- Giao thông tại Hà Nội và TP HCM đang làm nhiều người dân… thấy nản. Ông đánh giá thế nào về một số biện pháp tổ chức lại giao thông vừa qua tại 2 thành phố này?
- Hiện việc tổ chức giao thông ở Hà Nội, TP HCM còn nhiều bất cập. Đặc điểm giao thông của chúng ta là giao thông hỗn hợp, nhiều loại phương tiện khác nhau cùng tham gia lưu thông, đây là điều dở nhất trong tổ chức giao thông của các thành phố. Bên cạnh đó, phương tiện cá nhân lại quá nhiều cùng với thói quen đi lại của nhiều người còn tuỳ tiện nên rất dễ đi tới hỗn loạn, kẹt xe…
Để giải quyết vấn đề này, việc cần làm cả trước mắt và lâu dài là khi xây dựng các tuyến mới phải tách được các phương tiện giao thông, không phải bằng giải pháp hành chính mà bằng giải pháp kỹ thuật. Ở TP HCM, những tuyến đường mới đã và đang thực hiện được như đường Điện Biên Phủ đã được tách ra bằng giải kỹ thuật.
Ở Hà Nội cũng đã thí điểm một số tuyến nhưng chưa được vì chỉ mới tách bằng giải pháp dải phân cách mềm. Như vậy với thói quen của người dân như bây giờ sẽ không tổ chức nổi. Đơn cử như tuyến vành đai 3 khu vực Mỹ Đình, về mặt kết cấu có thể tách được làn, nhưng chỉ thực hiện bằng giải phân cách mềm sơn vạch nên hiệu quả chưa cao.
Đối với các tuyến cũ có cái khó trong việc kết hợp giải pháp kỹ thuật và ý thức của người tham gia giao thông, nhưng vẫn phải làm và phải có thời gian. Tuy nhiên tôi cho rằng với cách làm như hiện nay của Hà Nội còn chậm, cần phải nỗ lực hơn bằng giải pháp kỹ thuật thay vì giải pháp hành chính.
- Theo bộ trưởng, khi nào cảnh ùn tắc giao thông tại hai thành phố lớn này mới chấm dứt ?
- Câu này rất khó trả lời. Quốc hội cũng đã chất vấn tôi như vậy, bởi tắc đường không phải chỉ là vấn đề của một quốc gia mà là của nhiều nước. Ngay như gần đây, tại Moscow khi diễn ra hội nghị về giao thông thế giới, chỉ có Tổng thống nước chủ nhà có mặt đúng giờ còn tất cả các đại biểu đều đến chậm 1-2 tiếng do kẹt xe. Kẹt xe không chỉ ở Việt Nam mà London, Paris ... cũng có, chỉ khác nhau về mức độ. Nhưng cũng phải thừa nhận mức độ của ta đang là trầm trọng.
Vì vậy khi nào chấm dứt tình trạng ùn tắc giao thông cũng là câu hỏi rất khó trả lời, tuy nhiên đáp ứng cơ bản về giao thông thì cũng phải tính đến 10 năm, 15 năm nữa.
- Trong sinh hoạt thường ngày, cá nhân Bộ trưởng có thường xuyên phải chịu tắc đường?
- Sáng tôi đi làm rất sớm, tối lại về muộn, nhưng không phải không gặp cảnh tắc đường, những lúc đó tôi thường điềm tĩnh, chờ đợi vì chẳng thể nào khác.
Vậy thời gian gặp tắc đường ông phải đợi lâu nhất là bao nhiêu phút?
- 15-20 phút.
- Còn người thân của ông phàn nàn thế nào về vấn nạn tắc đường?
- Tất nhiên là có rồi, tắc lâu nhất là hơn 1 giờ và họ đã mang sự bực dọc đó về “đổ vào đầu Bộ trưởng”, bởi những người trong gia đình nghĩ tôi “là thủ phạm chính của nạn tắc đường”, tôi là Bộ trưởng, trách nhiệm của tôi phải lớn hơn. Tôi cho rằng họ nghĩ thế cũng là lẽ thường.
Nếu mỗi người tự điều chỉnh một chút, áp lực giao thông sẽ giảm, như đi làm sớm hơn một chút hoặc trong phạm vi bán kính vài km nên đi bộ…
- Dành khá nhiều công sức cho công tác an toàn giao thông, đâu là điều ông thấy hài lòng nhất thời gian qua và điều nào ông còn trăn trở?
- Tôi hài lòng nhất về đội mũ bảo hiểm. Đây là một trong những giải pháp quan trọng trong kiềm chế tai nạn. Ngay năm đầu tiên triển khai thực hiện đội mũ bảo hiểm đã giảm hơn 1.000 người thiệt mạng và được các tổ chức quốc tế đánh giá cao, đây là thành công rõ rệt.
Song tổ chức vận tải hành khách kể cả trong nội đô và đường dài là nỗi trăn trở mà rất nhiều lực lượng, nhiều cấp đã bỏ khá nhiều công sức nhưng tai nạn thảm khốc vẫn xảy ra. Điều đáng nói các tai nạn này lại rơi vào một số khu vực hạ tầng vừa được cải thiện, như một số tỉnh vùng Tây Bắc, Đông Bắc.
Khi đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông cũng là một biện pháp giảm tai nạn giao thông, nhưng đáng buồn những khu vực đó tai nạn lại không giảm, thậm chí tăng. Vì vậy nguyên nhân có thể chỉ ra là do ý thức giao thông, là do người điều khiển phương tiện uống rượu. Hiện nay 70% tai nạn chấn thương sọ não có liên quan đến rượu bia mặc dù đã có rất nhiều cuộc vận động tuyên truyền. Đó là thói quen xấu, là văn hóa tham gia giao thông chưa thực sự được coi trọng.
