- Giấc mơ Tổng thống của tỷ phú Donald Trump
- Mỹ: Nếu tổng thống là Donald Trump…
- Tranh cử kiểu Donald Trump
- Chiêu vận động tranh cử của vợ tỷ phú Mỹ Donald Trump
Người có thành tích “ghi bàn vào lưới đội nhà”
Cuối năm 2014, khi Donlad Trump quyết định tham gia tranh cử Tổng thống Mỹ năm 2016, một trong những việc ông làm trước nhất là tìm một giám đốc điều hành chiến dịch vận động của mình. Và cái tên được chọn là Corey Lewandowski.
Cũng chẳng ai nghĩ rằng việc Trump nổi đình đám ngay sau khi tham gia tranh cử lại có liên quan đến con người chuyên đứng tại hậu trường mà ông vừa tuyển chọn. Từ một ứng viên bị xem là “kẻ phá bĩnh”, Trump đã nhanh chóng vọt lên thành ứng cử viên hàng đầu, dẫn đầu cuộc đua, buộc các đối thủ truyền thống, đầy tiềm năng phải “ngửi khói” phía sau.
Cho đến nay, kể cả sau khi ứng cử viên bám sát phía sau là Ted Cruz giành chiến thắng áp đảo tại bang Wisconsin (hôm 5-4), ông Trump vẫn dẫn xa với 30% phiếu đại biểu nhiều hơn ông Cruz.
Đằng sau chiến tích của Trump dĩ nhiên là cả một bộ sậu hùng hậu, trong đó chủ chốt là “bộ tứ” gồm Giám đốc chiến dịch Corey Lewandowski, Phó Giám đốc chiến dịch Michael Glassner, Thư ký báo chí Hope Hicks và Giám đốc truyền thông Daniel Scavino. Công đầu trong nhóm này được cho là Corey Lewandowski bởi chiến lược, bài bản của chiến dịch là do Lewandowski, nhiều thứ khác cũng do Lewandowski đạo diễn. Tương lai chiến dịch của ông Trump trong giai đoạn quyết định sắp tới cũng tùy thuộc vào Lewandowski.
 |
| Corey Lewandowski bên cạnh ông Donald Trump trong một sự kiện vận động gần đây. Ảnh Reuters. |
Sách lược quan trọng nhất của Lewandowski đối với chiến dịch tranh cử của ông Trump là “Hãy để Trump là chính Trump”. Ngược lại, Donald Trump cũng có cách ứng xử “rất Trump” dành cho Lewandowski khi người hầu cận của mình đang vướng vào rắc rối pháp lý: “Hãy để Lewandowski là Lewandowski”.
Nói một cách khách quan, Corey Lewandowski là một phiên bản gần giống Donald Trump về phương diện cá nhân lẫn chính trị, cả hai cùng có cách tiếp cận nhiều vấn đề một cách “chệch chuẩn”, tức là không theo lối truyền thống.
Việc Trump và Lewandowski gặp nhau vào năm 2014 ở New Hampshire cũng là một cơ duyên. Hai người dường như phát ra dòng diện cùng tần số ngay khi họ gặp nhau. Lý do họ “kết nhau” có thể không phải do Trump thán phục tài năng, kinh nghiệm gì của Lewandowski trong những lần tham gia vận động tranh cử trong quá khứ (vì thành công thì ít, thất bại thì nhiều). Thực tế đã hơn chục năm rồi Lewandowski không tham gia vận động tranh cử.
Cái cơ duyên trời định có lẽ là bởi khi đó Lewandowski đang là một “nhà vận động hành lang” cho ngành kinh doanh bất động sản với chức danh chính thức là Giám đốc Americans for Property, một hiệp hội theo xu hướng đảng Trà (Tea Party) do anh em nhà tỉ phú Koch tài trợ, còn Trump là “ông trùm” trong lĩnh vực kinh doanh này.
Năm nay 43 tuổi (sinh tháng 9-1973 tại Lowell, bang Massachusetts), Lewandowski tốt nghiệp thạc sĩ khoa học chính trị năm 1997, nhưng tham vọng chính trị thì dường như đã bắt đầu từ trước đó. Vào năm 1994 (khi mới 21 tuổi), Lewandowski đã tự mình vận động tranh cử một ghế trong nghị viện bang Massachusetts nhưng không thành công. Sau đó, năm 2002, Lewandowski bắt đầu tham gia chủ trì chiến dịch vận động tranh cử tổng thống 2004 của Thượng nghị sĩ Bob Smith, lúc đó là nghị sĩ bang New Hampshire.
Kể cũng lạ, ông Smith tính khí cũng gần giống ông Trump hiện nay, cũng có những lời nói, hành vi thất thường, từng gây náo loạn trong Thượng viện. Chiến dịch Lewandowski tham gia lần đó thất bại.
