"Gia sư robot"

Một cuộc nghiên cứu gần đây của Đại học Oxford đã ước tính rằng gần ½ tổng số việc làm ở Mỹ đang gặp nguy khi đứng trước rủi ro tự động và vi tính trong vòng 20 năm tới. Trong khi các tiến bộ công nghiệp đã đe dọa cho các dạng nghề nghiệp kể từ khi bắt đầu cuộc cách mạng công nghiệp, thì lần này cái gọi là "trí tuệ nhân tạo" (A.I), một dạng thức cuộc cách mạng lần thứ 4, đã hứa hẹn thay đổi dạng thức của nhiều dạng nghề nghiệp.

Ông Paul Drechsler, Chủ tịch của Tổ chức nhân sự CBI và Teach First, nhận định: "Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 là cơ hội tốt nhất mà nước Mỹ phải thực hiện cuộc nhảy vọt trong sản xuất và cạnh tranh. Nhưng sự thay đổi đang xảy ra nhanh hơn hệ thống giáo dục". 

Trường học bị phê bình là "các công xưởng", nhưng robot chí ít sẽ không hoàn toàn thay thế con người trong ngắn hạn. Có nghĩa là các hệ thống trí tuệ nhân tạo sẽ không thay đổi giáo dục khi ngành này cũng đang thay đổi các lĩnh vực và thực tiễn, từ cách mà các nhà ung thư học chẩn đoán bệnh ung thư cho đến việc các luật sư phân tích các hồ sơ.

Hệ thống gia sư trí tuệ nhân tạo đang được tích hợp vào nhiều lớp học tại Mỹ.
Hệ thống gia sư trí tuệ nhân tạo đang được tích hợp vào nhiều lớp học tại Mỹ.

Các hệ thống Gia sư trí tuệ như ALEKS (đánh giá và học thuật trong các không gian kiến thức), Gia sư nhận thức và chương trình phát triển bởi sáng kiến của Hãng IBM bắt đầu mở rộng giáo dục K-12, và các chuyên gia nhất trí rằng các giáo viên không chỉ biết cách sử dụng những hệ thống trí tuệ tại các phòng học, mà còn chuẩn bị cho học sinh, sinh viên trong các sự nghiệp mang tính tích hợp công nghệ.

Ông Christopher Dede, giáo sư công nghệ và giáo dục của Trường giáo dục Đại học Harvard, nhấn mạnh: "Việc các giáo viên sử dụng thành thạo chương trình máy tính để thay thế việc giảng dạy của họ, mà đồng thời nó còn là mô hình cho học sinh, sinh viên làm việc chuyên nghiệp hơn. A.I thay đổi việc dạy học, mà quan trọng hơn nó còn thay đổi được mục tiêu và mục đích giảng dạy". 

Các hệ thống dạy kèm trí tuệ nhân tạo (ITS) là các chương trình máy tính mô tả trạng thái tâm lý của học sinh, sinh viên cũng như kiến thức nền của họ. Khi học sinh, sinh viên tương tác với ITS, các chương trình sẽ thu thập dữ liệu rằng làm thế nào người học tiếp cận mỗi vấn đề, khi nào họ bị nản lòng v.v...

Ứng dụng gia sư trí tuệ ALEKS giúp học sinh trường Đông Hazelwood (St Louis, bang Missouri) giành được điểm cao trong môn đại số.
Ứng dụng gia sư trí tuệ ALEKS giúp học sinh trường Đông Hazelwood (St Louis, bang Missouri) giành được điểm cao trong môn đại số.

Ông J.D. Fletcher, một nhà nghiên cứu của Viện Nghiên cứu phân tích quốc phòng (IDA) và là nhà phát triển chính của Gia sư kỹ thuật số ITS của Hải quân Mỹ, phát biểu: "Tại một lớp học A.I, nếu giáo viên được trang bị ITS trong cuộc đàm thoại với các học sinh, sinh viên thì gia sư người máy sẽ không ngừng đưa ra các câu hỏi để làm tăng độ khó của vấn đề".

