nhưng từ khi Merabishvili thực hiện chính sách không khoan nhượng, tình hình được cải thiện rõ rệt: không còn trộm cắp, cướp giật mỗi ngày như trước nữa. Tuy nhiên, bên cạnh những thành công trong trấn áp tội phạm, lực lượng cảnh sát dưới trướng Merabishvili cũng thẳng tay đàn áp những người biểu tình phản đối, đặc biệt là các cuộc phản đối có sự tham gia của lực lượng chính trị đối lập diễn ra vào các năm 2007, 2010 và đỉnh điểm là vụ đàn áp cuộc biểu tình rầm rộ ở thủ đô Tbilisi vào tháng 5/2011.

Nhờ những thành tích trên, tháng 6/2012, Merabishvili được Tổng thống Saakashvili bổ nhiệm vào chức Thủ tướng, nhưng chỉ được 4 tháng, ông đã phải từ chức cùng toàn bộ nội các chính phủ vào ngày 11/10/2012 do đảng Phong trào Quốc gia thống nhất (UNM) của ông thất bại thảm hại trong cuộc bầu cử đầu tháng 10. Ngày 25/10/2012, Merabishvili được bầu làm Tổng thư ký đảng UNM.

Cựu Thủ tướng Vano Merabishvili.
Cựu Thủ tướng Vano Merabishvili.

Theo báo chí Gruzia, cả hai ông Merabishvili và Tchiaberashvili đều bị cáo buộc tội lạm dụng tiền quỹ trợ cấp thất nghiệp, cụ thể là 3 triệu USD, để trả thù lao cho 22.000 người để họ giúp đảng UNM vận động cử tri trong cuộc bầu cử Quốc hội tháng 10/2012. Những nhà vận động này được đăng ký theo dạng hợp đồng độc lập, nhưng trên thực tế họ không hề có hoạt động nào.

Riêng ông Merabishvili, ngoài các cáo buộc lạm dụng công quỹ, ông còn bị điều tra bổ sung về cáo buộc đã lạm dụng quyền hành trong thời gian làm Bộ trưởng Nội vụ, đã chỉ huy Cảnh sát Quốc gia đàn áp người biểu tình, trong đó vụ việc nổi cộm nhất là cuộc biểu tình vào tháng 5/2011. Nếu bị buộc thêm tội danh này, Merabishvili có thể sẽ phải ngồi tù khá lâu.

Ngoài ra, phát biểu với báo chí hôm 21/5 vừa qua, Thủ tướng Gruzia Bidzina Ivanishvili còn đặt vấn đề về vai trò của Tổng thống Saakashvili liên quan trong các vụ bê bối của thuộc cấp. Ông Ivanishvili cho rằng, có thể phải điều tra cả Tổng thống Saakashvili để xem xét trách nhiệm của ông. "Trước pháp luật, mọi quan chức đều như nhau" - ông Ivanishvili phát biểu, ám chỉ Tổng thống Saakashvili.

Phát biểu của Thủ tướng Ivanishvili ngay sau khi cảnh sát bắt giữ 2 quan chức thuộc phe đối lập khiến giới quan sát lo ngại vụ việc có thể đi quá xa, biến thành đấu đá chính trị. Đa phần giới quan sát đều nhìn nhận việc bắt giam và điều tra 2 ông Merabishvili và Tchiaberashvili là hành động pháp lý thông thường trong chiến dịch bài trừ tham nhũng của Chính phủ Ivanishvili. Hành động này thể hiện quyết tâm của chính phủ mới của Gruzia thực hiện những lời hứa khi tranh cử là tiệt trừ tệ nạn tham nhũng và lạm dụng quyền hành.

Nhưng vấn đề là, họ đều là những phụ tá thân cận của Tổng thống Saakashvili, là người thuộc đảng đối lập mới vừa thất cử, trong đó Merabishvili được xem là người chuẩn bị thay thế ông Saakashvili ra tranh cử tổng thống Gruzia nhiệm kỳ tới sắp diễn ra trong năm nay. Bởi thế cho nên vụ việc đang gây ra dư luận không tốt cho rằng những động thái bắt bớ này của chính quyền Thủ tướng Ivanishvili có động cơ chính trị, mang màu sắc thanh trừng, triệt tiêu đối thủ tiềm tàng.

Giới phân tích châu Âu, nhất là thành phần ủng hộ ông Saakashvili, còn dẫn chứng trường hợp bà cựu Thủ tướng Ukraina bị xét xử và kết án tù để cho rằng, Thủ tướng Ivanishvili cũng đang làm tương tự với Merabishvili. Lý do để phương Tây suy đoán như vậy là vì, Ivanishvili là chính khách thân Nga, trước khi làm chính trị từng là một doanh nhân giàu có, một tỉ phú phất lên nhờ làm ăn với nước Nga, và ngay sau khi lên nắm quyền ông đã tuyên bố sẽ thắt chặt hơn nữa quan hệ truyền thống với nước Nga. Nhưng Ivanishvili đã bác bỏ luận điệu đó, cho rằng, Gruzia vẫn tiếp tục tiến trình xích lại với châu Âu, nhưng như thế không có nghĩa là Gruzia không thể thắt chặt quan hệ với Nga.

