Giải pháp nào thúc đẩy hạ tầng đường sắt phát triển?

Có lịch sử hơn 130 năm hình thành và phát triển tại Việt Nam, thế nhưng ngành đường sắt hiện đang trở nên tụt hậu so với tốc độ phát triển mạnh mẽ của các loại hình vận tải khác. Đặc biệt, cơ sở hạ tầng đường sắt hiện đang ngổn ngang những vấn đề cần phải tháo gỡ…

Chiều 25-9, tại Trụ sở Văn phòng Quốc hội, Báo Đại biểu Nhân dân đã tổ chức chương trình tọa đàm trực tuyến “Thúc đẩy hạ tầng đường sắt phát triển: nút thắt và giải pháp”. Các khách mời tham gia chương trình tọa đàm gồm: ông Nguyễn Ngọc Đông - Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải, ông Lê Thanh Vân - Ủy viên Thường trực Ủy ban Tài chính - Ngân sách của Quốc hội, ông Dương Trung Quốc - Đại biểu Quốc hội Khóa XIV, ông Trần Thọ Đạt - Thành viên Tổ tư vấn của Thủ tướng, ông Lê Thành Quân - Vụ trưởng Vụ Kết cấu hạ tầng và đô thị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, ông Vũ Anh Minh - Chủ tịch HĐTV Tổng Công ty Đường sắt Việt Nam.

Tọa đàm trực tuyến “Thúc đẩy hạ tầng đường sắt phát triển: nút thắt và giải pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức.
Tọa đàm trực tuyến “Thúc đẩy hạ tầng đường sắt phát triển: nút thắt và giải pháp” do Báo Đại biểu Nhân dân tổ chức.

Chương trình nhằm chia sẻ ý kiến của các đại biểu Quốc hội, các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý đánh giá những khó khăn thách thức, những điểm nghẽn về kết cấu hạ tầng của ngành đường sắt. Qua đó tìm ra các giải pháp cần tháo gỡ để đưa tiềm năng thế mạnh trong vận tải đường sắt thực sự đi vào cuộc sống.

Trong suốt chiều dài lịch sử, hệ thống đường sắt Việt Nam đã nối liền các khu dân cư, trung tâm văn hóa nông nghiệp và công nghiệp suốt từ Bắc vào Nam. Ngành Đường sắt từng có thời kỳ “hoàng kim” nhưng càng về sau, đường sắt càng “hụt hơi” so với các loại hình vận tải khác, dẫn tới trì trệ, lạc hậu... Trong khi các phương thức vận tải khác ngày càng có những bước nhảy vọt, thì ngành Đường sắt hoàn toàn đứng ngoài cuộc...

Những năm gần đây, tuy dịch vụ vận tải đường sắt đã có những bước chuyển mình đáng ghi nhận như: tỷ lệ tàu Thống Nhất và tàu khu đoạn đi đúng giờ đạt gần 99%, đến đúng giờ đạt gần 90%; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong bán vé được triển khai hiệu quả; khả năng tự đóng mới toa xe, lắp ráp đầu máy dần được nâng cao;… nhưng với lịch sử hơn 130 năm thì hiện trạng kết cấu hạ tầng đường sắt già nua đang còn đó những khó khăn, ẩn họa.

Với 1.518 đường ngang và 4.040 lối đi tự mở hiện có trên các tuyến đường sắt quốc gia thì trung bình cứ 1 km đường sắt có 2,2 giao cắt cùng mức với đường bộ (theo thống kê, gần 70% số vụ tai nạn giao thông đường sắt xảy ra tại các vị trí này). Cùng với đó là tình trạng hành lang an toàn tuyến đường sắt bị xâm phạm nghiêm trọng.

Nếu như vào năm 1995, khối lượng vận chuyển của đường sắt chiếm 8,8% tổng lượng luân chuyển hành khách và chiếm 5,7% tổng lượng luân chuyển hàng hóa toàn ngành giao thông vận tải thì tới năm 2018, thị phần đường sắt cả hàng hóa và hành khách chỉ còn dưới 2%. Đây là một con số rất đáng báo động đối với phương thức vận tải truyền thống này.

Năm 2017, Quốc hội đã thông qua Luật Đường sắt (sửa đổi), quy định rõ những chính sách của Nhà nước để phát triển đường sắt trong đó ưu tiên tập trung nguồn lực để đầu tư phát triển, nâng cấp, bảo trì, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị để bảo đảm giao thông vận tải đường sắt đóng vai trò chủ đạo trong hệ thống giao thông vận tải cả nước…

Cùng với đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 46/2018/NĐ-CP, Nghị định số 56/2018/NĐ-CP quy định về quản lý, khai thác, bảo vệ kết cấu hạ tầng đường sắt.

V.Cường

Các tin khác

Đầu tư hạ tầng giao thông để giảm kẹt xe ở TP Hồ Chí Minh

Đầu tư hạ tầng giao thông để giảm kẹt xe ở TP Hồ Chí Minh

Để kéo giảm tình trạng ùn tắc giao thông ở khu vực nội thành TP Hồ Chí Minh, từ 13 năm trước quy hoạch xây dựng, mở rộng một loạt tuyến đường trục chính, đường trên cao, đường tỉnh và nút giao khác mức trước và sau năm 2020 đã được phê duyệt. Nhưng ngoài việc triển khai chậm thì danh mục các dự án được đề xuất ưu tiên đầu tư từ nay đến năm 2030 số công trình giao thông ở khu vực này cũng lại khá ít…

Suýt xảy ra tai nạn đường sắt do xe tải cố vượt rào chắn

Suýt xảy ra tai nạn đường sắt do xe tải cố vượt rào chắn

Ngày 14/5, Trạm Cảnh sát giao thông Quảng Xương, Phòng Cảnh sát giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết đã lập biên bản xử phạt vi phạm hành chính đối với lái xe tải có hành vi cố tình băng qua đường sắt khi rào chắn đang hạ xuống, gây nguy cơ mất an toàn giao thông nghiêm trọng.