Một thời gian ngắn sau, ông Smith chuyển từ đảng Cộng hòa sang Dân chủ. Khi quay trở lại đảng Dân chủ, Smith phải cạnh tranh với ông John E. Sununu, một nghị sĩ trải qua 3 nhiệm kỳ, cha ông này là cựu Thống đốc bang New Hampshire John H. Sununu. Smith lại thuê Lewandowski làm giám đốc chiến dịch tranh cử với Sununu. Ngay lập tức, Lewandowski công kích ông Sununu (người Mỹ gốc Arập) vì đã nhận đóng góp tài chính từ một nhà quyên góp đảng Cộng hòa, mà người này trước đó từng làm luật sư cho tổ chức Holy Land Foundation được cho là có liên hệ với phong trào Hamas ở Dải Gaza.
Trên phương tiện truyền thông, Lewandowski ám chỉ Sununu “có liên can đến khủng bố”, tức tổ chức Hamas của người Palestine. Rồi Lewandowski tiếp tục gán cho Sununu “tội chống Israel”. Những lời lẽ công kích của Lewandowski nhắm vào ông Sununu khi đó đã trở thành “gậy ông đập lưng ông”, khiến cho nhiều người trong đảng Cộng hòa lên án ông Smith, và rốt cuộc mang chiến thắng về cho... Sununu, với chênh lệch đến 8 điểm phần trăm.
 |
| Corey Lewandowski giữa vòng vây báo chí hôm 8-3. Ảnh Getty. |
Trong sự nghiệp chính trị nửa vời của mình, Lewandowski chưa từng gặt hái thành công nào đáng để báo chí ca ngợi, mà ngược lại gây ra nhiều điều tai tiếng, thậm chí bị phỉ báng ngay tại diễn đàn. Từ thập niên 1990, khi làm trợ lý cho cựu nghị sĩ Bob Ney, Lewandowski đã gây tai tiếng vì mang một khẩu súng trường (chưa nạp đạn) vào trong tòa nhà Hạ viện trên Đồi Capitol. Ông ta bào chữa rằng đó chỉ là một lỗi lầm, vì ông ta vô tình để quên khẩu súng dưới đáy một giỏ đựng… đồ chờ mang đi giặt!
Nhưng sai lầm lớn của Lewandowski chính là khi khẩu súng bị tịch thu thì ông ta quyết liệt thưa kiện để đòi lại nó nhưng không được. Tiếp đến là những lời lẽ công kích ông Sununu đã khiến cho không chỉ các thành viên đảng Cộng hòa mà cả báo chí cũng lên án, chỉ trích ông. Năm 2010, với vai trò tại Hiệp hội Americans for Property, Lewandowski lại gây “bão” khi lên diễn đàn tranh luận về giảm thuế, sử dụng hình ảnh Thống đốc New Hampshire khi đó là John Lynch để bêu riếu đảng Dân chủ. Kết quả là nhận “trái đắng” từ khán giả.
Trong chiến dịch tranh cử của ông Trump hiện nay, Lewandowski lại tiếp tục gây tai tiếng, lần này là dính rắc rối với ngay chính người cùng phe ủng hộ ông Trump. Ngày 29-3-2016, Lewandowski bị cảnh sát ở Jupiter, bang Florida cáo buộc tội xúc phạm thân thể người khác do không kiềm chế bản thân.
Cáo buộc đối với Lewandowski xuất phát từ vụ việc xảy ra trong một cuộc tập hợp cử tri vào ngày 8-3. Lúc ấy, sau cuộc họp báo, phóng viên Michelle Fields của trang báo điện tử Breitbart ủng hộ Trump đã bám theo ông để hỏi vài câu. Bất thình lình một người đàn ông chộp lấy cánh tay cô và bóp thật mạnh khiến cô đau điếng.
Chưa thôi, sau đó, Lewandowski còn lên mạng xã hội Twitter cáo buộc nữ phóng viên Fields là “kẻ hoang tưởng”, cho rằng cô này đã tố cáo ông ta không đúng sự thật. Cô phóng viên đáp trả bằng việc đăng lên mạng xã hội Twitter bức ảnh chụp cánh tay bầm tím của cô, ngay lập tức gây nên một cơn “bão lửa” trên mạng xã hội.
Cảnh sát Jupiter vào cuộc, truy xuất phim lấy từ các camera an ninh của chính ông Trump tại nơi ông tổ chức sự kiện. Chứng cứ chứng minh Lewandowski đã dùng bạo lực gây thương tích cho cô Fields.
Giới báo chí bắt đầu hè nhau kể những câu chuyện không hay về cách hành xử của Lewandowski tại các sự kiện trong chiến dịch tranh cử của ông Trump. Ít nhất vài tờ báo, trong đó có tờ Politico tố cáo Lewandowski đã ra tay thô bạo với cánh phóng viên, và khi báo chí đăng tin phản ánh vụ việc thì ngay lập tức phóng viên của các tờ báo bị chặn không cho vào cửa.
