Giải bài toán vốn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

Dù là lực lượng đông đảo trong cộng đồng doanh nghiệp (DN), có vai trò quan trọng trong nền kinh tế, song doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) vẫn đang loay hoay với những vướng mắc của chính mình, trong đó bài toán về vốn vẫn chưa có lời giải đáp.

Nhiều rào cản về vốn

Lực lượng DNNVV chiếm khoảng 98,1% tổng số DN trên cả nước, đóng góp khoảng 45% GDP, 31% vào tổng thu ngân sách nhà nước và thu hút hơn 5 triệu việc làm. Song, theo ông Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội DNNVV TP Hà Nội (Hanoisme), hiện nay một trong những hạn chế của các DNNVV là vốn.

Do quy mô, các DNNVV vẫn tập trung chủ yếu ở nguồn vốn vay của các ngân hàng thương mại (NHTM) trên cơ sở DN tự tiếp cận hoặc thông qua bảo lãnh của Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho DNNVV và vay vốn thông qua Quỹ Phát triển DNNVV. Tuy nhiên, việc tiếp cận vốn qua các kênh nói trên cũng không hề dễ đối với nhóm DN này.

Theo TS.Nghiêm Xuân Thành, CT HĐQT Ngân hàng Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank), có 3 nguyên nhân cả chủ quan và khách quan đang là rào cản. Về phía DN, DNNVV phần lớn đều có quy mô nhỏ, năng lực cạnh tranh trong nước và ngoài nước còn yếu, công nghệ lạc hậu, thiếu kinh nghiệm quản lý, nguồn nhân lực thiếu kỹ năng và kinh nghiệm, sức chịu đựng rủi ro thấp, khả năng chống đỡ kém trước biến động của kinh tế vĩ mô, các DN chưa có sự liên kết với nhau và liên kết với các DN lớn để tạo nên chuỗi giá trị cạnh tranh tầm khu vực.

Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn về tài sản bảo đảm khi vay vốn.
Doanh nghiệp nhỏ và vừa thường gặp khó khăn về tài sản bảo đảm khi vay vốn.

Đa số các DNNVV có cách thức quản lý, quản trị mang tính tư nhân gia đình, chưa có tầm nhìn, chiến lược kinh doanh dài hạn. Năng lực về quản trị hạn chế cũng là nguyên nhân dẫn đến DNNVV gặp khó khăn trong việc tìm kiếm, xây dựng phương án kinh doanh, cơ hội đầu tư khả thi, thiếu hiểu biết về các quy định khi tiếp cận các nguồn vốn vay. Về tài sản bảo đảm, bản thân DNNVV đã tiềm ẩn khá nhiều rủi ro do tài sản của DN có giá trị thấp, dòng tiền không dồi dào, lịch sử quan hệ tín dụng và xếp hạng tín dụng với ngân hàng chưa cao.

Về tính minh bạch của số liệu kế toán, thông tin tài chính kế toán chưa theo chuẩn mực, thông tin chưa đảm bảo minh bạch do các DNNVV chưa coi trọng việc xây dựng hệ thống số liệu này, báo cáo tài chính phần lớn không có kiểm toán, tính chính xác còn hạn chế.

Từ phía bên cho vay, ngân hàng gặp nhiều khó khăn trong việc thẩm định hiệu quả của phương án vay vốn, đánh giá uy tín của khách hàng trong quan hệ tín dụng để đưa ra quyết định cho vay; trong việc đáp ứng các điều kiện liên quan đến tài sản bảo đảm theo quy định chung của hệ thống ngân hàng.

Một khó khăn khách quan khác là về phía các cơ quan quản lý nhà nước. Bảo lãnh của các quỹ bảo lãnh tín dụng đối với DNNVV có thể hủy ngang, theo đó, quỹ có quyền từ chối một phần hoặc toàn bộ nghĩa vụ bảo lãnh, do đó, tiềm ẩn xảy ra tranh chấp với các tổ chức tín dụng cho vay.