Hà Nội đưa xe buýt điện vào thay thế phương tiện diesel trên tuyến 54 Long Biên – Bắc Ninh

Hà Nội đưa xe buýt điện vào thay thế phương tiện diesel trên tuyến 54 Long Biên – Bắc Ninh

Sáng 14/5/2026, nhân kỷ niệm 22 năm thành lập Tổng công ty Vận tải Hà Nội (Transerco)  (14/5/2004- 14/5/2026), đơn vị đã chính thức đưa 23 xe buýt điện vào vận hành trên tuyến số 54 Long Biên – Bắc Ninh, thay thế phương tiện diesel hiện hữu, tiếp tục mở rộng mạng lưới giao thông công cộng xanh và hiện đại của Thủ đô.

Siết chặt kỷ cương trật tự đường sắt theo Nghị định mới

Siết chặt kỷ cương trật tự đường sắt theo Nghị định mới

Nhằm đảm bảo an toàn giao thông và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, Bộ Xây dựng đã đề nghị Bộ Công an phối hợp chặt chẽ trong việc triển khai và xử phạt các vi phạm theo Nghị định số 81/2026/NĐ-CP vừa được Chính phủ ban hành và có hiệu lực từ 15/5.

Mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Cần tính toán để việc đầu tư đáp ứng nhu cầu thực tế

Mở rộng cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ: Cần tính toán để việc đầu tư đáp ứng nhu cầu thực tế

Trong khi các chuyên gia và người dân bày tỏ lo ngại về tầm nhìn quy hoạch, đơn vị đầu tư dự án cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ lại vừa đưa ra đề xuất điều chỉnh giảm quy mô mở rộng tuyến đường huyết mạch này. Lý do được đưa ra là sự xuất hiện của các tuyến đường song hành, nhưng dư luận cho rằng việc đầu tư "manh mún" có thể dẫn đến lãng phí và không đáp ứng được tốc độ gia tăng phương tiện trong tương lai.

Xử lý lái xe vi phạm tốc độ và nồng độ cồn, rồi đâm thẳng vào xe của CSGT

Xử lý lái xe vi phạm tốc độ và nồng độ cồn, rồi đâm thẳng vào xe của CSGT

Chiều 10/5, trong khi làm nhiệm vụ, Tổ công tác của Phòng CSGT, Công an tỉnh Thái Nguyên phối hợp với Công an xã Điềm Thuỵ và Cơ quan CSĐT Công an tỉnh Thái Nguyên đã kiểm tra, xử lý nghiêm trường hợp nam thanh niên điều khiển xe ô tô vi phạm tốc độ, vi phạm nồng độ cồn và chống người thi hành công vụ.

Cảnh báo gia tăng tai nạn giao thông trên “cung đường tử thần” đèo Vi Ô Lắc

Cảnh báo gia tăng tai nạn giao thông trên “cung đường tử thần” đèo Vi Ô Lắc

Đèo Vi Ô Lắc trên Quốc lộ 24 (tỉnh Quảng Ngãi) có chiều dài khoảng 30km, độ cao hơn 1.300m so với mực nước biển từ lâu đã được giới tài xế truyền tai nhau là “cung đường tử thần”. Thời gian gần đây, số vụ tai nạn giao thông (TNGT) tại khu vực này có dấu hiệu gia tăng, đặt ra yêu cầu cấp bách về việc chấn chỉnh ý thức lái xe và hạ tầng giao thông tại khu vực đèo này.

Tháo gỡ từng “điểm nghẽn”, tăng tốc hai tuyến cao tốc chiến lược của Lâm Đồng

Tháo gỡ từng “điểm nghẽn”, tăng tốc hai tuyến cao tốc chiến lược của Lâm Đồng

Với tổng chiều dài gần 140 km, tổng mức đầu tư hơn 36.000 tỷ đồng, hai dự án cao tốc Tân Phú - Bảo Lộc và Bảo Lộc - Liên Khương đang được kỳ vọng trở thành trục giao thông chiến lược kết nối Tây Nguyên với vùng kinh tế trọng điểm phía Nam. Không chỉ mở ra không gian phát triển mới cho Lâm Đồng, hai tuyến cao tốc còn được xem là “cú hích” quan trọng thúc đẩy liên kết vùng, phát triển logistics, du lịch và thu hút đầu tư.

Chưa đảm bảo các mục tiêu phát triển đối với xe buýt của TP Hồ Chí Minh

Chưa đảm bảo các mục tiêu phát triển đối với xe buýt của TP Hồ Chí Minh

Theo Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh, năm 2025 vừa qua vận chuyển hành khách công cộng (VTHKCC) của TP Hồ Chí Minh chỉ đạt khoảng 7% nhu cầu đi lại của người dân. Kết quả  trên chưa đạt mục tiêu thành phố đặt ra là VTHKCC chiếm 15% nhu cầu đi lại vào năm 2025. Trong đó khối lượng  VTHKCC bằng xe buýt còn đáng quan ngại hơn khi chỉ có thể đáp ứng 1,6% nhu cầu…