Các chiến lược gia kỳ cựu trong hoạt động vận động tranh cử Mỹ, như ông John Weaver - từng tham gia cố vấn trong chiến dịch tranh cử của ông John McCain và hiện đang là chiến lược gia chính của ứng cử viên John Kasich, đối thủ của ông Trump - nhận xét rằng, ông chưa bao giờ thấy một giám đốc chiến dịch tranh cử mà lại hay giở trò “thượng cẳng chân hạ cẳng tay” với cánh phóng viên báo chí như ông Lewandowski này. Điều này thật bất lợi cho ông Trump.
Quả đúng vậy, Lewandowski đã bị triệu tập và sẽ ra hầu tòa về tội dùng bạo lực gây thương tích cho cô Fields tại Tòa án Palm Beach vào ngày 4-5. Bản thân Lewandowski cho rằng mình “không phạm tội gì”, và tự tin sẽ được trắng án. Nhưng giới chuyên gia bầu cử Mỹ thì nghĩ khác.
“Chiến dịch vận động phản ánh các giá trị của ứng cử viên. Đức hạnh và cách hành xử của Lewandowski là một phản ảnh về ông chủ của ông ta” – John Weaver kết luận. Chỉ cần tai tiếng của vụ việc do Lewandowski gây ra thôi cũng đủ làm hại ông chủ Trump của ông ta rồi, cần gì đến phạm tội hay không phạm tội?
Những quân cờ di động
Có hay không tác động từ những chuyện bê bối và cái phốt thất bại trong các chiến dịch vận động của Lewandowski đối với chiến dịch hiện tại của ông Trump đang là đề tài dư luận Mỹ quan tâm bàn tán. Ngay sau thất bại của ông Trump tại bang Wisconsin trước đối thủ chính Ted Cruz hôm 5-4, báo chí đã đề cập tình hình nội bộ lủng củng trong ban vận động của ông Trump, sau khi ông sa thải hàng loạt nhân sự tại các văn phòng đại diện ở các bang trên toàn nước Mỹ, trong đó đáng chú ý nhất là Matt Braynard, đội trưởng đội xử lý dữ liệu thông tin, bị sa thải vì không làm tốt nhiệm vụ.
Nhưng thay thế Matt Braynard lại là một người chẳng có mấy kinh nghiệm trong vận động chính trị. Hàng loạt nhân sự thay thế khác cũng rơi vào tình trạng tương tự. Điều này tạo nên một ấn tượng rằng, các nhân sự vận động tranh cử của ông Trump ngay từ đầu chiến dịch dường như không ai được đánh giá cao về mặt năng lực, kinh nghiệm chinh chiến. Có vẻ như phương châm “Hãy để Trump là chính Trump” là bất di bất dịch trong toàn bộ ban vận động của ông Trump.
 |
| Ông Donald Trump vừa nhận một thất bại quan trọng tại bang Wisconsin trước ứng cử viên Ted Cruz. Ảnh Reuters. |
Barry Bennett, cựu giám đốc chiến dịch của ứng viên Ben Carson (đã bỏ cuộc) và hiện là cố vấn cao cấp cho Trump, nói rằng, tuy Corey (Lewandowski) chủ trì mọi việc, nhưng tất cả thành viên trong ban cố vấn chiến dịch đều nhận lệnh trực tiếp từ Trump. Hơn nữa, Trump lại có những “quân sư” ngoài biên chế và thường là những người có tiếng nói lọt lỗ tai ông nhất. Đó là những người con trưởng thành và vợ của ông, nhất là con gái lớn Ivanka Trump và vợ cũ Ivana Trump. Còn người vợ hiện tại, Melania, được Trump tin tưởng giao cho công việc theo dõi ý kiến dư luận, và ông thường ca ngợi bà này rất giỏi về khâu cập nhật thái độ cử tri toàn quốc.
Càng gần đến ngày bầu cử sơ bộ ở bang New York – bang quyết định sự sống còn của ông trên đường đua giành quyền đại diện đảng Cộng hòa ra tranh cử Tổng thống – Trump càng sốt ruột chuẩn bị kỹ càng cho cuộc chiến. Nếu thất bại ở bang này, xem như Trump buộc phải chấp nhận một cuộc quyết đấu tại Đại hội đảng Cộng hòa vào tháng 7-2016 tại bang Cleveland, đồng nghĩa với việc ông có thể bị loại vì một bộ phận thành viên cốt cán trong đảng Cộng hòa đang mở chiến dịch loại Trump khỏi đường đua vào Nhà Trắng để tránh nguy cơ cho tương lai nước Mỹ. Trước viễn cảnh như thế, Trump đang gấp rút tuyển nhân sự thời vụ để bổ sung cho loạt nhân sự vừa bị ông sa thải gần đây.