Ngoài ra, quỹ phải chịu trách nhiệm bảo toàn và phát triển vốn, do đó, để phòng tránh rủi ro, nhiều quỹ vẫn yêu cầu tài sản bảo đảm không khác gì ngân hàng, nên vẫn không giải quyết được khó khăn nội tại của DNNVV, không khuyến khích được quỹ phát hành bảo lãnh tín dụng phát triển. Hơn nữa, bảo lãnh cho vay là hoạt động có rủi ro nhưng hiện cũng chưa có hướng dẫn về việc trích lập dự phòng rủi ro cho quỹ bảo lãnh tín dụng…

Gỡ từ 3 phía

Ông Nguyễn Văn Thân, Chủ tịch Hiệp hội DNNVV Việt Nam thừa nhận những khó khăn nói trên.

Để tháo gỡ, TS Nghiêm Xuân Thành cho rằng, DNNVV cần phải khắc phục chính những nhược điểm của mình để nâng cao khả năng tiếp cận vốn. Cụ thể, phải dần minh bạch hóa thông tin tài chính, tạo lòng tin trên thị trường. Nâng cao chất lượng, trình độ quản trị DN, quản trị rủi ro và quản lý tài chính.

Tích cực tham gia các hiệp hội DN để tiếp cận thông tin về các chính sách, chương trình hỗ trợ đối với DNNVV của Chính phủ, Nhà nước cũng như các TCTD. Hoàn thiện quy trình sản xuất, nâng cao chất lượng sản phẩm nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn tham gia chuỗi cung ứng của các đối tác lớn, đặc biệt là khả năng tham gia vào chuỗi cung ứng mang tính toàn cầu.

Phía các NHTM cũng cần tăng cường một số giải pháp. Trong đó có giải pháp thiết kế các sản phẩm cho vay đặc thù phù hợp, cải tiến, đơn giản hóa quy trình cho vay, tổ chức các diễn đàn/hội thảo để kết nối DNNVV và ngân hàng; tài trợ cho vay theo chuỗi cung ứng ...

“Cùng với đó, quỹ bảo lãnh DNNVV cần chuyển sang cơ chế bảo lãnh không hủy ngang để giúp ngân hàng an tâm khi cấp tín dụng, đồng thời, có quy định cụ thể về việc trích lập dự phòng rủi ro, xây dựng quỹ dự phòng rủi ro.

Ngoài ra, có thể kêu gọi vốn góp từ các tổ chức tín dụng và quỹ nước ngoài để tăng vốn điều lệ cho quỹ nhằm tạo nguồn lực cho quỹ phát triển và hỗ trợ một cách thiết thực đối với DNNVV. 

Tương tự như vậy, ngoài việc gia tăng quy mô cho quỹ phát triển DNNVV, cần có một hướng dẫn cụ thể về cho vay và nhận tài sản bảo đảm, trích lập dự phòng rủi ro để quỹ có thể triển khai theo định hướng chuyển từ cho vay ủy thác qua các NHTM sang cho vay trực tiếp. 

Bên cạnh đó, cần xây dựng Cổng thông tin quốc gia về hỗ trợ DNNVV để DN có thể dễ dàng tiếp cận thông tin liên quan đến các chương trình hỗ trợ”, TS Thành đề xuất.

Hà An

Các tin khác

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Siêu cảng của T&T Group góp phần nâng cao năng lực logistics quốc gia bằng công nghệ

Quy mô giao thương ngày càng lớn đặt ra yêu cầu cấp thiết phải nâng cao năng lực logistics quốc gia. Việt Nam cần những trung tâm kết nối nhiều phương thức vận tải, xử lý hàng hóa theo tiêu chuẩn quốc tế và ứng dụng công nghệ. Trên hành lang Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, siêu cảng logistics Vietnam SuperPort do Tập đoàn T&T Group và Tập đoàn YCH (Singapore) hợp tác phát triển đang từng bước đáp ứng yêu cầu đó.

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Hà Nội phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng”

Sáng 14/11, tại Vườn hoa Lạc Long Quân, Sở Công Thương TP Hà Nội phối hợp với Tổng công ty Điện lực TP Hà Nội (EVNHANOI) tổ chức Lễ phát động chiến dịch “Mái nhà đón nắng” với thông điệp “Biến nắng thành điện”.

