Ngày 4/9, trong quá trình vận hành cấp gió nóng, lò gió nóng số 3 của lò cao số 1 tại nhà máy lò cao Công ty TNHH Gang thép Hưng nghiệp Formosa Hà Tĩnh (FHS Hà Tĩnh) xảy ra sự cố, gây nổ và cháy cục bộ tại khu vực xung quanh thiết bị. Vụ việc làm một nhân viên của nhà thầu là Công ty TNHH luyện kim Trung Quốc - Việt Nam bị mảnh vật liệu chịu lửa văng trúng mắt cá chân phải, gây đứt gân, phải đưa đi cấp cứu và điều trị tại bệnh viện ở Hà Nội.
Sau khi sự cố xảy ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh đã tiến hành chương trình giám sát công tác bảo vệ môi trường đối với Công ty FHS Hà Tĩnh. Ngày 17/9/2026, Tổ giám sát bảo vệ môi trường đối với Công ty FHS của tỉnh Hà Tĩnh chủ trì phối hợp với phòng An ninh Kinh tế Công an tỉnh Hà Tĩnh, UBND phường Hoành Sơn thực hiện kiểm tra, giám sát trực tiếp đối với một số công trình thu gom, xử lý bụi, khí thải và một số nội dung liên quan đến công tác phòng ngừa sự cố mùa mưa bão. Qua đó, đoàn đã ghi nhận một số tồn tại, bất cập liên quan đến đảm bảo môi trường tại Công ty FHS.
Cụ thể, qua kiểm tra thực tế trực tiếp tại các xưởng luyện cốc, xưởng lò cao, xưởng thiêu kết và xưởng luyện thép, nhận thấy tại bãi chứa bùn lò cao có nhiều vị trí chưa có bạt che chắn; tường rào bên phải phía trước từ ngoài vào có đoạn có dấu hiệu bị nứt gây nguy cơ rò rỉ nước ra ngoài bãi chứa. Các rãnh thu nước phía trước cổng vào bãi chứa xỉ thép bị bồi lắng, lượng nước lưu giữ tại các kênh nước phía Nam đều cao gần tràn xả.
Tại xưởng thiêu kết, một số nguyên liệu rơi vãi từ các băng tải xuống chưa được thu gom. Thời điểm kiểm tra tại khu vực lưu giữ quặng sắt, đá vôi thuộc xưởng nguyên liệu có tình trạng trên bề mặt hệ thống sân, đường có một lượng nước mưa có màu cam. Theo báo cáo của công ty, lượng nước mưa chảy qua khu vực này không xả ra hệ thống thu gom nước mưa, sự việc trên do tình trạng nước mưa bị tù đọng cục bộ tại một số điểm và có chứa bụi sắt nhưng chưa được thu gom triệt để về hệ thống xử lý.
Tại khu vực thu gom bụi từ khu vực trung chuyển nguyên liệu từ lò cốc thuộc xưởng nguyên liệu có một số điểm có bụi rơi vãi rải rác thải. Về sự cố tại lò gió nóng số 3, Công ty FHS đã mời đơn vị thiết kế ban đầu của lò gió nóng và đơn vị chuyên môn về vật liệu chịu lửa vào nhà máy để kiểm tra, xác định nguyên nhân thực tế của sự cố. Đến nay, việc kiểm tra vẫn chưa hoàn tất nên chưa xác định được nguyên nhân thực tế của sự cố, do đó Công ty FHS chưa có báo cáo bổ sung đến các cơ quan có liên quan.
Đối với công tác quan trắc, giám sát môi trường, Công ty FHS đã lắp đặt 26 trạm quan trắc tự động, liên tục khí thải. Tuy nhiên, hiện nay tại các trạm quan trắc khí thải tự động còn một số sự cố như tại lò cốc số 2, thuộc xưởng luyện cốc bị mất tín hiệu kết nối truyền về Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Hà Tĩnh và Bộ Nông nghiệp và Môi trường từ tháng 1/2026. Theo giải trình, việc thực hiện mua sắm và thay thế thiết bị mới cần mất nhiều thời gian nên đến nay vẫn chưa khắc phục được. Tại ống khói số 1 của xưởng luyện cốc, máy phân tích đa thể khí hiển thị cảnh báo lỗi thiết bị, nguyên nhân được xác định là do thiết bị bị lão hóa, cần thay thế nhưng đến nay Công ty vẫn chưa thực hiện. Từ ngày 1/4/2026 đến nay, máy phân tích Oxy - ống thải khí hệ thống dập cốc khô số 1 bị hư hỏng, hoạt động không ổn định.
Từ trước đến nay, công tác quan trắc định kỳ được FHS Hà Tĩnh ủy thác Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường thực hiện đối với 24 ống khói/ống thải toàn nhà. Tuy nhiên, ngày 16/9/2026, Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường có thông báo về việc không thể tiếp tục thực hiện một số hợp đồng phân tích, đo đạc, thử nghiệm và quan trắc tại FHS. Đến nay, FHS Hà Tĩnh đang chủ động hợp đồng với đơn vị có chức năng để tiếp tục thực hiện các nội dung quan trắc định kỳ theo quy định.
Sau khi chỉ ra các tồn tại, bất cập trong công tác đảm bảo môi trường tại Công ty FHS Hà Tĩnh, Tổ giám sát môi trường đã yêu cầu FHS Hà Tĩnh khẩn trương rà soát, khắc phục các nội dung tồn tại. Đối với công tác quan trắc môi trường định kỳ, đề nghị khẩn trương thuê đơn vị có chức năng tiếp tục thực hiện; chủ động khắc phục các sự cố thiết bị liên quan đến công tác quan trắc tự động, quản lý vận hành theo quy định.
FHS Hà Tĩnh cũng phải rà soát toàn bộ hệ thống sản xuất, các trang thiết bị tại các xưởng sản xuất; xác định cụ thể thời gian lắp đặt, tuổi thọ, khấu hao, chu kỳ bảo trì bảo dưỡng, thời gian thay thế, sửa chữa để kịp thời khắc phục sửa chữa, thay thế các trang thiết bị đã hư hỏng nhằm giảm thiểu tối đa các sự cố phát sinh trong thời gian tới. Cùng với đó, tiếp tục định kỳ rà soát các hệ thống thu gom, xử lý bụi, khí thải; hệ thống thu gom, thoát nước mưa, các biện pháp phòng ngừa, ứng phó sự cố mùa mưa bão đặc biệt là liên quan đến lưu giữ chất thải.
Viện Khoa học công nghệ Năng lượng và Môi trường (ISTEE), là đơn vị được FHS Hà Tĩnh uỷ thác thực hiện quan trắc định kỳ đối với 24 ống khói/ống thải toàn nhà máy. Trong 3 vụ án hình sự với 28 bị can liên quan đến hành vi “Giả mạo trong công tác” xảy ra tại 4 bộ, ngành vừa bị Bộ Công an khởi tố, Viện ISTEE có 8 bị can.
Theo kết quả điều tra ban đầu, các bị can đã sửa số liệu phân tích quan trắc từ “Không đạt” thành “Đạt”; thu mẫu phân tích không đảm bảo đúng quy trình, “bán giấy ăn tiền” để cấp cho đơn vị yêu cầu quan trắc, những sự vi phạm này đã diễn ra trong thời gian dài.