Một đánh giá riêng rẽ về ITS của Hải quân Mỹ cho thấy rằng những ai sử dụng ITS thì ngày càng linh động hơn so với tiêu chuẩn huấn luyện tiêu chuẩn, không chỉ hoàn thành xuất sắc các bài kiểm tra mà còn cả thực hành bắn súng. Các nhân viên Hải quân Mỹ áp dụng ITS cũng đáp ứng được các vấn đề và nhiệm vụ mang tính thách thức hơn so với các học viên bình thường. 

Tuy vậy, vẫn còn có ý kiến khăng khăng cho rằng chỉ có giáo viên con người mới làm các chương trình thật sự hiệu quả. Ông Art Graesser từ Đại học Memphis, người đã phát triển nên các hệ thống AutoTutor và ALEKS, phát biểu: "Những hệ thống gia sư trí tuệ dạng này làm cho người ta lo lắng rằng giáo viên sẽ bị mất việc. Tôi cho rằng không hẳn như thế nhưng chúng sẽ lấy đi nhiều việc mà giáo viên không thích làm".

Ông Art Graesser và những người khác cùng nhất trí cho rằng giáo viên cần có những phát triển chuyên môn cụ thể như làm thế nào để tích hợp các hệ thống thông minh vào lớp học của họ. Ông Chalapathy Neti, Phó Chủ tịch của Sáng kiến Watson (hãng IBM) hiện tại đang dùng ITS để giúp các nhân viên kế toán tại Công ty H&R Block và giúp các bác sĩ tại Mayo Clinic chẩn đoán bệnh ung thư.

Ông Neti khẳng định: "Chúng tôi không nghĩ rằng A.I là "trí tuệ nhân tạo" mà nên hiểu nó là "sự gia tăng trí tuệ", và chúng tôi đang nghĩ cách cải thiện mối quan hệ giữa giáo viên và máy tính".

Trường trung học Đông Hazelwood ở St. Louis (tiểu bang Missouri, Mỹ) là một ví dụ điển hình về dùng A.I trong dạy học. Trường có khoảng 1.300 học sinh phần lớn là người  da màu và nghèo khổ, bản thân trường Hazelwood là một trong những ngôi trường có chất lượng học kém nhất ở tiểu bang Missouri vào năm 2010.

Nhưng tình hình đổi khác khi trường sử dụng hệ thống gia sư ALEKS cho môn đại số. Phải mất gần 3 năm để các giáo viên trường Đông Hazelwood thật sự tích hợp được hệ thống gia sư vào việc giảng dạy của họ. Trường Hazelwood cung cấp nhiều thời gian làm việc phối hợp cho các giáo viên cũng như tăng cường các khóa huấn luyện: làm thế nào để sử dụng hệ thống gia sư và làm thế nào để giám sát học sinh và sử dụng các kết quả để lên kế hoạch giảng dạy.

Khi các giáo viên điều chỉnh hệ thống gia sư ALEKS mới mẻ, tỷ lệ học sinh giỏi môn đại số ở trường Hazelwood đã tăng dần, từ 6.5% (năm 2010) tăng thành 44,8% (năm 2015).

Nguyễn Thanh (theo FT, EDWEEK)

Các tin khác

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Koral - Tên lửa đất đối không của Ukraine

Tên lửa đất đối không Koral (đôi khi cũng được viết là Coral) dường như đã ra mắt công chúng như một phần trong loạt hệ thống vũ khí nội địa mới của Ukraine được giới thiệu gần đây.

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Những thử nghiệm độc đáo của NASA trong không gian

Các thí nghiệm trên tàu con thoi vũ trụ đã chỉ ra rằng vi khuẩn Salmonella, một nguồn gây ngộ độc thực phẩm phổ biến và đôi khi gây tử vong, trở nên độc hại hơn trong không gian. Đó là nghiên cứu được thực hiện trên chuyến bay STS-115 của tàu Atlantis năm 2006 và STS-123 của tàu Endeavour hai năm sau đó...