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kỳ 1: Khơi thông nguồn lực, mở đường phát triển

Kinh tế nhà nước nắm giữ những nguồn lực quan trọng của quốc gia, từ đất đai, tài nguyên, kết cấu hạ tầng đến ngân sách, vốn nhà nước và hệ thống doanh nghiệp nhà nước (DNNN). Trong bối cảnh đất nước đặt mục tiêu tăng trưởng nhanh, bền vững, Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị được xem là bệ phóng thể chế mới để kinh tế nhà nước dẫn dắt tăng trưởng 2 con số.

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

Cà Mau chấm dứt hợp tác với doanh nghiệp nợ tiền mua lúa của dân

UBND tỉnh Cà Mau quyết định đơn phương chấm dứt hiệu lực biên bản ghi nhớ hợp tác với Công ty TNHH Tập đoàn nông nghiệp sạch hữu cơ Toàn Cầu (gọi tắt là Công ty Toàn Cầu), sau khi doanh nghiệp này triển khai không đầy đủ các nội dung cam kết, phát sinh nhiều bất cập trong liên kết thu mua, bao tiêu lúa gạo và chậm thanh toán cho hợp tác xã và người dân.

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Nestlé Milo khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng

Tiếp nối hành trình của chương trình Năng Động Việt Nam, Công ty TNHH Nestlé Việt Nam, thông qua nhãn hàng Nestlé MILO, đã phối hợp cùng chính quyền địa phương tổ chức Lễ khánh thành và bàn giao sân chơi thể thao cộng đồng tại Nhà văn hóa cộng đồng KDC Quan Nam 5, phường Liên Chiểu, thành phố Đà Nẵng.

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

SHB vào Top 10 thương hiệu dẫn đầu Việt Nam năm 2026

Ngày 12/11, tại lễ vinh danh 50 thương hiệu dẫn đầu năm 2026 do Forbes Việt Nam tổ chức, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà Nội (SHB) được xướng tên ở vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng, với giá trị thương hiệu đạt 836 triệu USD. Trước đó, SHB từng được Forbes Việt Nam vinh danh trong Top 25 thương hiệu tài chính dẫn đầu Việt Nam 2021.

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội TP Hồ Chí Minh và Viện Kiểm sát nhân dân khu vực đẩy mạnh công tác phối hợp

Bảo hiểm xã hội (TP Hồ Chí Minh) đang đẩy mạnh phối hợp với Viện Kiểm sát nhân dân khu vực (VKSND khu vực) trên địa bàn thành phố, tăng cường rà soát, làm việc, đôn đốc và xử lý các đơn vị vi phạm, nhất là những trường hợp chậm đóng kéo dài, ảnh hưởng đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động.

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Vì sao VPBank tăng trưởng mạnh mẽ cả tín dụng lẫn huy động mà vẫn kiểm soát tốt nợ xấu?

Trong 9 tháng năm 2026, VPBank ghi nhận tín dụng riêng lẻ tăng gần 30%, huy động tăng nhanh hơn cho vay và tỷ lệ nợ xấu theo Thông tư 31 duy trì quanh 2%, nhờ chiến lược tăng trưởng có trọng tâm, kỷ luật thẩm định, ứng dụng AI trong quản trị rủi ro, đồng thời chủ động khai thác phân khúc hộ kinh doanh và đa dạng hóa nguồn vốn.

Các công trình nghiên cứu, thử nghiệm thành công góp phần nâng cao năng lực tự chủ công nghệ của đội ngũ kỹ sư BSR.

BSR làm chủ công nghệ khai thác dữ liệu điện, hướng tới bảo dưỡng thông minh

Trong nhà máy lọc dầu (NMLD) vận hành liên tục, dữ liệu điện có vai trò quan trọng trong giám sát và đánh giá tình trạng thiết bị. Từ thực tế nhiều nguồn dữ liệu chưa được khai thác hiệu quả, đội ngũ kỹ thuật Tổng công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR, đơn vị thành viên của PETROVIETNAM) đã phát triển hệ thống thu thập, giám sát dữ liệu điện và thử nghiệm thành công tại trạm SS7, NMLD Dung Quất. Giải pháp góp phần nâng cao năng lực giám sát, tạo nền tảng cho bảo dưỡng dựa trên tình trạng thiết bị.