Việc cả hai phụ tá thân cận từng cùng sát cánh trong "Cách mạng hoa hồng" bị bắt giam vì tham nhũng khiến ông Saakashvili càng trở nên "trơ trọi" trong cuộc sống chung đầy cam go với đảng mới lên cầm quyền. "Hoa hồng" đang bị "vặt cánh", và sắp tới là ai nữa trong số vây cánh của ông Saakashvili sẽ vướng vòng lao lý? Bản thân ông chăng?

An Châu (tổng hợp)

Các tin khác

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Núi thách thức chờ đợi tân thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal

Chiến thắng áp đảo trong cuộc bầu cử quốc hội đưa Balendra Shah - cựu rapper 35 tuổi - tiến gần tới vị trí thủ tướng trẻ nhất lịch sử Nepal. Nhưng, phía sau làn sóng ủng hộ mạnh mẽ là những kỳ vọng khổng lồ và cả một núi thách thức quản trị phức tạp, đặt ra bài toán không dễ giải đối với một chính khách chưa trải qua nhiều kinh nghiệm.

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Bầu cử địa phương tại Pháp 2026, “nhiệt kế” cho cuộc đua vào Điện Elysee

Giữa bối cảnh nước Pháp tiến gần đến cuộc bầu cử tổng thống năm 2027, các cuộc bầu cử địa phương diễn ra ngày 15 và 22/3 đang trở thành “chiếc nhiệt kế” rất quan trọng. Từ những làng quê nhỏ đến các thành phố lớn, lá phiếu của cử tri lần này không chỉ chọn ra các thị trưởng mà còn “cập nhật” tâm trạng chính trị của xã hội Pháp trước cuộc bầu cử lớn hơn vào năm sau.

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Siết chặt biên giới, đảm bảo an toàn bầu cử

Với đặc thù là tỉnh biên giới, để đảm bảo an ninh, an toàn cho bầu cử, Công an tỉnh Tây Ninh đã triển khai cao điểm siết chặt quản lý lưu trú và quản lý xuất nhập cảnh tại các cửa khẩu. Qua phối hợp tuần tra, kiểm soát, lực lượng chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hàng trăm đối tượng vi phạm pháp luật, ngăn chặn hàng trăm trường hợp không đủ điều kiện nhập cảnh vào trong nước, bắt giữ hàng chục đối tượng có tiền án giao cho Công an các địa phương xử lý theo pháp luật…

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Hợp tác cùng hành động trước thách thức an ninh phi truyền thống sẽ định hình tương lai ASEAN

Năm 2025 khép lại, tình hình an ninh Đông Nam Á có những chuyển biến đáng lo ngại buộc các nhà lãnh đạo cảnh sát khu vực phải nâng cao hợp tác để vừa giải quyết triệt để các thách thức an ninh phi truyền thống mới nảy sinh, vừa bảo đảm tính tự chủ chiến lược của từng quốc gia trong bối cảnh mới đầy biến động.

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nước Đức trước cơ hội có nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử

Nhiệm kỳ của Tổng thống Frank-Walter Steinmeier đang dần đi đến những trang cuối, mở ra một cuộc đua không chỉ đơn thuần là tìm người kế nhiệm vị trí nguyên thủ quốc gia Đức. Trong bối cảnh xã hội phân cực và chính trường nhiều biến động, những lời kêu gọi về một nữ Tổng thống đầu tiên trong lịch sử đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết, hứa hẹn một sự thay đổi mang tính biểu tượng tại Đức.

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Mexico: El Mencho và an ninh cho World Cup

Cái chết của trùm ma túy khét tiếng El Mencho đẩy bang Jalisco rơi vào tình trạng hỗn loạn, kéo theo những lo ngại ngày càng lớn về công tác đảm bảo an ninh cho World Cup 2026 - giải đấu mà Mexico trong vai trò quốc gia đồng chủ nhà.

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Nhật Bản: “Canh bạc” của bà Takaichi

Cuộc bầu cử ở Nhật Bản diễn ra vào ngày 8/2, hơn nửa tháng sau khi Thủ tướng Sanae Takaichi giải tán Quốc hội (ngày 23/1). Hầu hết các phân tích đều tập trung vào bối cảnh đây là lần đầu tiên trong 60 năm, Hạ viện Nhật Bản bị giải tán đúng vào ngày khai mạc kỳ họp thường kỳ của Quốc hội và thực hiện chiến dịch tranh cử ngắn ngủi bất thường chỉ vỏn vẹn có 16 ngày.