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Báo động tình trạng ma túy xâm nhập học đường

Những lọ tinh dầu nhỏ gọn, mang vẻ ngoài vô hại như dung dịch thuốc nhỏ mắt hay tinh dầu thuốc lá điện tử đang trở thành lớp vỏ ngụy trang tinh vi cho các chất ma túy thế hệ mới. Không chỉ dừng lại ở việc sử dụng, mà đau lòng hơn, nhiều em học sinh còn mua bán, tàng trữ ngay trong môi trường học đường, gióng lên hồi chuông cảnh báo về tình trạng mua bán ma túy ngày càng trẻ hóa.

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Hiệu quả chuyển đổi số trong công tác tuyển sinh đầu cấp

Những ngày gần đây, các địa phương trên cả nước đang tất bật triển khai công tác tuyển sinh đầu cấp. Với thành phố đông dân, tập trung nhiều trường học như Thủ đô Hà Nội, công tác tuyển sinh càng được chú trọng thay đổi; từ khâu đăng ký dự thi, tra cứu thông tin đến công bố kết quả triển khai đồng bộ các nền tảng trực tuyến, mang lại sự thuận tiện và minh bạch hơn cho phụ huynh, học sinh.

Một quyết định tháo gỡ

Một quyết định tháo gỡ

Chiều 5/12/2025, với 439/443 đại biểu biểu quyết tán thành, Quốc hội đã thông qua thông Luật Giám định tư pháp sửa đổi, sẽ có hiệu lực từ ngày 1/5/2026. Luật này đã khôi phục “quyền” giám định pháp y thương tích trên người sống của các bác sĩ pháp y CAND…

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Một vụ mạo danh và sự ra đời của pháp lý về danh tính

Giữa thế kỷ XVI, tại một ngôi làng nhỏ miền Nam nước Pháp, một người đàn ông trở về sau nhiều năm mất tích và được cả cộng đồng thừa nhận là Martin Guerre. Ông được vợ chấp nhận, được gia đình đón nhận, thậm chí tham gia các tranh chấp tài sản như một chủ hộ thực sự. Chỉ có một sự thật mà không ai nhận ra trong nhiều năm: ông không phải Martin Guerre. Vụ án sau đó không chỉ là câu chuyện về một kẻ mạo danh, mà còn trở thành một trong những hồ sơ đầu tiên đặt nền móng cho tư duy pháp lý về danh tính con người - một vấn đề mà hơn 4 thế kỷ sau vẫn còn nguyên tính thời sự.

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Chúng ta quá dễ bị tổn thương khi dữ liệu trở thành vũ khí

Cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Iran mới đây nhắm vào trung tâm dữ liệu của các hãng công nghệ lớn tại Trung Đông bất ngờ gióng lên hồi chuông cảnh báo đối với thế giới: cơ sở hạ tầng dữ liệu đã chuyển từ tài sản thương mại thành mục tiêu chiến lược.

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Cuộc chạy đua tên lửa dẫn đường chính xác

Các cường quốc hàng đầu hiện đang bắt đầu hiểu được những thay đổi mang tính cách mạng do tiềm năng sử dụng rộng rãi các loại vũ khí chính xác tầm xa mang lại. Ở quy mô mà tên lửa chiến thuật có thể được sản xuất và triển khai hàng nghìn chiếc, tên lửa hành trình hàng chục nghìn chiếc và máy bay không người lái cảm tử tầm xa hàng triệu chiếc mỗi năm, tác động của chúng sẽ tương đương với vũ khí hạt nhân, ít nhất là ở cấp độ chiến thuật. Tất nhiên, giải pháp tối ưu sẽ luôn là sự kết hợp của cả hai, nhưng hoàn toàn có thể trong vòng 5 đến 10 năm tới, chính các loại vũ khí tầm xa, độ chính xác cao sẽ có khả năng giải quyết nhiệm vụ chính là đánh bại kẻ thù từ xa mà không cần sử dụng máy bay có người lái.