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

Kinh tế - xã hội Lạng Sơn bứt phá mạnh mẽ: Tạo đà vững chắc về đích năm 2026

10 tháng năm 2026, kinh tế - xã hội tỉnh Lạng Sơn ghi nhận nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực. Nổi bật trong đó là thu ngân sách tăng 74,54%, kim ngạch xuất nhập khẩu tăng trưởng mạnh cùng sự bứt phá của ngành du lịch và sản xuất công nghiệp, tạo tiền đề quan trọng để Lạng Sơn hoàn thành thắng lợi các mục tiêu phát triển năm 2026.

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Phiên bán hàng trực tuyến Shopee Mega Sale 11.11 hưởng ứng Vibrant HCMC

Lần đầu tiên Sở Công Thương TP Hồ Chí Minh xuất hiện trong phiên bán hàng trực tuyến (livestream) Mega Sale 11.11 của Shopee, nằm trong chuỗi hoạt động kích cầu kinh tế thành phố, mang đến nhiều ưu đãi cho người tiêu dùng và mở rộng cơ hội tiếp cận thị trường cho doanh nghiệp, nhà bán hàng.

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Chi nhánh Trường Sơn 21 phát động đợt thi đua “60 ngày đêm lao động Quyết thắng”

Hướng tới chào mừng kỷ niệm 82 năm Ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2026), 37 năm Ngày hội Quốc phòng toàn dân (22/12/1989 – 22/12/2026), Chi nhánh Trường Sơn 21, Binh đoàn 12 vừa tổ chức phát động đợt thi đua cao điểm “60 ngày đêm lao động Quyết thắng” nhằm cổ vũ, động viên cán bộ, nhân viên, người lao động nêu cao tinh thần trách nhiệm, đoàn kết, chủ động, sáng tạo, quyết tâm hoàn thành thắng lợi các nhiệm vụ được giao.

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Đưa thương mại điện tử về xã, mở rộng đầu ra nông sản

Từ những đơn hàng đầu tiên trên nền tảng số đến mục tiêu 60% số xã có thương nhân bán hàng trực tuyến vào năm 2030, thương mại điện tử đang được kỳ vọng tạo thêm động lực phát triển kinh tế nông thôn. Tuy nhiên, để người dân thực sự sống được bằng kinh doanh trực tuyến, cần nhiều hơn những lớp tập huấn hay phiên livestream theo phong trào.

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động

Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) vừa tổ chức thành công Diễn đàn Kinh tế thường niên lần thứ 12 – MB Economic Insights 2026 với chủ đề "Khơi thông nguồn vốn, thích ứng nhanh trước biến động" tại Khách sạn JW Marriott Hotel & Suites Saigon.

MobiFone ký kết hợp tác với UBND và Công an tỉnh Hà Tĩnh: Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển hạ tầng số

MobiFone ký kết hợp tác với UBND và Công an tỉnh Hà Tĩnh: Thúc đẩy chuyển đổi số và phát triển hạ tầng số

Ngày 10/11/2026, Tổng công ty Viễn thông MobiFone đã ký kết các thỏa thuận hợp tác với UBND tỉnh và Công an tỉnh Hà Tĩnh, mở ra giai đoạn hợp tác mới trong phát triển hạ tầng số, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh, trật tự trên địa bàn tỉnh.

Quantum Innovator Residency gia nhập liên minh lượng tử QUASAR

Quantum Innovator Residency gia nhập liên minh lượng tử QUASAR

Trở thành đơn vị đầu tiên tại Đông Nam Á tham gia QUASAR – Liên minh Nghiên cứu Toàn cầu về Lượng tử và Xã hội, chương trình Quantum Innovator Residency tiếp tục khẳng định định hướng kết nối tri thức quốc tế, phát triển nguồn nhân lực công nghệ cao. Đồng hành cùng sáng kiến, Nam A Bank vừa tổ chức buổi gặp gỡ, chào đón ứng viên xuất sắc vượt qua vòng phỏng vấn tuyển chọn, chính thức bước vào hành trình phát triển nhân tài lượng tử 2026 – 2027.