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Thái Lan trước cơ hội chuyển mình

Trong bối cảnh nền kinh tế gặp khó khăn và tình trạng tham nhũng, cử tri Thái Lan coi cuộc bầu cử ngày 8/2 là cơ hội để vực dậy đất nước. Đó là chính sách nhằm thắp sáng thời kỳ hoàng kim của việc phát triển cơ sở hạ tầng và đưa Thái Lan trở thành trung tâm thương mại - đầu tư của Đông Nam Á trong nhiều thập kỷ tới.

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Chống tham nhũng tại Albania: “Bộ trưởng ảo” và nghịch lý thật

Việc chính phủ Albania ra mắt “bộ trưởng ảo” Diella nhằm mục đích minh bạch hóa bộ máy hành chính đang đối mặt với những nghi ngại lớn sau khi các quan chức đứng đầu cơ quan phát triển hệ thống này bị điều tra vì sai phạm kinh tế. Sự việc không chỉ đặt ra thách thức cho mục tiêu gia nhập EU của Albania mà còn mở ra suy ngẫm về những giới hạn của công nghệ trong quản trị quốc gia.

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Cơn bão ICE: Làn sóng phẫn nộ làm lung lay đảng Cộng hòa

Trong những ngày đầu năm 2026, nước Mỹ chứng kiến một làn sóng phản kháng chưa từng có nhắm vào Cơ quan Di trú và Hải quan (ICE). Cái chết của người mẹ 3 con ở Minneapolis đã trở thành ngòi nổ kéo theo các cuộc biểu tình khắp cả nước và đẩy đảng Cộng hòa của Tổng thống Donald Trump vào thế nguy hiểm chỉ vài tháng trước cuộc bầu cử giữa kỳ quan trọng.

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Thủ tướng Friedrich Merz và hành trình đưa nước Đức “vượt dốc”

Trong bối cảnh một châu Âu chao đảo, nước Đức dưới thời Thủ tướng Friedrich Merz đã thoát khỏi hình ảnh "lưỡng lự" trong chính sách đối ngoại, khẳng định vị thế trụ cột không thể thiếu của EU và NATO. Tuy nhiên, phía sau ánh hào quang của những thành công trên trường quốc tế, một cuộc khủng hoảng nội tại đang âm ỉ đe dọa chính phủ của ông khi những cuộc bầu cử đang tới gần.

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Ôtô Trung Quốc bon bon xuất ngoại

Trung Quốc hiện là quốc gia xuất khẩu ô tô nhiều nhất thế giới tính theo đầu xe. Các hãng xe hơi Trung Quốc đang phải chịu sức ép cạnh tranh khủng khiếp trên thị trường nội địa. Nhiều nhà sản xuất xe vì vậy coi thị trường nước ngoài như chiếc “van xả” giúp giảm bớt áp lực.

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Cuộc sống hiện tại của gia đình ông Bashar Al-Assad

Trước khi làm Tổng thống Syria, ông Bashar Al-Assad từng là một bác sĩ. Khi làm Tổng thống Syria, ông thường được gọi là “Bác sĩ” hơn là “Tổng thống”. Sau khi từ bỏ ghế Tổng thống Syria và sống lưu vong ở Moscow, ông được cho là đang quay lại với nghề y, tham gia các lớp học nhãn khoa.

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Peru: Các cựu Tổng thống liên tục bị kết án

Đất nước Peru ở Nam Mỹ đang lập một kỷ lục hiếm có trong lịch sử chính trị thế giới đương đại, với việc có đến 7 đời tổng thống trong 7 năm , và đặc biệt là đã bỏ tù đến 6 cựu nguyên thủ quốc gia trong vòng 20 năm qua.

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Brazil: Ông Bolsonaro bắt đầu thụ án

Cựu Tổng thống Brazil Jair Bolsonaro phải bắt đầu thụ án 27 năm tù vì tội âm mưu đảo chính bất thành, thẩm phán Tòa án Tối cao Alexandre de Moraes ra phán quyết hôm 25/11.

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng ở Bihar, đòn bẩy chính trị cho Thủ tướng Modi

Chiến thắng áp đảo của Liên minh Dân chủ Quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân Ấn Độ (BJP) lãnh đạo tại bang Bihar là đòn bẩy quan trọng cho Thủ tướng Narendra Modi. Kết quả này không chỉ phản ánh sự đồng thuận của cử tri với các chính sách an sinh và phát triển địa phương mà còn mở ra dư địa chính trị để New Delhi cân bằng lợi ích trong quan hệ thương mại với Mỹ và giữ thế chủ động trước căng thẳng kéo dài với Pakistan.