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Những vũ khí mới Mỹ tấn công Iran được nâng cấp từ chính vũ khí nổi tiếng của Tehran

Cuộc chiến với Iran đang trở thành nơi thử nghiệm cho các loại vũ khí mới nhất của Mỹ. Quân đội Hoa Kỳ đã sử dụng một số loại vũ khí mới để thực hiện các cuộc tấn công chống lại Tehran. Chúng bao gồm tên lửa đạn đạo tầm ngắn và máy bay không người lái (UAV) tấn công giá rẻ. Loại này được Mỹ cải biên từ công nghệ UAV của Iran. Các nhà quan sát cũng phát hiện ra một biến thể mới của tên lửa hành trình phóng từ tàu chiến.

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Data “nóng” lên sàn “chợ đen”

Bỗng một ngày nào đó, người ta bàng hoàng khi phát hiện hình ảnh của mình bị rao bán trên mạng với cảnh nhạy cảm, bị cắt ghép, chắp vá thành những món hàng “nóng” và bị trao đổi, mua bán như mớ rau, cân cá trên “chợ đen”. Đây là thực trạng đáng báo động, ảnh hưởng nghiêm trọng đến danh dự và nhân phẩm con người, gây ra nhiều hệ lụy xấu cho cộng đồng và xã hội...

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA và vụ án “giết người chưa từng gặp”

DNA của một người vô gia cư Mỹ được tìm thấy dưới móng tay một nạn nhân bị giết, nhưng anh chưa từng gặp người đó trong đời, và từ nghịch lý này, một sự thật lộ ra: thứ được coi là bằng chứng chắc chắn nhất lại có thể đẩy một người vô tội đến sát bờ vực bị kết án.

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Công nghệ kỹ thuật số tham chiến tại Trung Đông

Khi công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) và các công cụ kỹ thuật số ngày càng được sử dụng nhiều trong hoạt động quân sự, chiến sự giữa Mỹ, Israel và Iran cho thấy cách thức tiến hành chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng. Khi dữ liệu trở thành mục tiêu và AI trở thành công cụ ra quyết định, ranh giới giữa chiến tranh truyền thống và chiến tranh công nghệ cao gần như bị xóa nhòa.

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

AI tái định nghĩa ưu thế quân sự?

Mới đây, một công ty công nghệ quốc phòng Trung Quốc tuyên bố hệ thống AI của họ đã phát hiện tín hiệu từ máy bay ném bom tàng hình B-2 của Mỹ và dấu hiệu huy động quân sự nhiều tuần trước khi cuộc xung đột với Iran leo thang.

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Tên lửa bí ẩn từ vũ trụ của Israel

Việc Israel sử dụng tên lửa Blue Sparrow đã thu hút sự chú ý toàn cầu vì quỹ đạo bay bất thường, tốc độ cao và khả năng tấn công các vị trí được phòng thủ kiên cố mà không cần nhiều cảnh báo.

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Vụ rò rỉ hơn 16 tỷ mật khẩu lớn nhất lịch sử

Hơn 16 tỷ mật khẩu và thông tin đăng nhập bị phơi bày trên không gian mạng đã tạo ra cú sốc lớn đối với giới an ninh toàn cầu. Vượt ra ngoài con số kỷ lục, vụ rò rỉ đã phơi lộ một thực tế đáng lo ngại: các lỗ hổng an ninh đang âm thầm kết nối, và chuyển hóa thành mối đe dọa có tính hệ thống.

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Cuộc chiến quyền lực kỹ thuật số

Việc kiểm soát các tuyến cáp quang ngầm dưới biển, huyết mạch của mạng Internet toàn cầu, đã trở thành chiến tuyến mới trong cuộc chiến giành quyền lực kỹ thuật số. Trong các vùng biển tranh chấp, sức mạnh thường được coi là một màn trình diễn.

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

ChatGPT - vũ khí của nữ sát thủ

Một phụ nữ 21 tuổi ở Hàn Quốc vừa bị cáo buộc đã sử dụng phần mềm ChatGPT để giúp trả lời các câu hỏi khi cô ta lên kế hoạch cho một loạt vụ giết người khiến hai người đàn ông thiệt mạng và một người khác bất tỉnh trong giây lát.